Ngọt ngào hương sắc cam sành

TQĐT - Cam sành Hàm Yên là sản phẩm nông nghiệp tiêu biểu của huyện Hàm Yên và của Tuyên Quang. Sản phẩm đã lần lượt lọt Top 50, rồi Top 10 trái cây ngon nhất Việt Nam. Việc quảng bá, giữ gìn thương hiệu Cam sành Hàm Yên đang được chính quyền địa phương tích cực triển khai thực hiện với nhiều hình thức.

Những mùa cam ngọt

Lão nông Đoàn Xuân An, thôn Minh Phú, xã Yên Phú gắn bó với cây cam sành từ những năm 90 của thế kỷ trước. Với 51,9 ha vườn - rừng, bao gồm keo, cam, thanh long, ông Đoàn Xuân An vinh dự được tôn vinh nông dân điển hình giai đoạn 2012 - 2017, là 1 trong 87 nông dân được vinh danh tại lễ tôn vinh nông dân Việt Nam xuất sắc 30 năm đổi mới và được đi học tập kinh nghiệm làm nông nghiệp ở Hàn Quốc. Chính chuyến đi này đã manh nha trong ông ý tưởng nghiên cứu, đưa vào trồng giống cam không hạt phục vụ xuất khẩu. Hiện ông đang chuẩn bị xây dựng vườn ươm, đưa vào thử nghiệm. 

Năm 2015, lần đầu tiên Lễ hội cam sành Hàm Yên được tổ chức, những người trồng cam như ông An càng thêm tự hào với sản phẩm đặc sản của quê hương. Người trồng cam ở Hàm Yên luôn tâm niệm, đây là cây làm giàu, nên từ việc chăm sóc, thu hái đến vận chuyển đến tay người tiêu dùng luôn được chăm chút chu đáo. Chính quyền huyện Hàm Yên cũng cam kết, sản phẩm cam sành không sử dụng bất cứ một chất bảo quản nào, theo đúng tiêu chí “ngon, sạch, an toàn”.


Xã Phù Lưu (Hàm Yên) có trên 1.500 hộ trồng cam, sản lượng đạt 36.000 đến 38.000 tấn quả/năm. 
 Ảnh: Thu Hằng

Thống kê của UBND huyện Hàm Yên, mỗi năm giá trị từ cam sành Hàm Yên đạt trên 500 tỷ đồng. Năm 2018, Hội chợ cam sành Hàm Yên lần thứ hai được tổ chức, nâng cấp từ cấp huyện thành cấp tỉnh. Trong đó, mục đích của hội chợ ngoài việc xúc tiến thương mại, liên kết với các doanh nghiệp trong nước và quốc tế mở rộng thị trường tiêu thụ còn là lời giới thiệu với nhân dân trong nước và bạn bè quốc tế về hình ảnh đất nước, con người, các giá trị di sản văn hóa và tiềm năng du lịch của tỉnh Tuyên Quang.

Trước đó, các hoạt động quảng bá, giới thiệu sản phẩm cam sành Hàm Yên đã được giới thiệu trên Đài Truyền hình Việt Nam, Đài Phát thanh và Truyền hình Tuyên Quang và Đài Truyền hình Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh Đồng Nai, Bình Dương, Vĩnh Long và Bà Rịa - Vũng Tàu... Hiện, Chi cục Phát triển nông thôn tỉnh đã kết nối với các siêu thị: Metro, BigC, Co.op mart, Fivimart, Wimart, Hapro, các doanh nghiệp đầu mối và đại lý tiêu thụ cam sành Hàm Yên ở cả 3 miền Bắc - Trung - Nam đến tìm hiểu và ký kết hợp đồng tiêu thụ cam sành Hàm Yên. 

Theo ông Đỗ Trung Kiên, Giám đốc Trung tâm Xúc tiến đầu tư tỉnh, việc tổ chức các lễ hội trái cây tại nhiều tỉnh, thành phố thời gian qua đã đạt được hiệu quả bước đầu về cả quảng bá, xúc tiến thương mại và xúc tiến du lịch. Hội chợ cam là một cách để Hàm Yên nói riêng, tỉnh Tuyên Quang nói chung quảng bá về sản phẩm cam sành, đất và người Tuyên Quang. Qua đó, thu hút thêm khách du lịch, các doanh nghiệp đầu tư vào cam sành và các sản phẩm lợi thế của tỉnh nhà. 

Mỗi năm Trung tâm Cây ăn quả Hàm Yên cung cấp cho người dân hơn 20 nghìn cây giống sạch bệnh. 

