Hoàn lương

TQĐT - Từ những cái tên “Bình liều”, “Từ bạc”... gắn với những lầm lỗi của họ, đến nay bằng khát vọng hoàn lương, quyết tâm làm lại cuộc đời, họ lại được biết đến với những cái tên như “Bình cam”, “Vạng chanh”... Họ chính là các thành viên của Câu lạc bộ giúp nhau tái hòa nhập cộng đồng xã Phù Lưu. Đây là mô hình tái hòa nhập cộng đồng đầu tiên được thành lập ở Hàm Yên. Trong số họ có người ngày đầu ra tù đã từng không muốn trở về nhà. Nhưng bằng vòng tay bao dung của gia đình, cộng đồng, họ đã dựng xây lại cuộc đời.

Trang đời mới

Ngồi đối diện với chúng tôi là ông Ma Văn Bình, thôn Nặm Nương. Sinh năm 1970, nhưng tưởng như ông gần 60 tuổi bởi dáng người gầy gò, đen đúa vì mưu sinh, lam lũ. Năm 1991, chỉ vì mâu thuẫn mà ông gây án với tội danh giết người. Tòa tuyên án 17 năm tù, nhưng do cải tạo tốt nên ông thụ án 9 năm 6 tháng tù. Người mẹ già khắc khổ lưng đã còng ngồi chờ con trai trở về đập vào mắt ông Bình. Còn người cha già đã mất khi ông ở tù. Không có vốn liếng, vay mượn lại càng khó. Vì mấy ai có đủ tin tưởng, rộng lượng cho một người ra tù vay một khoản tiền lớn. Vậy là ông đi xin những giống cây cam sành mà người ta vứt bỏ vì yếu đem về trồng lại.

Với sự chăm chút của mình mà dần dần những giống cây cam sành đó tươi tốt. Ông tiếp tục chiết rồi nhân rộng ra rồi tiếp tục thế chấp sổ đỏ vay vốn ngân hàng kiến thiết 2 ha cam. Mải làm ăn cùng với mặc cảm quá khứ, ông cũng chẳng buồn đi tìm hiểu, yêu đương ai. Cảm mến nghị lực của ông mà cô gái làng bên Pá Han đã đem lòng yêu thương và sau này trở thành người vợ đồng cam cộng khổ cùng ông. Sau 4 năm cho thu hoạch, ông tích cóp dần dần để trả hết nợ nần. Đến nay, đồi cam của ông Bình đã có 700 gốc. Năm ngoái thu hoạch cam, ông có 300 triệu đồng tích lũy. Ông bảo: “Chính sự giúp đỡ, động viên của gia đình, chính quyền địa phương đã giúp mình xóa bỏ mặc cảm của quá khứ. Chứ nếu không, suy nghĩ mình từng là kẻ giết người sẽ luôn hằn sâu trong tâm trí mình”. 


Công an xã Phù Lưu (Hàm Yên) thăm mô hình trồng cam sành của hộ ông Ma Văn Bình, thành viên Câu lạc bộ giúp nhau tái hòa nhập cộng đồng xã Phù Lưu.

Còn anh Bế Danh Từ, thôn Thọ từng là con bạc, phải bán cả xe ô tô để trả nợ. 4 năm cải tạo, năm 2014 anh được tha tù. Anh kể lại trong nghẹn ngào như tiếc nuối điều gì đó: “Ngày mình ra tù thật sự không muốn về nhà, cũng không biết đi đâu. Mình về nhà rồi, vẫn nhiều bạn cũ gọi điện rủ rê. Nhưng những ngày cay đắng mình mới hiểu chỉ có làm ra bằng sức lao động của đôi bàn tay mới bền được. Vậy là mình quyết tâm làm lại từ đầu. Không có đất, mình vay tiền mua đất rồi vay tiền mua giống cây cam, chanh về trồng”. Không có tiền thuê lao động, để tiết kiệm chi phí, vợ chồng anh là lao động chính hàng ngày phát cỏ, chăm sóc vườn cam của gia đình. Năm ngoái, vườn cam và chanh mới cho bói.

