Vài nét về giáo dục và đào tạo thời đại 4.0

TQĐT - Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4 (CMCN 4.0) được đánh giá sẽ vượt ra khỏi quy mô công xưởng, doanh nghiệp khi vạn vật được kết nối bởi internet.

Không những tất cả máy móc thiết bị trong công xưởng được kết nối với nhau thông qua internet, mà rất nhiều cảm biến cũng đồng thời được lắp đặt để thu thập dữ liệu. Cách làm này giúp máy móc có thể “giao tiếp” với nhau mà không cần có sự có mặt của con người. Điều đó sẽ tạo ra sự thay đổi vô cùng lớn trong đời sống, kinh tế, xã hội và đây chính là thách thức của ngành giáo dục trong việc đào tạo nguồn nhân lực theo nhu cầu mới của thời đại. 

Do áp dụng thành tựu của CMCN 4.0, nhiều lĩnh vực công nghiệp được tự động hóa thay thế con người. Nói cách khác hàng loạt người lao động sẽ bị thay thế bằng robots. Vì thế nếu người lao động không nâng cao năng lực, kỹ năng để thích ứng nhanh với sự thay đổi của sản xuất thì sẽ bị loại khỏi thị trường lao động. Sự thiếu hụt lao động có trình độ cao và kỹ năng chuyên nghiệp để đáp ứng nhu cầu về nguồn nhân lực cho cuộc CMCN 4.0 là thách thức không chỉ đối với Việt Nam mà là thách thức chung của các nước trong khu vực và toàn thế giới. Theo đó giáo dục và đào tạo phải đổi mới căn bản, toàn diện để tạo ra công dân toàn cầu đáp ứng nhu cầu phát triển trong bối cảnh mới của thế giới.

Đối với việc dạy, phải chuyển từ truyền thụ kiến thức sang hình thành phẩm chất và phát triển năng lực người học, từ chỉ chú trọng giáo dục nhân cách sang kết hợp giữa giáo dục nhân cách với phát huy tốt nhất tiềm năng cá nhân, phải chuyển quan niệm từ cứ có kiến thức là có năng lực sang kiến thức chỉ là yếu tố quan trọng của năng lực; phải thích nghi với hình thức đào tạo mới đó là đại học trực tuyến.

Đối với việc học, cần chuyển từ học thuộc, nhớ sang hình thành năng lực vận dụng, thích nghi, giải quyết vấn đề, tư duy độc lập; phải chuyển tư duy từ học một lần cho cả đời bằng học cả đời để làm việc cả đời, phải tận dụng được những lợi thế do hình thức học online mang lại. 

Cách mạng công nghiệp 4.0 buộc các trường đại học phải liên danh với doanh nghiệp lớn để hình thành mô hình đại học mới, có thể coi là đại học doanh nghiệp, đồng thời phải thay đổi chiến lược đào tạo từ chỗ dạy những gì nhà trường có bằng dạy những gì thị trường cần, doanh nghiệp cần, xa hơn nữa là dạy những gì thị trường và doanh nghiệp sẽ cần.

Xuân Tùng
(Tổng hợp từ các báo trong nước và tài liệu tham khảo)

Tin cùng chuyên mục