Bác Hồ ở Tân Trào

Tuyên Quang Xuân Ất Mùi - Với địa thế hiểm yếu, phong trào cách mạng vững chắc, nhân dân một lòng đi theo Đảng, Tân Trào trở thành trung tâm căn cứ địa của cách mạng Việt Nam, là Thủ đô khu Giải phóng, Thủ đô Kháng chiến. Tại Tân Trào đã có nhiều địa điểm được chọn làm nơi ở, làm việc của Chủ tịch Hồ Chí Minh như: Lán Nà nưa, Lũng Tẩu, Khấu Lấu, lán Hang Bòng...

Những dấu ấn lịch sử

Tháng 5 - 1945, trước những chuyển biến mau lẹ của tình hình và yêu cầu của cách mạng, Bác Hồ quyết định rời Pác Bó (Cao Bằng) về Tân Trào, Sơn Dương (Tuyên Quang). Tân Trào - Kim Long không những là nơi có cảnh thiên nhiên đẹp mà còn là nơi dễ cơ động “tiến khả dĩ công, thoái khả dĩ thủ”, vì thế có câu ca: “Kim Long đất hiểm tứ bề/Kẻ địch muốn chết thì về Kim Long”. Sau cuộc hành trình 16 ngày, ngày 21-5-1945 - một ngày đã đi vào lịch sử cách mạng nước ta, Bác Hồ về tới Tân Trào. Bác đi cùng đồng chí Võ Nguyên Giáp. Bác mặc áo chàm, vai vắt chiếc khăn mặt trắng, dáng người mảnh dẻ, nước da rám nắng. Nhân dân trong vùng gọi Bác là “Ông Ké áo chàm”. Bốn tiếng “Ông Ké áo chàm” như tiếng vang của một huyền thoại. Bác Hồ dừng chân nghỉ ở đình Hồng Thái. Bác bước vào đình, nhìn bao quát khung cảnh và các đồng chí xung quanh với đôi mắt ấm áp. Bác bắt đầu câu chuyện bằng những lời hỏi thăm ân cần. Sau khi nghỉ chân ở đình Hồng Thái một tiếng, Bác về ở nhà ông Nguyễn Tiến Sự, thôn Tân Lập. Một tuần sau, Bác chuyển lên ở trên lán Nà Nưa. Chính trong lán Nà Nưa lịch sử này, cuối tháng 7-1945, trong lúc đang ốm thập tử nhất sinh, Bác đã nói một câu sắt đá: “Lúc này, thời cơ thuận lợi đã tới, dù hy sinh tới đâu, dù phải đốt cháy cả dãy Trường Sơn, cũng phải kiên quyết giành cho được độc lập”. 
 


Chủ tịch Hồ Chí Minh với các cháu thiếu nhi ở lán Hang Bòng, xã Tân Trào,
huyện Sơn Dương (năm 1950).

Tại Tân Trào, đầu tháng 6-1945, Bác Hồ chỉ đạo thành lập Khu giải phóng, lấy Tân Trào làm trung tâm, xây dựng chính quyền và quân đội cách mạng. Tân Trào trở thành Thủ đô Khu giải phóng và sau đó là Thủ đô lâm thời của nước Việt Nam mới, trái tim và khối óc cách mạng của cả nước. Từ Tân Trào, những chủ trương, chỉ thị của Bác, của Đảng đã tỏa đi khắp miền đất nước. Tại đây, Trung ương Đảng và Bác Hồ đã có những quyết định quan trọng, lãnh đạo thành công cuộc Tổng khởi nghĩa giành chính quyền trong cả nước, tháng 8-1945. Người chủ trì Hội nghị cán bộ toàn quốc của Đảng họp từ ngày 13 đến ngày 15-8-1945, quyết định chớp thời cơ Tổng khởi nghĩa giành chính quyền, cử ra Ủy ban khởi nghĩa toàn quốc. Quốc dân đại hội Tân Trào - tiền thân của Quốc hội nước Cộng hòa XHCN Việt Nam (họp tại đình Tân Trào ngày 16, 17-8-1945), đã thảo luận nhất trí thông qua chủ trương của Việt Minh và cử ra Ủy ban dân tộc giải phóng Việt Nam tức Chính phủ lâm thời do Bác Hồ làm Chủ tịch. Bác xuất hiện với cái tên Hồ Chí Minh ở Tân Trào từ ngày ấy. Ngày 17-8-1945, trước đình Tân Trào, đứng bên Hòn đá thề, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đọc lời thề kiên quyết lãnh đạo nhân dân chiến đấu chống quân thù, giành lại độc lập cho Tổ quốc. Quốc dân đại hội Tân Trào thể hiện lòng tin sâu sắc của nhân dân cả nước đối với Đảng, Bác Hồ, sự đoàn kết nhất trí của toàn dân trong giờ phút quyết định vận mệnh đất nước. 

