Người “say’’ văn hóa dân tộc

TQĐT - Mái tóc đã bạc, vầng trán hằn sâu nếp nhăn thời gian nhưng đôi mắt của ông Bàn Xuân Triều, tổ 13, phường Phan Thiết (TP Tuyên Quang) lúc nào cũng ánh lên khát khao cống hiến. Ông từng là Chủ tịch Ủy ban MTTQ tỉnh, nay đã về nghỉ hưu nhưng chưa bao giờ cho phép mình ngơi nghỉ bởi nỗi niềm đau đáu với văn hóa dân tộc Dao.

Là người con của bản người Dao thôn Trung Phìn, xã Sinh Long (Nà Hang), ngay từ khi còn nhỏ, ông Bàn Xuân Triều say mê tìm hiểu về văn hóa dân tộc Dao. Ông thường học chữ và học hát những làn điệu truyền thống của người Dao. 
 

Quãng thời gian tham gia công tác tại nhiều cơ quan, đơn vị rồi giữ chức vụ Chủ tịch Ủy ban MTTQ tỉnh, ông vẫn một lòng tâm huyết với văn hóa Dao. Tranh thủ những lúc rỗi rãi ông đọc sách, đi thực tế tại các bản làng để tìm hiểu, sưu tầm truyện cổ, thơ ca, giai điệu truyền thống người Dao. Ông tâm sự, càng đi nhiều càng biết nhiều. Cảm nhận kho kiến thức văn hóa dân tộc Dao thật rộng lớn cần được nghiên cứu và giữ gìn một cách có ý thức. Ý tưởng thành lập Câu lạc bộ Bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc Dao ra đời từ đấy. Ông bắt đầu lên kế hoạch và nhận được sự ủng hộ nhiệt tình của nhiều người. Năm 2014, câu lạc bộ thành lập với 50 thành viên bao gồm các nghệ nhân người Dao và hạt nhân văn nghệ tại cơ sở. Đây là nơi mọi người cùng học hỏi, sưu tầm các loại hình văn hóa của các nhóm Dao, ngành Dao đang sinh sống trên địa bàn tỉnh. Các nghi lễ cưới hỏi, phong tục tập quán, ngôn ngữ, lễ cấp sắc được thành viên chú trọng nghiên cứu một cách chuyên sâu, bài bản hơn. Chị Phùng Thị Triều ở thôn Nà Giang, xã Tân Mỹ (Chiêm Hóa) là một thành viên trẻ của câu lạc bộ cho biết, trước đây chị thường đi biểu diễn văn nghệ ở thôn, xã. Từ khi tham gia câu lạc bộ, chị được giao lưu và biểu diễn nhiều nơi, gặp gỡ các hạt nhân văn nghệ, cảm thấy yêu văn hóa dân tộc mình hơn. 

Bản thân ông trong quãng thời gian nghỉ hưu vẫn tiếp tục đóng góp hàng loạt công trình sưu tầm khá công phu như: “Thơ tình người Dao”, “Truyện Bàn Vương”, “Tín ngưỡng thờ cúng người Dao đỏ”… Điều đặc biệt, dựa trên những làn điệu cổ, ông Bàn Xuân Triều sáng tác nhiều lời ca phù hợp với cuộc sống mới như: “Đất nước hòa bình ơn Bác Hồ”, “Tuyên Quang vững vàng đi lên”, “Chín ngành dân tộc Dao vui mở hội”. Những ca từ ca ngợi Đảng, Bác Hồ, về vẻ đẹp của quê hương đang đổi thay từng ngày: “Bác Hồ lãnh đạo nước Việt Nam/Các dân tộc hạnh phúc bình yên/Chủ trương chính sách sáng soi đường/Xây dựng Tổ quốc mở dân trí/Đánh đuổi ngoại xâm dành độc lập/Dân tộc Việt Nam hưởng tự do/Chính sách đổi mới Đảng ban hành/Lo cho dân giàu nước vững mạnh”.

Bằng niềm đam mê, ông Bàn Xuân Triều đã góp một phần vào việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc. Với ông, điều mong mỏi nhất là ‘’thắp lửa’’ tình yêu, say mê nét đẹp truyền thống cho lớp trẻ người Dao.                                

Bài, ảnh: Giang Lam

Tin cùng chuyên mục