Tiếng việt | English

Ký ức tháng 9

- Tuyên Quang - vùng đất lịch sử đã chứng kiến nhiều hoạt động và mãi khắc ghi sâu đậm hình ảnh của Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng những sự kiện trọng đại của dân tộc. Trong những ngày tháng 9 lịch sử, trái tim của mỗi người dân Việt Nam lại nhớ về ngày Tết Độc lập của dân tộc, nhớ về Bác Hồ kính yêu, người lãnh tụ vĩ đại đã mang đến cho dân tộc Việt Nam nền độc lập, tự do. Ôn lại những năm tháng Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu đã từng sống và làm việc tại Tuyên Quang, mỗi người dân Tuyên Quang đều không khỏi bồi hồi xúc động. 

Đình Tân Trào, xã Tân Trào (Sơn Dương), nơi tổ chức Quốc dân Đại hội trong hai ngày 16 và 17-8-1945.
Ảnh: Quang Hòa

Những dấu ấn lịch sử

Ngày 21-5-1945, trước những chuyển biến và yêu cầu mới của cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã rời Pác Bó, Cao Bằng về Tân Trào. Tại đây, Người đã quyết định chọn Tân Trào là Thủ đô Khu giải phóng và ở trong căn lán Nà Nưa, thuộc thôn Tân Lập, xã Tân Trào để làm việc, lãnh đạo cách mạng Tháng Tám. Trước tình thế cách mạng hết sức khẩn trương, Bác Hồ đã chỉ đạo triệu tập Hội nghị cán bộ toàn quốc của Đảng từ ngày 13 đến ngày 15-8-1945 tại khu rừng Nà Nưa thuộc xã Tân Trào. Hội nghị quyết định thành lập Ủy ban khởi nghĩa toàn quốc, phát động toàn dân tổng khởi nghĩa giành chính quyền từ tay phát xít Nhật và tay sai.

Trước khi rời Tân Trào về Hà Nội năm 1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dự đoán cuộc chiến còn tiếp diễn vì dã tâm xâm lược nước ta của thực dân Pháp chưa dừng lại ở đó. Người đã cử cán bộ ở lại tiếp tục củng cố khu căn cứ địa Tân Trào. Đúng như dự đoán của Người, ngày 2-4-1947, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trở lại Tuyên Quang để cùng Trung ương Đảng, Quốc hội, Chính phủ lãnh đạo cuộc kháng chiến của dân tộc ta chống thực dân Pháp xâm lược. Làng Sảo, xã Hợp Thành, huyện Sơn Dương là địa điểm đầu tiên Bác Hồ và Trung ương Đảng, Chính phủ ở và làm việc trong những ngày đầu trở về chiến khu Việt Bắc, lãnh đạo cách mạng vượt qua những ngày tháng cam go nhất của cuộc kháng chiến, xây dựng lực lượng ngày càng lớn mạnh (từ ngày 2-4 đến ngày 19-5-1947). 


Du khách tham quan hiện vật tại Bảo tàng Tân Trào (Sơn Dương).  Ảnh: K.T

Trong Cách mạng tháng Tám và trong kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ở, làm việc tại Tuyên Quang với tổng thời gian gần 6 năm, tại hơn 20 địa điểm khác nhau. Những địa danh: Lán Nà Nưa, đình Tân Trào, cây đa Tân Trào, đình Hồng Thái, Kim Bình, Kim Quan... của Tuyên Quang mãi mãi đi vào lịch sử dân tộc, lịch sử cách mạng Việt Nam. Suốt chín năm trường kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, Đảng bộ và nhân dân các dân tộc Tuyên Quang luôn làm trọn nhiệm vụ thiêng liêng: Xây dựng, bảo vệ Thủ đô Kháng chiến; bảo vệ an toàn tuyệt đối Bác Hồ và các cơ quan đầu não kháng chiến; góp phần quan trọng vào thắng lợi của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược.

Vẫn vẹn nguyên  ký ức về bác hồ

Ngày 2-9-1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên ngôn Độc lập, tuyên bố với thế giới sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, nay là nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Rồi cũng đúng ngày này 24 năm sau, vào hồi 9 giờ 47 phút, ngày 2-9-1969, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đi xa trong niềm tiếc thương vô hạn của đồng bào cả nước và bạn bè quốc tế. 

Vô cùng thương tiếc Chủ tịch Hồ Chí Minh, đoàn đại biểu quân, dân, chính, Đảng của tỉnh Tuyên Quang đã về Thủ đô Hà Nội túc trực bên linh cữu của Người. Đoàn đã ghi vào sổ tang Chủ tịch Hồ Chí Minh dòng chữ “Đời đời nhớ ơn Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại” và những dòng bày tỏ lòng tiếc thương, lòng biết ơn vô hạn đối với Chủ tịch 

Hồ Chí Minh của đồng bào các dân tộc tỉnh Tuyên Quang - vùng quê hương căn cứ địa cách mạng: “... Chúng tôi nguyện tăng cường đoàn kết, nâng cao cảnh giác, cùng đồng bào toàn quốc kiên trì đẩy mạnh cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, tiến lên đánh thắng giặc Mỹ xâm lược, giải phóng miền Nam, bảo vệ miền Bắc, thực hiện hòa bình, thống nhất Tổ quốc”.

