Tiếng việt | English

Tân Trào - Thủ đô Khu Giải phóng

TQĐT - Trung tuần tháng 5 - 1945, quân Nhật từ Thái Nguyên đánh lên, bị lực lượng vũ trang địa phương chặn đánh, diệt nhiều tên ở Chợ Chu, Bắc Kạn, Chợ Rã. Cuối tháng 5 - 1945, quân Nhật từ Chợ Chu sang, từ Tuyên Quang xuống và từ Vĩnh Yên lên tập trung ở Đăng Châu và tấn công vào Thanh La, uy hiếp trung tâm Tân Trào. 

Trước tình hình quân Nhật đông, Quân Giải phóng thì đã phân tán để chuẩn bị khởi nghĩa ở các địa phương, đồng chí Song Hào, Bí thư Phân khu ủy Phân khu Nguyễn Huệ báo cáo lên lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc và đề nghị Người tạm thời di chuyển vào trong núi sâu hơn nữa. Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc vẫn làm việc ở lán Nà Nưa (Nà Lừa), không di chuyển và ra chỉ thị: Địch không thể nào tới đây nếu ta quyết tâm chiến đấu và biết tổ chức đánh chặn chúng lại, mặc dầu lực lượng ta nhỏ.

Chấp hành chỉ thị đó, ngày 26-5-1945, Quân Giải phóng chặn đánh quân Nhật ở làng Sảo ngay khi chúng vừa xuất phát khỏi Đăng Châu, buộc chúng phải quay lại. Ngày 27-5-1945, quân Nhật lại tấn công vào Thanh La.

Các đồng chí Trần Thế Môn, Long Giang chỉ huy đơn vị Quân Giải phóng bố trí phục kích ở Đèo Chắn. Đương đầu với kẻ địch có quân số đông hơn nhiều lần, vũ khí đầy đủ, các chiến sỹ Quân Giải phóng với quyết tâm cao, khôn khéo lợi dụng địa hình và yếu tố bất ngờ đã anh dũng chiến đấu, tiêu diệt 60 tên, làm bị thương nhiều tên.

Quân Nhật chia hai đường rút chạy. Trên đường rút, chúng lại bị ta tập kích ở làng Nhà, bị tiêu diệt thêm một số tên nữa. Từ sau trận này, quân Nhật không còn tổ chức được thêm một cuộc tấn công nào nữa vào Khu Giải phóng từ hướng Sơn Dương. 

Chúng bắt đầu chuyển sang tấn công hướng Chiêm Hóa. Tháng 6-1945, từ thị xã Tuyên Quang và Bắc Kạn, quân Nhật hợp vây tấn công khu vực châu Khánh Thiện (Chiêm Hóa). Quân Giải phóng bố trí đánh địch trên cả hai hướng. Cánh quân từ Bắc Kạn bị đánh chặn ở Đầm Hồng đã không xuống được thị trấn Vĩnh Lộc. Cánh quân từ thị xã Tuyên Quang liên tiếp bị đánh ở chợ Bợ, Cầu Cả, Đèo Gà. Chúng cố lên đến Vĩnh Lộc nhưng không gặp được cánh quân Bắc Kạn nên cũng phải quay lại. Một đơn vị Quân Giải phóng cắt đường rừng về Yên Nguyên phối hợp với dân quân tự vệ địa phương chặn đánh ở Cầu Cả, tiêu diệt nhiều sinh lực địch. Sau những thất bại liên tiếp ở Thanh La, Đầm Hồng, Yên Nguyên, sang tháng 7 quân Nhật không tấn công vào Khu Giải phóng nữa.

Khi ta vừa giành được chính quyền, những toán thổ phỉ, phản động nhân lúc Nhật đảo chính đã tước khí giới của tàn quân Pháp, lính dõng để trang bị. Có vũ khí, lại được quân Nhật dung túng nuôi dưỡng, các toán thổ phỉ nổi lên cướp phá, bắn giết thường dân, gây ra tình trạng náo loạn một số nơi trong Khu Giải phóng. Quân Giải phóng có thêm nhiệm vụ dẹp yên các toán thổ phỉ, đem lại cuộc sống bình yên vừa giành được cho nhân dân trong Khu, bảo đảm an toàn cho cơ quan lãnh đạo cách mạng. 

(còn nữa)                 

 Vũ Bé
 (Theo các tài liệu lịch sử)                  

Tin cùng chuyên mục