Chuyện làm giàu của người Mông Tân An

TQĐT- Lũng Mây, Lũng Tù ở Tân An, Đông Thọ (Sơn Dương) mới ngày nào còn nhấp nhô chỗ sắn, chỗ bỏ hoang, giờ đã phủ xanh một màu mía mới. Diện mạo mới ở thung lũng này không chỉ đẹp mắt mà còn là sắc diện giúp người Mông ở Tân An thoát nghèo và làm giàu.

Cây mía được đưa về phủ xanh Lũng Mây, Lũng Tù.

1. Tân An hình thành từ những năm 1979, khi người Mông từ Hà Quảng (Cao Bằng) lựa chọn đất này làm nơi lập nghiệp. Bí thư Chi bộ Lý Văn Súa bảo, những ngày đầu mới lập làng, bà con cứ bám vào rừng mà sống. Những mảnh nương rẫy mọc dần lên nhưng thiếu nước, thiếu giống, thiếu kinh nghiệm, cái đói cái nghèo cứ bám lấy bà con nơi đây đời này qua đời khác. Cả thôn Tân An chỉ có 6 ha ruộng chia đều cho 134 hộ dân, diện tích manh mún, nhỏ hẹp nên việc đầu tư thâm canh từ cây lúa là chuyện rất khó thực hiện ở đây. 

Ông Súa bảo, bà con mình nghèo, vì chuyện tiếp cận tiến bộ kỹ thuật trong sản xuất vẫn còn chậm và bảo thủ lắm. Cán bộ đến vận động mình trồng cây rừng, trồng cây mía để bán cho các nhà máy chế biến trong tỉnh nhưng không ai nghe, cứ “tin” vào cây sắn thôi, vì thời gian được thu hoạch nhanh... Sáng cán bộ đến vận động trồng rừng thì chiều bà con đã thay cây rừng bằng cây sắn rồi. Nhưng làm sắn thì độc hại, nhiều nhà làm lò sấy sắn, phơi sắn cứ ốm đau liên miên suốt. Tiền thu từ sắn thì ráo mồ hôi đã hết rồi, không ai dành dụm làm giàu được. 

Hết làm sắn, bà con đi lao động “chui” ở Trung Quốc. Người nọ rỉ tai người kia, có thời điểm ở Tân An số người đi làm việc tại Trung Quốc vượt quá con số 70 người. Thu nhập bấp bênh, sự an toàn không được đảm bảo nhưng vì không có thu nhập ổn định từ quê nên nhiều người vẫn đánh liều, chấp nhận rủi ro... 

Trưởng thôn Tân An Hầu Văn Sinh bảo, câu chuyện xóa nghèo ở Tân An những năm trước rất vất vả. Thôn có 134 hộ, thì còn đến 98 hộ nghèo. Trước đây ngoài cây sắn, cây ngô, bà con còn tăng gia thêm bằng cách nuôi con trâu, con bò. Có thời điểm, ở Tân An có đến hơn 100 hộ nuôi trâu vỗ béo, mỗi hộ có từ 1- 2 con trâu nuôi nhốt chuồng. Nhưng thời gian này giá trâu bò giảm thấp, nguồn thức ăn không còn nhiều, số lao động làm việc cũng giảm mạnh nên số lượng đàn gia súc cũng giảm theo.

Ông Sinh bảo, cũng tiếc lắm vì nuôi trâu bò nhốt chuồng vỗ béo là “nghề truyền thống” của bà con từ ngày mới về đây lập làng, bỏ chăn nuôi, trồng trọt lại không bền vững nên có thời điểm Tân An loay hoay với bài toán “trồng cây gì, nuôi con gì” để giúp bà con có thu nhập ổn định, thoát nghèo bền vững. 


Anh Trần Văn Phong (bên phải ảnh), cán bộ khuyến nông xã kiểm tra, hướng dẫn bà con thôn Tân An,
xã Đông Thọ (Sơn Dương) cách nhận biết, phòng trừ bệnh trên cây bưởi. 

