Cần nắm vững những điểm mới của Luật trẻ em 2016

TQĐT - Luật Trẻ em được thông qua tại kỳ họp thứ 11, Quốc hội khóa XI gồm 7 chương với 106 điều. Luật Trẻ em 2016 được đổi tên từ Luật Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em. So với Luật Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em, Luật Trẻ em 2016 tăng 46 điều và có nhiều điểm mới chúng ta cần nắm vững.

Trước hết, khái niệm “trẻ em dưới 16 tuổi” không còn giới hạn trẻ em là công dân Việt Nam, mà đối tượng áp dụng của Luật còn bao gồm cả trẻ em là người nước ngoài cư trú tại Việt Nam. Nhóm trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt được bổ sung mới như trẻ em bị tổn hại nghiêm trọng về thể chất và tinh thần do bị bạo lực; trẻ em bị bóc lột; trẻ em bị mua bán; trẻ em mắc bệnh hiểm nghèo hoặc bệnh phải điều trị dài ngày thuộc hộ nghèo hoặc hộ cận nghèo; trẻ em di cư, trẻ em lánh nạn, tị nạn chưa xác định được cha mẹ hoặc không có người chăm sóc.

Trẻ em có quyền thể hiện ý kiến của mình khi Nhà nước xây dựng chính sách, pháp luật tác động tới trẻ em, được ưu tiên nguồn lực để thực hiện quyền trẻ em và bảo vệ trẻ em, bao gồm cả nguồn tài chính và nguồn nhân lực. Việc tăng số quyền của trẻ em (25 nhóm) phù hợp với Hiến pháp năm 2013 và Công ước về quyền trẻ em 1989.

Những hành vi bị nghiêm cấm được bổ sung: Tước đoạt quyền sống của trẻ em; cản trở trẻ em thực hiện quyền và bổn phận của mình; công bố, tiết lộ thông tin về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân của trẻ em; không thực hiện trách nhiệm hỗ trợ trẻ em có nguy cơ hoặc đang trong tình trạng nguy hiểm…

Luật Trẻ em 2016 quy định, trẻ em có quyền bất khả xâm phạm về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân và bí mật gia đình vì lợi ích tốt nhất của trẻ em. Trẻ em được pháp luật bảo vệ danh dự, nhân phẩm, uy tín, bí mật thư tín, điện thoại, điện tín và các hình thức trao đổi thông tin riêng tư khác; được bảo vệ và chống lại sự can thiệp trái pháp luật đối với thông tin riêng tư. Đặc biệt, luật quy định rõ trẻ em có quyền được bảo vệ dưới mọi hình thức để không bị xâm hại tình dục.

Khi không còn cha mẹ, không được hoặc không thể sống cùng cha mẹ đẻ, bị ảnh hưởng bởi thiên tai, thảm họa, xung đột vũ trang trẻ em có quyền được chăm sóc thay thế vì sự an toàn và lợi ích tốt nhất của trẻ em. Trẻ em được nhận làm con nuôi theo quy định của pháp luật về nuôi con nuôi.

Trẻ em có quyền được tiếp cận thông tin đầy đủ, kịp thời, phù hợp; có quyền tìm kiếm, thu nhận các thông tin dưới mọi hình thức theo quy định của pháp luật và được tham gia hoạt động xã hội phù hợp với độ tuổi, mức độ trưởng thành, nhu cầu, năng lực của trẻ em. Trẻ em có quyền được bày tỏ ý kiến và hội họp.

Việc bảo đảm cho trẻ em có đủ khả năng hình thành quan điểm riêng của mình, được quyền tự do phát biểu những quan điểm đó về mọi vấn đề tác động đến trẻ em, và những quan điểm của trẻ em phải được coi trọng một cách thích đáng, tương ứng với độ tuổi và mức độ trưởng thành của trẻ em phù hợp với Công ước về quyền trẻ em.

Cùng với các quyền, trẻ em cần thực hiện bổn phận của mình với gia đình, nhà trường, cộng đồng, đất nước và chính bản thân các em, được quy định cụ thể trong Luật Trẻ em phù hợp với chế định về nghĩa vụ công dân của Hiến pháp năm 2013, Năm điều Bác Hồ dạy thiếu niên, nhi đồng và phù hợp với yêu cầu đào tạo, bồi dưỡng con người Việt Nam trong bối cảnh mới.

Trẻ em tỉnh ta luôn được gia đình, nhà trường, hệ thống chính trị và toàn xã hội quan tâm, chăm sóc, giáo dục, bảo vệ. Tuy nhiên, chúng ta vẫn cần tiếp tục nâng cao nhận thức, trách nhiệm đối với việc thực hiện quyền và bổn phận của trẻ em theo quy định của Luật Trẻ em, Nghị định của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Trẻ em và các văn bản hướng dẫn thi hành. Các cấp, ngành, các cơ quan chức năng đẩy mạnh vận động các nguồn lực trong xã hội để hỗ trợ, giúp đỡ trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, trẻ em thuộc hộ nghèo, trẻ em ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số; làm tốt công tác tuyên truyền để trẻ em biết tự bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bản thân theo quy định của pháp luật.

Xuân Tùng

Tin cùng chuyên mục