Chuyển dịch cơ cấu hộ và lao động nông thôn

TQĐT - Theo kết quả điều tra của Cục thống kê tỉnh, cơ cấu hộ và lao động nông thôn đang có sự chuyển dịch theo hướng tích cực. Từ 2006 đến 2016, quy mô và tốc dộ chuyển dịch cơ cấu hộ và lao động nông thôn theo ngành nghề trên địa bàn tỉnh có sự chuyển dịch khá nhanh từ khu vực nông, lâm nghiệp, thủy sản sang khu vực công nghiệp và dịch vụ.

Năm 2011, số hộ sản xuất nông lâm nghiệp và thủy sản là 82,5% thì đến năm 2016, con số này đã giảm xuống còn 78,8%, trong khi đó, tỷ lệ hộ trong khu vực nông thôn làm công nghiệp và xây dựng từ 3,9% năm 2011, tăng lên 6,4% năm 2011; tỷ lệ hộ làm dịch vụ từ 11,9% tăng lên 12,2%. Các huyện Yên Sơn và Sơn Dương và thành phố Tuyên Quang có tốc độ chuyển dịch nhanh nhất tỉnh về cơ cấu kinh tế hộ nông thôn từ nông nghiệp sang phi nông nghiệp. 


Xưởng chế biến lâm sản của gia đình anh Trần Thế Hanh, thôn Thịnh Quang, xã Phú Thịnh (Yên Sơn)
tạo việc làm thường xuyên cho 7 lao động, với mức thu nhập 4 triệu đồng/người/tháng.

Đồng chí Nguyễn Thị Thu Nga, Trưởng Phòng Nông, lâm nghiệp và thủy sản, Cục Thống kê tỉnh cho biết: Cơ cấu hộ trong nội bộ nhóm ngành nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản ở khu vực nông thôn tiếp tục có sự thay đổi theo hướng tỷ trọng hộ lâm nghiệp và hộ thủy sản tăng lên; hộ nông nghiệp giảm. Nếu như năm 2011 hộ nông nghiệp chiếm 99,14% trong nhóm hộ nông, lâm nghiệp và thủy sản, thì năm 2016 tỷ lệ này đã giảm xuống 98,46%.  

Cơ cấu lao động, nguồn thu nhập của lao động nông thôn cũng có sự thay đổi. So với năm 2011, lao động có nguồn thu nhập từ nông nghiệp, thủy sản đã giảm từ 78,8% năm 2011 xuống còn 71,6% năm 2016. Ngược lại hộ có nguồn thu nhập từ công nghiệp - xây dựng tăng dần từ 4,8% lên 9,4%; hộ có nguồn thu nhập từ các ngành dịch vụ tăng dần từ 13% lên 14,8%; hộ có nguồn thu nhập từ các nguồn khác cũng tăng từ 3,3% lên 4,2% trong 5 năm tương ứng. 

Đồng chí Nguyễn Văn Chuyển, Phó Cục trưởng Cục Thống kê tỉnh cho biết: So với yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn thì quy mô và tốc độ chuyển dịch cơ cấu ngành nghề và lao động của hộ nông thôn diễn ra còn chậm và không đều giữa các vùng, địa phương. Tỷ lệ hộ nông nghiệp trong khu vực nông, lâm, thủy sản vẫn còn cao, chiếm 78,27%; hộ công nghiệp và thương mại tuy có tăng nhưng tốc độ chậm và chưa đều, dao động ở mức từ 5,9% đến 12,3%. Tính thuần nông trong kinh tế nông thôn và sản xuất nông nghiệp còn khá phổ biến. Cùng với đó là chất lượng lao động nông thôn còn thấp, chưa đáp ứng được yêu cầu sản xuất công nghiệp.

Tại thời điểm điều tra 1-7-2016, toàn tỉnh có 291.021 lao động nông thôn, trong đó có 266.379 lao động chưa qua đào tạo. Thực tế cho thấy, hầu như các cơ sở sản xuất thủ công nghiệp, thậm chí là công nghiệp, ngành nghề ở vùng nông thôn lực lượng lao động có trình độ là rất ít, lao động chủ yếu mang tính mùa vụ. Điều này dẫn đến năng suất, hiệu quả lao động không cao; sản phẩm của các cơ sở làm ra thiếu sức cạnh tranh. Nhiều địa phương có tốc độ chuyển dịch từ nông nghiệp sang công nghiệp, thủ công nghiệp, dịch vụ nhanh nhưng chưa chú trọng đến việc bảo vệ môi trường, một số khu vực ở vùng nông thôn bị ô nhiễm gây ảnh hưởng đến đời sống cộng đồng. Đây chính là những thách thức đòi hỏi các địa phương cần sớm có kế hoạch thực hiện đồng bộ các giải pháp đẩy nhanh tốc độ chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn, nâng cao thu nhập cho người lao động, bảo vệ môi trường, thực hiện thành công công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn.

Bài, ảnh: Đoàn Thư

Tin cùng chuyên mục