2. Năm 2016, Đông Thọ quyết tâm đưa mía về trồng tại Tân An và biến cây này thành cây xóa nghèo cho bà con. Nhà trưởng thôn, nhà bí thư chi bộ, nhà đảng viên phải là những người tiên phong, gương mẫu trong việc “đột phá” này. 8,5 ha mía đầu tiên được đưa về trồng tại Lũng Mây. Anh cán bộ khuyến nông xã Trần Văn Phong bảo, vốn quen với cách kiếm tiền “xổi”, nên thời điểm đầu mới vận động bà con trồng, chăm sóc cây mía cũng nhọc nhằn lắm.

Để vận động bà con, Công ty cổ phần Mía đường Sơn Dương cho máy cày vào tận ruộng, lật đều những mảng đất đồi, cán bộ xã đến từng chân ruộng, hướng dẫn bà con cách đặt mía giống, cách bón phân, cách phòng trừ rệp... Kiên trì từng ngày, “mật ngọt” của cây mía cũng đã giúp nhiều hộ dân có thu nhập cao ngay sau năm đầu tiên. Nhiều nhà như Lý Văn Súa, Ngô Văn Sung, Ngô Văn Giàng, Lý Chồng Vàng... trồng xấp xỉ 1 ha mía, năm 2017, mỗi nhà thu về trên 70 tấn mía, tính ra tiền được hơn 65 triệu đồng. 

Năm nay thì chẳng ai bảo ai, diện tích mía ở Tân An đã tăng lên hơn 40 ha. Lũng Mây, Lũng Tù trải dài một màu xanh của mía mới. Ông Lý Chồng Vàng có gần 1 ha mía năm nay đã ở năm thứ 2 cười bảo, biết trồng mía thu nhập ổn định như vậy, ông đã đầu tư trồng từ lâu rồi, không bắt cán bộ phải đi đi lại lại vận động suốt như trước đây nữa... 

Năm 2017, Dự án đa dạng hóa sinh kế và nhân rộng mô hình giảm nghèo của Viện Chiến lược và Chính sách dân tộc cũng hỗ trợ 5 hộ nghèo, cận nghèo tại Tân An mỗi hộ 105 cây bưởi Diễn, giúp bà con nâng cao thu nhập. Ông Lý Văn Dinh bảo, từ lúc đưa cây bưởi về trồng, hầu như tuần nào cán bộ khuyến nông xã cũng đến kiểm tra tình hình phát triển của cây, thấy cây bị bệnh gì là cán bộ “kê đơn thuốc” cho mình chữa trị ngay. 105 gốc bưởi đưa về trồng hợp đất lắm, phát triển nhanh, hy vọng 2-3 năm nữa, những trái ngọt đầu tiên sẽ giúp gia đình có nguồn thu ổn định. 

Trưởng thôn Tân An Hầu Văn Sinh bảo, năm nay thôn cũng vận động bà con từng bước khôi phục lại nghề nuôi trâu bò. Giải pháp chính là không chăn thả và phụ thuộc nguồn thức ăn tự nhiên nữa mà vận động bà con trồng cỏ voi, trồng ngô để chủ động nguồn thức ăn, xây dựng chuồng trại cách xa nhà để đảm bảo tránh nóng, tránh rét. Giờ Tân An có gần 100 con trâu, bò rồi, bà con cũng đã trồng gần chục ha cỏ voi để phục vụ chăn nuôi. 

Năm nay, Tân An phấn đấu giảm 10 hộ nghèo từ chính nguồn thu từ cây mía, chăn nuôi gia súc. Có sự đồng hành của chính quyền, sự quyết tâm của bà con, câu chuyện xóa nghèo, làm giàu ở Tân An sẽ không xa, như chính câu chuyện đưa cây mía, cây bưởi về phủ xanh Lũng Mây, Lũng Tù ngày nào.

Ghi chép: Trần Liên

Tin cùng chuyên mục