Dong riềng lại được giá

TQĐT - Sau bao năm mất giá, thì năm nay dong riềng lại được các thương lái săn lùng, giá đang leo thang từng ngày. Vấn đề đặt ra hiện nay, liệu giá dong riềng có giữ được ổn định?

Ông Khúc Văn Thìn, thôn Sơn Hạ 4, xã Xuân Vân (Yên Sơn) thu mua,
chế biến dong riềng bán cho thương lái.

Dây chuyền chế biến dong riềng tươi của gia đình ông Khúc Văn Thìn, thôn Sơn Hạ 4, xã Xuân Vân đang phải hoạt động hết công suất để đáp ứng nhu cầu đặt hàng của thương lái. Theo ông Thìn thì mỗi ngày gia đình ông chế biến khoảng trên 10 tấn củ dong tươi. Giá dong riềng đang lên từng ngày nên ông cũng phải tranh thủ vừa làm của nhà vừa thu mua thêm của bà con để chế biến, kiếm đồng lãi. Ông Thìn chia sẻ, giá củ dong tươi vừa đào từ nương về có giá 1.900 đồng/kg; còn vận chuyển về đến xưởng là 2.100 đồng/kg. Đây là mức giá cao nhất từ khi cây dong riềng xuất hiện, trước đây thời điểm cực thịnh, giá cũng chỉ dừng ở mức 1.400 đồng đến 1.600 đồng/kg. Rút kinh nghiệm từ vụ trước nên cứ nghiền xong được bột là ông Thìn bán đứt luôn, không tích trữ, găm hàng như trước đây. Hiện nay, mỗi kg tinh bột ướt có giá là 17.000 đồng. 

Còn tại xã Lực Hành, giá dong riềng còn được đẩy lên cao hơn. Giá cao, nên đã xảy ra tình trạng tranh mua, tranh bán giữa người dân với các cơ sở sản xuất. Theo anh Phạm Đình Thắng, Chủ nhiệm HTX sản xuất miến dong Lực Hành, hiện nay để đáp ứng đủ công suất chế biến cũng như hợp đồng ký kết với các đầu mối tại Hà Nội, cơ sở đang phải thu mua củ dong riềng tươi với giá 2.500 đồng/kg, cao gấp đôi so với năm ngoái. Mua giá cao là vậy nhưng hàng cũng không đủ, bởi người dân cứ thấy giá ở đâu cao hơn là bán. Điều này ảnh hưởng không nhỏ đến kế hoạch mua vào của doanh nghiệp. Để khuyến khích các đầu mối thu gom, cơ sở đã phải hỗ trợ thêm 50.000 đồng cho 1 tấn sản phẩm. Tuy nhiên những cơ chế đưa ra của cơ sở cũng chỉ thu hút được từ các hộ dân trong địa bàn đã có hợp đồng ký kết bán sản phẩm cho cơ sở từ trước, còn lại thì cũng rất khó khăn. 

Câu hỏi giá dong riềng sẽ còn được đẩy lên đến mức nào và đây có phải là giá trị thực của cây dong riềng? Còn nhớ cách đây hai, ba năm (2012 - 2013), giá dong riềng từ 1.600 đồng/kg giảm chỉ còn 420 đồng/kg. Nguyên nhân là do có quá nhiều cơ sở chế biến mọc ra, để có nguồn nguyên liệu chế biến, các chủ cơ sở buộc phải tăng giá mua sản phẩm để bảo đảm công suất chế biến. Bán tươi không ai mua mà chế biến bột thì cầm chắc lỗ vốn nên cây dong riềng nhanh chóng bị thất thế, người dân không còn mặn mà và hành trình phá dong riềng để trồng các cây có giá trị khác lại bắt đầu. Điều này đồng nghĩa với việc diện tích dong riềng bị thu hẹp rất nhanh. Bị thu hẹp diện tích, sản lượng sụt giảm, giá bị đẩy lên cao do nhu cầu sản xuất các sản phẩm từ củ dong riềng khan hiếm. Sự quanh quẩn trong cách tính toán, không định hướng, không theo quy hoạch của người nông dân đã và đang đẩy họ vào vòng luẩn quẩn. 

Khai thác tiềm năng thế mạnh, gia tăng giá trị sản phẩm, phát triển bền vững, tăng thu nhập của người dân nông thôn thì chính người nông dân phải thay đổi tư duy trong sản xuất, không chạy theo phong trào để phát triển tự phát, ồ ạt để rồi cung vượt cầu, sản phẩm làm ra không ai mua, dẫn đến phá bỏ, để rồi tiếc nuối khi giá lại lên cao. Bên cạnh việc người nông dân cần thay đổi tư duy sản xuất thì chính quyền, ngành chức năng cũng đẩy mạnh công tác tuyên truyền, thực hiện quy hoạch, giám sát quy hoạch tránh tình trạng tự phát trong sản xuất, phá vỡ quy hoạch, tác động xấu đến sản xuất nông nghiệp, thiệt hại kinh tế và ảnh hưởng đến tâm lý của người dân. 

Bài, ảnh: Tuấn Hùng

Tin cùng chuyên mục