Ký ức những người lính mở đường Trường Sơn

- Tháng 5 này vừa tròn 60 năm Đoàn 559 - Bộ đội Trường Sơn - Đường Hồ Chí Minh. Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, những người lính năm xưa tóc đã pha màu sương khói, nhưng những ký ức một thời mở đường Trường Sơn vẫn in đậm trong trái tim họ.

Ký ức tuổi 20

Để tập trung cho mục tiêu giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, năm 1959, Bộ Chính trị quyết định thành lập Đoàn 559 với nhiệm vụ tổ chức tuyến giao liên vận tải quân sự để chi viện cho chiến trường miền Nam. Những người con của mảnh đất quê hương cách mạng Tân Trào lịch sử tham gia Đoàn 559 đã chiến đấu anh dũng, gan dạ trên các tuyến đường “máu lửa” góp phần viết nên bản trường ca hào hùng “xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước”.


CCB Nguyễn Thanh Hà (bên trái), thôn 17, xã Trung Môn (Yên Sơn) cùng đồng đội ôn lại ký ức thời chiến. Ảnh: Thu Hằng

CCB Nguyễn Thanh Hà, thôn 17, xã Trung Môn (Yên Sơn) từng tham gia Đoàn 559. Thời gian đầu, ông nhận nhiệm vụ tải gạo trên sông Xê Pôn (Quảng Trị). Việc tải gạo bằng cách cho vào các bao nilon thả trôi theo dòng sông từ Quảng Trị sang vùng Nam Lào. Ông Hà bảo “nước chảy xiết, sợ nhất là gạo cuốn vào vùng nước xoáy không ra được. Chúng tôi đã nghĩ cách chặt cây vầu đóng thành khung đặt ở các vùng nước xoáy, khi gạo trôi về đến khu vực đó không bị cuốn vào”. Sau đó, ông Hà được giao nhiệm vụ trinh sát mở đường. Nhiệm vụ của ông cùng đồng đội là phải “vạch tuyến”, mở những tuyến đường mới hoặc “đạp tuyến” thay thế các tuyến đường cũ đã bị bom phá hỏng để thông xe. “8 năm tham gia phục vụ Trường Sơn, tôi đã trải qua những phút giây giữa sự sống và cái chết chỉ cách nhau gang tấc, trên thì máy bay B52 dội bom như mưa, dưới thì lau rừng cứa rát mặt, đôi chân phồng rộp… thậm chí có nhiều lần đồng đội trúng bom hy sinh ngay trước mắt. Đau thương, căm phẫn địch, tiếp thêm sức mạnh để chúng tôi tiếp tục vác đá, vá đường” ông Hà chia sẻ. 

Là người tham gia mở, bảo vệ nhiều tuyến đường phía Tây Trường Sơn, thương binh hạng 2/4 Đào Dần, thôn Phố Lang Quán, xã Thắng Quân (Yên Sơn) đã để lại một phần máu thịt của mình. Ông tâm sự, là lính công binh thuộc Đại đội 7, Tiểu đoàn 3, Trung đội 83 của Đoàn 559, nên ngày ông và đồng đội có nhiệm vụ bảo vệ đường, đêm thức trắng để bảo vệ những đoàn xe, hoặc làm hoa tiêu dẫn đường cho các đoàn xe. Trong một đêm tháng 2/1974, hộ tống đoàn xe chở lương thực, vũ khí chuẩn bị cho chiến dịch Xuân Hè năm 1975, xe dẫn đường của ông đã bị trúng mìn, lúc đó trên xe có ông và lái xe, phụ xe. Sức ép của mìn đã lấy đi chân và mắt trái của ông. Ông tự hào: “Với tôi, ý nghĩa nhất là những năm đóng góp sức mình cùng đơn vị tham gia mở đường Trường Sơn, ở đó năm 1972 tôi đã vinh dự được đứng trong hàng ngũ của Đảng khi mới tuổi 22 và cũng ở đó tôi bị thương mất một chân, một mắt. Đó là những năm tháng ác liệt, gian khổ nhưng cũng rất đỗi tự hào”.