Tuy chưa cho nhiều tiền nhưng vụ năm nay hứa hẹn sẽ cho nhiều quả hơn. Dẫn chúng tôi đi thăm vườn cam, chanh của anh, nhiều bà con chòm xóm xung quanh cũng kéo đến chơi, động viên vợ chồng anh. Nhìn tài sản trên đất của anh chị hứa hẹn một vụ bội thu, chúng tôi mới hiểu khát vọng hoàn lương của những người cùng cảnh ngộ như anh Từ lớn đến đâu. Anh bảo: “Vụ thu hoạch này, mình sẽ gắng trả hết nợ, tích cóp để xây lại ngôi nhà mới đàng hoàng hơn cho vợ con ở”. Rồi anh nở nụ cười không chút ngượng nghịu: “Đúng là phải vất vả làm ra đồng tiền mới hiểu hết giá trị của nó và biết chắt chiu nó. Tiền là do sức mình làm ra mới đáng quý chứ không phải những đồng tiền do cờ bạc mang lại”. 

Sự chung tay của cộng đồng

Câu lạc bộ giúp nhau tái hòa nhập cộng đồng xã Phù Lưu là mô hình điểm đầu tiên được thành lập ở huyện Hàm Yên để sau đó nhân rộng ra nhiều nơi khác. Ông Từ Quang Hanh, Trưởng Công an xã Phù Lưu cho biết: Hiện nay, xã Phù Lưu có khoảng trên 20 đối tượng tù tha trở về địa phương. Trong đó không ít người vẫn còn mặc cảm, tự ti lắm. Chúng tôi muốn thành lập câu lạc bộ để là nơi giúp những người đi cải tạo, lầm lỗi trở về với cuộc sống bình thường, vươn lên xây dựng cuộc đời mới.

Anh Bế Danh Từ là Chủ nhiệm Câu lạc bộ cho biết, câu lạc bộ mới thành lập nên các thành viên trong câu lạc bộ mới có các hoạt động như thăm hỏi, động viên, chia sẻ kinh nghiệm làm ăn. Đồng thời tuyên truyền, vận động các đối tượng tù tha khác trở về địa phương tham gia câu lạc bộ. Còn nhớ ngày đầu thành lập câu lạc bộ, chỉ có vài ba thành viên, nay đã có 7 người. Có người đến vận động nhiều lần mới thành công. Trưởng Công an xã Từ Quang Hanh cho biết, để giúp người ra tù trở về làm lại cuộc đời cần phải có sự kiên trì, thấu hiểu và cảm thông của cán bộ, chính quyền địa phương, cộng đồng.

Còn nhớ anh Nông Văn Vạng, thôn Kẽm, ra tù năm 2016, nhưng những ngày đầu anh chỉ quanh quẩn ở nhà, không nói chuyện với ai ngoài những người thân trong gia đình. Anh Hanh và một số cán bộ xã đến, anh nhất quyết không gặp, thậm chí còn nói khó nghe mà bỏ về. Không nản, anh Hanh cứ đến rồi lân la hỏi chuyện. Nhiều lần như vậy, anh Vạng dần mở lòng và không còn tránh mặt cán bộ như trước. Anh Hanh trở thành người bạn của gia đình anh Vạng lúc nào không hay. Anh vận động gia đình anh Vạng phát triển cây ăn quả, kiến thiết lại nhà cửa cho khang trang hơn. Từ chỗ mặc cảm, được anh Hanh gần gũi giúp đỡ tái hòa nhập, anh Vạng nay đã tự tin hơn. Hộ anh là một trong những hộ trồng nhiều chanh tứ mùa nhất ở Phù Lưu hiện nay. Anh Vạng giờ có trên 500 gốc chanh tứ mùa. Năm ngoái đã cho thu hoạch, thu lãi hơn 200 triệu đồng.

Anh Hanh cho biết thêm, việc thành lập câu lạc bộ sẽ là chỗ dựa về tinh thần để những người lầm lỡ, tù tha trở về tái hòa nhập cộng đồng. Nhưng để họ trở về cuộc sống bình thường, xóa bỏ mặc cảm thì cần sự chung tay của cả cộng đồng chứ không chỉ sự nỗ lực của họ và gia đình. Những câu nói ấy của Trưởng Công an xã Phù Lưu khiến chúng tôi day dứt và mong muốn rồi đây những nỗ lực, quyết tâm làm lại cuộc đời của những người được tha tù một thời lầm đường lạc lối sẽ trở thành hiện thực. Và tôi tin họ sẽ thành công, chỉ cần có quyết tâm và sự giúp đỡ của cả cộng đồng.

Phóng sự: Thủy Châu

Tin cùng chuyên mục