Tục xin nước cầu may ở Giếng Đõ

TQĐT - Bà con dân tộc Cao Lan ở thôn Giếng Đõ, xã Mỹ Bằng (Yên Sơn) hiện vẫn lưu giữ tục xin nước lộc cầu may. Trước lúc giao thừa, cùng với việc chuẩn bị xôi, gà, hương hoa, rượu cúng tổ tiên, thì các ông, các bà không quên cọ rửa ấm sạch sẽ và ra giếng làng lấy nước.

Ông Hoàng Văn Đắc, một người cao tuổi ở thôn Giếng Đõ cho biết: Tục lấy nước lộc đầu xuân tồn tại hàng trăm năm nay ở làng Giếng Đõ, từ khi ông sinh ra làng đã có phong tục này. Đêm giao thừa, cùng với việc chuẩn bị xôi, gà, hương hoa, rượu thơm cúng tổ tiên, nhà nào cũng chuẩn bị một cái ấm mang ra giếng làng lấy nước. Khi đi mỗi người cầm một nén hương, một ít lễ vật như bánh, hoa quả đến thắp hương tại giếng làng xin phép được lấy nước. Nước giếng đưa về được đun sôi, dùng pha trà cúng tổ tiên đêm giao thừa. Đây là việc làm rất quan trọng trong ngày tết của người dân trong thôn, dù có bận đến mấy cũng không được phép quên. Ý nghĩa của tục lệ này là cầu mong cho một năm mới mọi sự tốt lành, mưa thuận gió hòa, làm ăn thuận lợi, con cháu mạnh khỏe, học hành thành đạt.
 


Phụ nữ thôn Giếng Đõ vệ sinh giếng làng chuẩn bị xin nước lộc đêm giao thừa.
Ảnh: Minh Huệ

Chuyện kể rằng, vào năm 1909, có 3 hộ người dân tộc Cao Lan di cư từ xã Yên Bình, huyện Yên Bình (nay thuộc tỉnh Yên Bái) về tái định cư tại vùng đất này đã phát hiện một cái giếng nước trong veo, khi uống rất ngọt. 3 hộ đã quyết định định cư khai thiên lập xóm tại đây. Trong quá trình lấy nước ăn, các cụ đã nhìn thấy trong lòng giếng có một cái đõ bằng gỗ, xung quanh có xếp 4 tấm đá lớn có hình mặt nhẫn. Vì thế, bà con đặt tên giếng là Giếng Đõ, đồng thời lấy tên giếng làm tên thôn, gọi thôn Giếng Đõ. Giếng Đõ lúc nào cũng đầy nước, nước trong veo suốt 4 mùa, mùa hè nước mát lạnh, mùa đông hơi nước từ giếng bốc lên ngùn ngụt, rất ấm. Giếng Đõ được coi là mạch huyết của làng, bà con trong thôn đều gánh nước giếng làng về ăn. 

Trải qua hơn 100 năm hình thành và phát triển, từ 3 hộ dân buổi sơ khai, thôn Giếng Đõ hôm nay đã có trên 110 hộ dân, 80% là người dân tộc Cao Lan. 

Ngày nay, nhân dân trong thôn đã tự đào giếng ở gần nhà cho thuận tiện việc sinh hoạt, nhưng tục xin nước cầu may mỗi dịp tết đến xuân về vẫn tồn tại ở thôn Giếng Đõ. Đêm giao thừa, Giếng Đõ đông như hội, người người đến lấy nước, nhà nhà đến lấy nước. Theo ông Đắc, những năm gần đây, tục lấy nước cầu may khi tết đến xuân về không chỉ được người dân tộc Cao Lan trong thôn thực hiện, mà những hộ dân tộc khác trong và ngoài thôn cũng đến Giếng Đõ xin nước về thờ cúng tổ tiên.                         

Bàn Thanh

Tin cùng chuyên mục