Câu chuyện của những người lính Đoàn 559 rất chân tình, mộc mạc nhưng hiển hiện như từng thước phim lịch sử. 60 năm đã trôi qua, với những cán bộ, chiến sỹ, TNXP, dân công hỏa tuyến của Trường Sơn năm xưa thì Trường Sơn - đường Hồ Chí Minh gian khổ, ác liệt nhất song cũng đầy vinh quang. Trường Sơn vẫn vẹn nguyên, khắc khoải và nóng bỏng trong từng hơi thở, trong mỗi con tim của những người lính.

Viết tiếp bản hùng ca Trường Sơn

Ban liên lạc Truyền thống Trường Sơn - Đường Hồ Chí Minh tỉnh thành lập năm 2016. Đến nay, đã tập hợp được hơn 670 hội viên của 7 huyện, thành phố. Những năm qua, Ban đã triển khai các hoạt động ý nghĩa như tặng nhà tình nghĩa, tặng chăn ấm, thăm hỏi, động viên các hội viên. Từ năm 2016 đến nay, Ban liên lạc đã tặng 2 nhà tình nghĩa, 60 chăn ấm và 15 suất quà cho hội viên khó khăn…

Tuổi thanh xuân, những người lính Bộ đội Cụ Hồ Đoàn 559 ngày ấy đã chiến đấu hết mình vì Tổ quốc, vì độc lập dân tộc. Về với đời thường, họ luôn sống gương mẫu, tích cực tham gia công tác xã hội, phát triển kinh tế ở địa phương. Trong số những cựu chiến binh Trường Sơn có trên 40 người hiện vẫn đảm đương các cương vị khác nhau ở địa phương. 

Ông Nguyễn Thanh Hà sau khi xuất ngũ, công tác tại Sở Giao thông vận tải. Khi về hưu, ông tiếp tục tham gia công tác thôn xóm và phong trào Hội. Hiện ông là Ủy viên BCH Hội Truyền thống bộ đội Trường Sơn Việt Nam, Trưởng Ban liên lạc Truyền thống Trường Sơn - Đường Hồ Chí Minh của tỉnh, Chi hội trưởng Người cao tuổi, Trưởng ban công tác Mặt trận thôn 17, xã Trung Môn. Còn ông Đào Dần, sau khi xuất ngũ ông chuyển ngành về công tác UBND tỉnh. Về hưu, ông tham gia công tác thôn với vai trò Bí thư Chi bộ, Chi hội trưởng Người cao tuổi, Chi hội trưởng CCB thôn Phố Lang Quán, xã Thắng Quân. Dưới sự dẫn dắt của ông, chi bộ thôn Phố Lang Quán nhiều năm liền đạt trong sạch vững mạnh. Hay CCB Ma Văn Bàn, thôn Làng Hản, xã Kim Quan (Yên Sơn). Sau 11 năm phục vụ trong quân đội, trải qua nhiều nhiệm vụ: Lính vận tải, lính công binh bảo vệ Đường Trường Sơn, phục viên trở về quê, ông tích cực tham gia công tác xã hội. Đến nay, ông đã có thâm niên gần 15 năm làm Chủ tịch Hội Người cao tuổi xã. Ở tuổi 73, ông vẫn cần mẫn đi các thôn, bản tuyên truyền, vận động hội viên thực hiện tốt phong trào “Tuổi cao gương sáng”, “Sống vui, sống khỏe, sống có ích”, vận động, động viên hội viên tham gia các hoạt động thể dục thể thao, văn hóa văn nghệ thôn, bản. Trong gia đình, ông là người chồng, người cha, người ông mẫu mực, được con, cháu tin yêu, kính trọng.

Kỷ niệm 60 năm Ngày mở đường Hồ Chí Minh - Ngày truyền thống Bộ đội Trường Sơn, những người lính mở đường Trường Sơn - đường Hồ Chí Minh ngày ấy tổ chức gặp mặt, cùng nhau ôn lại những kỷ niệm hào hùng, cùng ca vang bài hát năm xưa: “Đường ra trận mùa này đẹp lắm, Trường Sơn Đông nhớ Trường Sơn Tây…”. Còn chúng tôi, những thế hệ trẻ hôm nay may mắn được gặp, lắng nghe những câu chuyện từ những nhân chứng lịch sử, tự nhủ phải ra sức phấn đấu hơn nữa, tiếp bước cha ông xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc.

Ghi chép: Bàn Thanh

Tin cùng chuyên mục