“Kỹ sư vườn” và cơ ngơi bạc tỷ

TQĐT - Ông Vũ Văn Tuyến được người trồng bưởi ở Soi Đát, Xuân Vân (Yên Sơn) mệnh danh là “kỹ sư vườn”. Không bằng cấp, không kiến thức chuyên môn, nhưng vườn bưởi của ông luôn sai trĩu quả bất kể nắng mưa, thời tiết bất lợi như nào. Tất cả nhờ những kinh nghiệm, sự dày công học hỏi của ông qua nhiều năm gắn bó với loại trái cây này.

Con đường bê tông 500 mét từ đường trục xã tới vườn cây ăn quả do ông Vũ Văn Tuyến đầu tư. 

Vườn cây “3 trong 1”

Ông Vũ Văn Tuyến dẫn chúng tôi đi thăm một vòng cơ ngơi của mình. Những gốc bưởi đang bắt đầu trữ nước trĩu trịt quả ngọt, có những cây quả sà xuống gần sát đất. Ông Tuyến bảo: “hơn chục năm trồng bưởi, điều tôi tự hào nhất là hơn 160 gốc bưởi tự mày mò chiết, ghép thành cây “3 trong 1”: Gốc là bưởi Diễn, giữa cây là bưởi Phúc Trạch, trên cùng là bưởi da xanh”. Cái hay của việc ghép các giống bưởi khác nhau là khi cho quả, vị của loại quả nào vẫn giữ nguyên như thế, không bị lẫn vị giữa loại này với loại kia. Các giống bưởi cũng chín thời điểm khác nhau, nếu bưởi da xanh chín vào tháng 7 âm lịch, bưởi Phúc Trạch chín vào rằm tháng 8, thì bưởi Diễn chín từ tháng 9, tháng 10 dương lịch. Năm 2017, có những cây sai quả nhất trong vườn nhà ông lên đến trên 350 quả. Vụ thu hoạch vừa rồi, từ những gốc bưởi “3 trong 1” này, ông thu hơn 60 triệu đồng từ tiền bán bưởi Phúc Trạch, 40 triệu đồng từ tiền bán bưởi da xanh, chưa tính đến tiền bán bưởi Diễn. 

Ông bảo, 2 năm đầu tiên ghép bưởi, vườn bưởi của gia đình ông đã cho quả sai hơn những gia đình khác. Bắt đầu từ năm thứ 5, cây ổn định hơn, quả cũng vì thế mà trĩu sai hơn nhiều. Ông Tuyến minh chứng, năm nay mặc dù điều kiện thời tiết bất lợi, mưa nhiều vào thời điểm cây bắt đầu ra hoa, nhưng vườn nhà ông quả vẫn sai đến độ, mỗi cây ông đều phải loại bỏ từ 150 quả trở lên để bán cho những người làm tinh dầu bưởi. Ông Tuyến tự lý giải, có lẽ nhờ việc ghép các giống bưởi khác nhau trên một cây mà bưởi trong vườn nhà ông có khả năng thụ phấn chéo, giúp cây đậu quả tốt hơn so những vườn chỉ trồng một giống bưởi hoặc trồng nhiều giống nhưng trên các cây độc lập. 

Hiện giờ ông đang học và áp dụng phương pháp trồng, chăm sóc bưởi theo hướng hữu cơ. Trong quá trình chăm sóc, ông ưu tiên sử dụng các loại phân chuồng, đặc biệt là phân gà để bổ sung dinh dưỡng cho cây. Vườn bưởi của ông Tuyến cũng giữ được thảm thực vật xanh mướt. Ông Tuyến bảo, những năm đầu mới trồng, không có kinh nghiệm, mình hoặc phun thuốc diệt cỏ, hoặc thuê nhân công về làm sạch toàn bộ cỏ dưới gốc cây, sau tìm hiểu kiến thức từ trên Internet, ông mới biết thảm thực vật có tác dụng rất lớn trong việc giữ chất lượng quả, nhất là thời điểm mưa nhiều. Chính những thảm cỏ này là “tấm chắn” không để mưa, bùn bắn lên gây hỏng quả bưởi. 


Ông Vũ Văn Tuyến, thôn Soi Đát, xã Xuân Vân (Yên Sơn) bên vườn bưởi “3 trong 1”.