Ông Ma Văn Dần, cán bộ tiền khởi nghĩa ở thôn 2, xã An Tường (TP Tuyên Quang) nhớ lại, năm 1969, khi đó ông tham gia BCH Đảng bộ tỉnh, là Bí thư kiêm Chủ tịch UBND huyện Yên Sơn lúc bấy giờ, khi nghe tin Bác Hồ mất, Đảng bộ và quân dân Tuyên Quang đã quyết tâm biến đau thương thành hành động cách mạng, đem hết sức mình để góp phần vào cuộc đấu tranh giải phóng miền Nam, đưa sự nghiệp chống Mỹ, cứu nước tới thắng lợi hoàn toàn.  


Di tích Làng Sảo, xã Hợp Thành (Sơn Dương), nơi Bác Hồ trở lại Tuyên Quang năm 1947 lãnh đạo cuộc kháng chiến của dân tộc ta chống thực dân Pháp xâm lược.  Ảnh: Thanh Phúc

Trong ký ức của người dân thôn Tân Lập, xã Tân Trào (Sơn Dương), Bác là người vô cùng giản dị và gần gũi với mọi người. Bác thường xuyên quan tâm, thăm hỏi người dân trong thôn, trong xã. Người còn tham gia cùng với bà con lao động sản xuất, động viên người dân hăng hái thi đua lao động sản xuất. Ông Hoàng Ngọc nay đã 83 tuổi kể lại, thân sinh của ông là cụ Hoàng Trung Nguyên, chiến sỹ giao liên đặc biệt cho Bác, nên ông đã được chứng kiến những ngày tháng lịch sử đó. Ngày nghe tin Bác mất, cả dân làng đã lặng đi, ai cũng khóc. Hôm đó trong thôn yên ắng, mọi người lặng lẽ để tang Bác như để tang người thân yêu của mình. Chúng tôi tìm về Làng Sảo trong những ngày tháng 8 lịch sử. 72 năm đã trôi qua, những di tích ở Làng Sảo nay chỉ còn lại dấu tích. Các địa điểm lán ở và làm việc của Bác Hồ, các cơ quan Trung ương Đảng, Chính phủ đã được ngành văn hóa - thông tin tổ chức cắm bia và xây dựng khang trang để đón khách du lịch tham quan. Làng Sảo hôm nay đã thay đổi nhiều, những người năm ấy vinh dự được phục vụ, cảnh vệ cho Bác cũng không còn. Chỉ còn cụ bà Vi Thị Hồi, năm nay đã ngoài chín mươi, là vợ của ông Hồ Văn Trường - một trong số những người cấp dưỡng, cảnh vệ của Bác Hồ năm ấy và là người được Bác Hồ đặt tên. Trong câu chuyện kể bà vẫn không khỏi bồi hồi xúc động nhớ về những năm tháng được cùng chồng và người dân Làng Sảo bảo vệ cách mạng, bảo vệ Bác Hồ lãnh đạo cuộc kháng chiến của dân tộc ta chống thực dân Pháp xâm lược. Ông Nguyễn Duy Biền, Bí thư Chi bộ, Trưởng thôn Làng Sảo, xã Hợp Thành (Sơn Dương) xúc động nói: dù Bác đã đi xa, nhưng 50 năm qua, tình cảm của người dân thôn Làng Sảo với Bác Hồ vẫn vẹn nguyên. Người dân vẫn luôn cảm nhận được sự ấm áp, tình cảm mà Bác đã dành cho đồng bào các dân tộc nơi đây. Từ đó, quyết tâm xây dựng quê hương ngày càng đổi mới như hôm nay.

50 năm qua, thực hiện Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ghi nhớ sâu sắc và quyết tâm làm theo lời Bác Hồ dạy, phát huy mạnh mẽ truyền thống của quê hương cách mạng, Đảng bộ và nhân dân các dân tộc Tuyên Quang luôn đoàn kết vượt qua mọi khó khăn thử thách, thi đua lao động, sản xuất, chiến đấu, học tập và công tác đạt nhiều thành tựu quan trọng, viết tiếp trang sử vẻ vang trong giai đoạn mới, để xứng đáng với ước nguyện của Bác Hồ, xứng đáng với truyền thống quê hương cách mạng, tỉnh Anh hùng. 

 Minh Tuyên

Tin cùng chuyên mục