Tháng 12-1946, kháng chiến toàn quốc bùng nổ, một lần nữa Chủ tịch Hồ Chí Minh trở lại Tuyên Quang để lãnh đạo toàn dân kháng chiến kiến quốc. Trong thời gian từ năm 1948 đến năm 1949, Bác làm việc tại Lũng Tẩu. Tân Trào - Thủ đô Khu giải phóng xưa đã trở thành Thủ đô kháng chiến, là nơi ở, làm việc của Trung ương Đảng, của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Quốc hội, Chính phủ, Mặt trận, các bộ ngành, cơ quan trung ương. Vinh dự là nơi chở che cho cách mạng, Tân Trào cũng vinh dự là nơi ra đời nhiều quyết sách quan trọng, nhiều bài viết, bài phát biểu về đạo đức cách mạng, rèn luyện lối sống cho cán bộ, đảng viên; các sáng tác thơ văn của Bác. Đặc biệt là các bài thơ và thư chúc mừng năm mới của Bác Hồ.
 


Lán Nà Nưa, nơi Bác Hồ ở và làm việc từ cuối tháng 5 đến cuối tháng 8-1945, lãnh đạo
Tổng khởi nghĩa Tháng Tám giành chính quyền trong cả nước.    Ảnh: Huy Hoàng

Nhớ mãi lời căn dặn của Bác Hồ

Ngày 20-3-1961, một niềm hạnh phúc lớn lao đối với cán bộ, nhân dân các dân tộc xã Tân Trào là được đón Bác Hồ về thăm. Nói chuyện với cán bộ, nhân dân, Chủ tịch Hồ Chí Minh căn dặn: Chủ nghĩa xã hội là tất cả mọi người các dân tộc ngày càng ấm no, con cháu chúng ta ngày càng sung sướng… Mọi người đều ra sức xây dựng chủ nghĩa xã hội, phải tăng gia sản xuất và thực hành tiết kiệm, thực hành khẩu hiệu: “Cần kiệm xây dựng Tổ quốc”.

Vinh dự và tự hào được trưởng thành từ cái nôi của cách mạng, phát huy truyền thống quê hương cách mạng, Đảng bộ xã Tân Trào đã không ngừng lớn mạnh, từ 21 đảng viên ngày đầu thành lập chi bộ, đến nay đảng bộ đã có 231 đảng viên. Thực hiện nghiêm túc lời dạy của Bác, gắn việc Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh với thực hiện nghị quyết Trung ương 4 (khóa XI) “Một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay”; Đảng bộ xã Tân Trào đã lãnh đạo nhân dân đạt được nhiều thành tựu trên các lĩnh vực kinh tế - xã hội; đặc biệt là trong xây dựng nông thôn mới. Tin vui ngay những ngày đầu xuân này, xã Tân Trào là một trong 3 xã của tỉnh đã được công nhận hoàn thành các tiêu chí nông thôn mới. Tỷ lệ hộ nghèo ở Tân Trào chỉ còn 3,84%; thu nhập bình quân đạt hơn 18 triệu đồng/người/năm. Các trường mầm non, trường tiểu học, trường THCS ở Tân Trào được công nhận trường chuẩn quốc gia; 8/8 thôn có nhà văn hóa đạt chuẩn; 100% thôn có mạng Internet; 100% hộ dân được sử dụng điện lưới quốc gia, các công trình nước sạch; 100% các tuyến đường liên thôn của xã Tân Trào đã được bê tông hóa, góp phần nâng cao đời sống của nhân dân. Tân Trào đã khoác lên tấm áo mới của sự no ấm, sung túc và triển vọng. Không còn nữa những nếp sống lạc hậu. Giờ đây việc chăn nuôi gia súc, gia cầm đã được quy hoạch chuồng trại chứ không thả rông, hay nhốt buộc dưới gầm nhà sàn như trước. Nhà nào cũng rộng vài trăm mét vuông, vẫn là nhà sàn nhưng được xây dựng theo kiểu bê tông giả gỗ khang trang, bề thế. Bên trong mỗi nhà đủ đầy xe máy, ti-vi và nhiều vật dụng sinh hoạt tiện nghi khác.

Trải qua bao thăng trầm của lịch sử, những địa danh nơi Bác Hồ đã ở và làm việc tại Khu di tích Quốc gia đặc biệt Tân Trào không ngừng được bảo tồn và tôn vinh giá trị. Tân Trào sẽ mãi khơi dậy lòng tự hào dân tộc, niềm kính yêu vô hạn về Bác Hồ - vị lãnh tụ vĩ đại của cách mạng Việt Nam. Xuân này đã 46 năm Bác đi xa, thấm nhuần lời dặn dò của Bác khi Người về thăm Tân Trào, Đảng bộ, nhân dân các dân tộc Tân Trào đã phấn đấu không ngừng, xây dựng Tân Trào thành một xã có kinh tế phát triển, đời sống nhân dân ấm no, xứng đáng với niềm tin yêu của nhân dân cả nước.

Nhị Bắc

Tin cùng chuyên mục