Không trông chờ sự hỗ trợ của nhà nước

Cơ ngơi của ông Vũ Văn Tuyến giờ là 1.600 gốc bưởi các loại, trong đó có 300 gốc cho thu hoạch, 800 gốc đang bói, còn lại là ông mới trồng. Từ bưởi đường, bưởi cát quế, bưởi da xanh, bưởi Phúc Trạch đến bưởi Diễn. Thu nhập từ cây bưởi cũng giúp ông hoàn thành ngôi nhà vườn khang trang trị giá hơn 600 triệu đồng. Ngoài trồng bưởi, ông Tuyến cũng xây dựng một vườn ươm cây giống, mỗi năm cung cấp cho người trồng bưởi địa phương hơn 1 vạn cây giống các loại. Ông Tuyến chia sẻ, nếu so với những nghề khác, thì nghề trồng bưởi đem lại thu nhập cao và ổn định hơn rất nhiều. Năm 2017, từ tiền bán bưởi, bán cây giống, gia đình ông thu về hơn 400 triệu đồng, trong khi chi phí bỏ ra đầu tư chưa đến 50 triệu đồng. 

Năm 2017, nhận thấy con đường từ đường trục xã vào khu nhà vườn mình quá nhỏ, không thuận lợi cho việc đi lại cũng như vận chuyển hoa quả, ông Tuyến bàn với hơn chục hộ dân cùng trục đường đóng góp tiền xây dựng đường bê tông, nhưng không nhận được sự ủng hộ nhiều từ phía bà con. Thấy việc làm đường cấp bách, ông tự bỏ hơn 60 triệu đồng, hoàn thành hơn 500 mét đường giao thông từ trục đường chính vào đến nhà. Sau bà con thấy vậy cũng đóng góp hỗ trợ gia đình ông 5 triệu đồng. Ông Tuyến bảo, thay vì trông chờ vào sự hỗ trợ của nhà nước thì việc bỏ tiền ra làm đường từ chính tiền bán bưởi cũng giúp những nông dân như ông đóng góp vào sự phát triển của thôn, của xã. 

Ông Đào Hồng Chiến, Phó Giám đốc Hợp tác xã Nông lâm nghiệp Xuân Vân bảo, ông Vũ Văn Tuyến không phải tự nhiên mà thành công, ở ông có một sự “cứng đầu” nhất định. Ông Chiến minh chứng, ngay từ việc chọn phân bón, trong khi đa số người trồng bưởi chỉ chọn loại phân bón trung bình thì ông Tuyến chọn loại tốt nhất; ông Tuyến cũng là một trong những gia đình đầu tiên áp dụng phương pháp sản xuất hữu cơ để chăm sóc vườn cây, đảm bảo môi trường sản xuất xanh - sạch - an toàn cho chính gia đình và cộng đồng. 

Ông Tuyến chia sẻ, ông cũng như nhiều nông dân ở Soi Đát nói riêng, ở Xuân Vân nói chung, trồng bưởi vẫn đang theo kiểu “mạnh ai nấy làm”, tự tích lũy kinh nghiệm cho riêng bản thân mình. Mong muốn lớn nhất của ông hiện nay là được áp dụng theo tiêu chuẩn VietGAP để tránh tình trạng “được mùa mất giá” như các loại nông sản trước đây. Đây cũng là điều mà Hợp tác xã Nông lâm nghiệp Xuân Vân đang chuẩn bị nhân rộng, khi mà cả xã Xuân Vân hiện có hơn 700 ha bưởi, trong đó có 295 ha cho thu hoạch, nhưng mới chỉ có 12,5 ha được cấp chứng nhận VietGAP.

Cùng với việc áp dụng VietGAP, Hợp tác xã Nông lâm nghiệp Xuân Vân cũng đang xúc tiến truy xuất nguồn gốc cho sản phẩm bưởi Xuân Vân, có như vậy sản phẩm bưởi Xuân Vân mới tiếp cận được thị trường khó tính hơn như siêu thị, trung tâm thương mại. Đặc biệt, tháng 4-2018, sản phẩm bưởi Xuân Vân lọt TOP 10 thương hiệu, nhãn hiệu nổi tiếng Việt Nam, thì việc giữ gìn, phát triển thương hiệu sản phẩm là bài toán mà người trồng bưởi Xuân Vân, hợp tác xã và chính quyền xã cùng chung tay tìm kiếm lời giải, nhất là lời giải ổn định về thị trường.

Phóng sự: Trần Liên

Tin cùng chuyên mục