Tuyên Quang kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược

TQĐT - Đánh bại cuộc hành quân Pômôn của Pháp (5-1949)

Phán đoán địch sẽ rút khỏi thị xã Tuyên Quang, Đoan Hùng, Bộ Tổng tư lệnh đã quyết định thành lập Bộ chỉ huy Mặt trận sông Lô do các đồng chí Bằng Giang, Vương Thừa Vũ, Lâm Kính chỉ huy và tăng viện thêm 4 tiểu đoàn để chớp thời cơ tiêu diệt địch trên đường chúng tháo chạy. 

Ngày 24-5-1949, địch rút theo đường sông Lô đúng như phán đoán của ta. Đại bộ phận địch rút theo hữu ngạn, một số khác rút theo tả ngạn trên bốn chiếc thuyền, xà lan và bè nứa. Địch còn bắt một số đồng bào ta về Hà Nội. 

Suốt cả ngày và đêm 25-5-1949, trên sông Lô, cả đoàn tàu chiến, xà lan, bè nứa của địch bị bộ đội ta liên tục phục kích, tiến công. Hàng trăm tên Pháp bị tiêu diệt, nhiều thuyền bè, xà lan bị đánh chìm. Bên tả ngạn, bộ đội ta vừa vận động truy kích, vừa tiến hành chia cắt, bao vây quân địch; khiến quân Pháp kinh hoàng, tìm mọi cách thoát thân. 

Trên hướng đường bộ, tại Sơn Dương, ngày 24-5-1949, một toán lính Pháp chạy tới xóm Tây Vực, xã Đông Lợi thì lọt vào trận địa phục kích của du kích xã. Lực lượng vũ trang địa phương đã dùng lựu đạn, súng kíp tiêu diệt 8 tên địch. Ngày 25-5-1949, tại Tam Đa, bộ đội chủ lực phối hợp với du kích địa phương đánh địa lôi ở Cầu Giềng, diệt 34 tên địch. Một toán địch từ Kim Xuyên chạy về Phan Lương bị du kích ở Trường Sinh chặn đánh, cho nổ 7 quả lựu đạn, diệt 15 tên địch. 

Truy kích địch trên Quốc lộ 2 và trên sông Lô, bộ đội ta lập nhiều chiến công xuất sắc, như trận đánh ở núi Hét bên sông Lô, tiêu diệt 200 tên địch; trận phục kích ở đồi Chùa, diệt 50 tên. Trên đường rút quân về Việt Trì, quân địch phải bỏ lại hàng trăm xác chết dọc bờ sông Lô. 

Trong chiến dịch này, lực lượng vũ trang của tỉnh đã đánh 25 trận, tiêu diệt gần 200 tên địch, làm bị thương 20 tên, bắt sống 30 tên. Riêng dân quân, du kích huyện Yên Sơn đã đặt nổ 16 địa lôi, 22 lựu đạn, 7 quả mìn, đánh phục kích 11 trận, tiêu diệt 101 tên địch. Dân quân các xã Đông Lợi, Tam Đa (Sơn Dương) đã tiêu diệt 58 tên, gọi hàng hơn chục tên địch và thu được trên 1.000 viên đạn súng máy. 

Tuyên Quang còn tham gia phục vụ chiến đấu và chiến đấu trong một số chiến dịch lớn, ở các địa phương khác. Trên chiến trường Lào Cai - Hà Giang, thường xuyên có khoảng 600 dân quân Tuyên Quang làm công tác tải thương, tiếp tế. Quốc lộ 2, Yên Bình - Lục Yên..., dân quân tự vệ Tuyên Quang vừa tham gia bảo đảm giao thông, vừa dẫn đường, tải đạn cho các đơn vị bộ đội chủ lực. Tháng 2-1950, khi các tỉnh vùng trung du Bắc Bộ bước vào chiến dịch tổng phá tề, thực hiện chủ trương của Liên khu Việt Bắc, một bộ phận bộ đội địa phương các huyện ở Tuyên Quang đã tập trung huấn luyện và tham gia cùng quân dân một số tỉnh trung du phá rã hệ thống tề ngụy, nhằm mở rộng hậu phương, tạo một hành lang bảo vệ và tiếp tế cho lực lượng kháng chiến. Tham gia chiến dịch này, bộ đội địa phương Tuyên Quang đã chống càn 3 trận, diệt 30 tên địch, thu 1 trung liên. Ở Hạc Trì, một trung đội bộ đội tỉnh đã đánh trả hơn 100 tên địch trong 3 giờ liền, buộc địch phải rút lui. 

(Còn nữa)

Vũ Bé (Theo các tài liệu lịch sử)

Tin cùng chuyên mục