Tập trung nâng cao chất lượng

Năm 2007, cam sành Hàm Yên được Cục Sở hữu trí tuệ chứng nhận thương hiệu. Từ đây, việc quảng bá, giới thiệu sản phẩm cam sành được chính quyền địa phương tập trung thực hiện với nhiều giải pháp. Ông Đàm Ngọc Hưng, Trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Hàm Yên cho biết: Từ sau khi xây dựng được thương hiệu, năm 2007, UBND huyện Hàm Yên đưa cam sành đến với hầu hết các hội chợ lớn về nông nghiệp trong cả nước, từ Hà Nội đến thành phố Hồ Chí Minh. Chỉ sau vài năm, lượng cam tiêu thụ vào thị trường này đạt sản lượng từ 20 - 25 tấn/ngày và khu vực này trở thành thị trường tiêu thụ lớn nhất của cam Hàm Yên. 

Có chỗ đứng trên thị trường, người trồng cam Hàm Yên không ngừng nâng cao chất lượng sản phẩm. Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, hết năm 2017, diện tích cam sành Hàm Yên đã được cấp chứng nhận VietGAP là 134,7 ha và tăng dần qua các năm. Cụ thể, nếu năm 2013 mới chỉ có 5 ha của 7 hộ, nhóm hộ được cấp chứng nhận, năm 2015 có thêm 30,7 ha của 4 hộ, nhóm hộ thì đến năm 2017 có thêm 99 ha của 5 nhóm hộ, tổ hợp tác được cấp chứng nhận VietGAP.

Từ đây, cam sành Hàm Yên có mặt tại các siêu thị với lượng tiêu thụ 1.500 tấn/vụ, chủ yếu là các siêu thị lớn tại Hà Nội. Ông Nông Văn Nghiệp, Giám đốc Hợp tác xã Phong Lưu, xã Phù Lưu cho biết, Hợp tác xã hiện có 8 ha cam của các thành viên sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP. Từ năm 2013, Hợp tác xã đã kết nối đưa cam sành Hàm Yên vào các siêu thị lớn trong nước. Riêng trong năm 2017, Hợp tác xã đã đưa hơn 300 tấn cam vào siêu thị.  


Sản phẩm cam sành Hàm Yên tại Lễ hội cam sành Hàm Yên lần thứ nhất.

Trong 15 dự án trọng điểm đầu tư vào tỉnh, có 2 dự án liên kết sản xuất - tiêu thụ cam an toàn và dự án xây dựng nhà máy chế biến nước cam. Hiện đã có Công ty cổ phần Cam sành Hàm Yên được phê duyệt chủ trương và đang xây dựng các bước đầu tiên trong dự án chế biến các sản phẩm từ cam sành. Ngoài việc xây dựng hệ thống vườn ươm sản xuất giống cam sành không hạt phục vụ xuất khẩu, tất cả các thành phần của trái cam sẽ được tận dụng để sản xuất ra các sản phẩm như nước cam, kẹo cam, siro cam, xà phòng cam, tinh dầu cam và cả phân bón vi sinh. Ông Ngô Quang Vinh, Phó Giám đốc Công ty cổ phần Cam sành Hàm Yên chia sẻ, đầu tư dây chuyền chế biến các sản phẩm từ cam sành giống như lời tri ân của doanh nghiệp đối với người trồng cam, qua đó, đưa sản phẩm cam sành vượt ra ngoài lãnh thổ Việt Nam. 

Trải qua nhiều thăng trầm khi “được mùa thì mất giá, khi được giá lại mất mùa”, nhưng cây cam sành vẫn đứng vững và khẳng định là một cây trồng chủ lực góp phần xóa đói, giảm nghèo và tăng thu nhập cho đồng bào các dân tộc trong huyện. Hiện huyện Hàm Yên đang hoàn thành các thủ tục xây dựng chỉ dẫn địa lý cho sản phẩm cam sành Hàm Yên, tiến tới tiếp cận thị trường quốc tế như Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore...  

Hội chợ cam sành Hàm Yên lần thứ 2 dự kiến tổ chức trong ngày 6 và 7-1-2018 tại thị trấn Tân Yên, Hàm Yên. Hội chợ có quy mô 50 gian hàng, trong đó có 25 gian hàng trưng bày, giới thiệu sản phẩm cam sành dọc Quốc lộ 2 (từ km 39 đến hội chợ). 

 Bài, ảnh: Trần Liên

Tin cùng chuyên mục