Phòng chống ô nhiễm, suy thoái và cạn kiệt nguồn nước

- Theo đánh giá của ngành Tài nguyên, nguồn tài nguyên nước trên các lưu vực sông, hồ của tỉnh cơ bản đáp ứng được yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, về lâu dài, nguồn nước mặt và nguồn nước ngầm phải được quản lý, bảo vệ cũng như sử dụng hợp lý, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững của tỉnh.

Theo Phòng Tài nguyên nước, Sở Tài nguyên và Môi trường, trên địa bàn tỉnh hiện có trên 142 nghìn công trình khai thác nước, trong đó 2 công trình thủy điện, 2.894 công trình khai thác phục vụ nông nghiệp, 36 công trình phục vụ công nghiệp, trên 139.000 công trình phục vụ sinh hoạt, chăn nuôi và dịch vụ. Lưu lượng nước khai thác mỗi năm của các công trình này đạt trên 21,8 triệu m3. Để đánh giá được trữ lượng nước ngầm, từ năm 2012 đến nay, ngành Tài nguyên đã thực hiện 3 dự án thăm dò nguồn nước Tại khu vực huyện lỵ mới của Yên Sơn, Lăng Can (Lâm Bình) và các xã phía nam của huyện Sơn Dương. Ông Trần Vũ Hưng, Phó trưởng phòng Tài nguyên nước cho biết, qua đánh giá, nguồn nước tại các khu vực này có trữ lượng, chất lượng tốt, đáp ứng được nhu cầu của người dân, riêng nguồn nước phía nam Sơn Dương khan hiếm, do cấu trúc địa chất là đá phiến sét, đá granit không có khả năng chứa nước, tại khu vực này, ngành tài nguyên khuyến cáo người dân không khai thác nguồn nước ngầm mà nên sử dụng nguồn nước mặt. 


Người dân xã Yên Lập (Chiêm Hóa) tận dụng nguồn nước hồ thủy điện để nuôi cá lồng. 

Cung theo ông Trần Vũ Hưng, mặc dù nguồn nước được đánh giá là dồi dào, đáp ứng được nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, nhưng việc cấp phép khai thác, xả thải trên địa bàn tỉnh được quản lý chặt chẽ nhằm phòng chống ô nhiễm, suy thoái và cạn kiệt nguồn nước. Theo đó, tỉnh đã cấp 211 giấy phép về tài nguyên nước. Trong đó 11 giấy phép thăm dò nước dưới đất, 86 giấy phép khai thác nước dưới đất, 51 giấy phép khai thác nước mặt; 63 giấy phép xả nước thải vào nguồn nước. Đồng thời thẩm định, trình cấp có thẩm quyền phê duyệt 60 hồ sơ cấp quyền khai thác tài nguyên nước với tổng số tiền trên 186 triệu đồng.

Theo thống kê, trên địa bàn tỉnh hiện có khoảng 190.294 điểm xả nước thải với lưu lượng xả thải khoảng gần 50 triệu m3/năm, chủ yếu là các điểm xả nước thải sinh hoạt, chăn nuôi từ các hộ gia đình, nước thải từ các khu công nghiệp, trung tâm dịch vụ đô thị... Qua điều tra nước thải của cơ sở xả thải tập trung tại các khu công nghiệp, bệnh viện về cơ bản đã được xử lý trước khi xả ra môi trường; một số đơn vị chăn nuôi tập trung lớn như trang trại bò sữa Tuyên Quang đã xử lý, hạn chế lượng nước thải không xả ra môi trường. 

Tuy nhiên, theo đánh giá của ngành tài nguyên, hiện nay, tốc độ đô thị hóa cùng với quá trình phát triển kinh tế khiến nguồn nước một số khu vực bị ô nhiễm cục bộ, trong đó, đáng chú ý là các khu vực khai khoáng và nước thải sinh hoạt từ các khu đô thị. Việc khai thác nước không tuân thủ các quy định của pháp luật, một số nơi đã xảy ra tình trạng sụt, lún đất và các công trình kiến trúc ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống, sinh hoạt của nhân dân. Hiện ngành tài nguyên đã khoanh vùng 6 khu vực hạn chế khai thác nước dưới đất do có nguy cơ sụt lở đất cao hoặc đã xảy ra sụt lở, bao gồm: Khu vực xung quanh chợ Kim Phú và các khu vực kéo dài từ chợ Kim Phú theo hướng nam - bắc lên đến xóm 21 và theo hướng tây nam - đông bắc đến xóm 15; khu vực xóm 7, 8, 9, 15, 17, 19 xã Kim Phú (Yên Sơn); khu vực các xã An Tường, Lưỡng Vượng, các phường Hưng Thành, Tân Hà, Ỷ La (TP Tuyên Quang); khu vực thị trấn Tân Yên (Hàm Yên); khu vực trung tâm thôn Thanh Sơn và dọc 2 bên ngòi Lẹm, xã Hợp Hòa và khu vực các thôn Thanh Bình, phía bắc và phía nam của thôn Núi Độc, phía nam thôn Đồng Phai, phía đông bắc thôn Cầu Đá và toàn bộ phần còn lại của thôn Thanh Sơn, xã Hợp Hòa (Sơn Dương). 

Để quản lý chặt chẽ và bảo vệ tài nguyên nước, trong 2 năm 2019 -2020, Sở Tài nguyên và Môi trường sẽ thực hiện dự án điều tra lập phương án cắm mốc bảo vệ hành lang nguồn nước, trong đó tập trung điều tra, lập danh mục hồ, ao, đầm không được san lấp để phòng chống ngập, úng và bảo vệ nguồn nước; điều tra đánh giá, xác định chức năng nguồn nước; xác định hành lang bảo vệ nguồn nước và thực hiện chôn mốc hành lang bảo vệ nguồn nước.  

Bài, ảnh: Trần Liên

Tin cùng chuyên mục