Tìm hướng phát triển cây dược liệu

TQĐT - Tỉnh ta có nhiều đồi núi cao, quỹ đất lớn, điều kiện khí hậu thích hợp với nhiều loài dược liệu. Theo báo cáo sơ bộ của Cục Thống kê tỉnh, toàn tỉnh hiện có gần 130 ha trồng cây dược liệu với 14 loài chủ yếu là phật thủ, đinh lăng, quế, nghệ, xạ đen, cà gai leo, hà thủ ô… So với tổng diện tích 92 nghìn ha đất nông nghiệp gieo trồng hàng năm của tỉnh hiện nay thì diện tích trồng cây dược liệu là quá ít.

Việc phát triển dược liệu còn nhiều khó khăn do chưa có thị trường ổn định, trong khi loài cây đặc thù này còn có yêu cầu khắt khe về kỹ thuật trồng trọt. Từ lựa chọn nguồn giống đến trồng, chăm sóc, thu hoạch của các hộ dân trên địa bàn tỉnh hiện vẫn chủ yếu dựa vào kinh nghiệm, thiếu hướng dẫn kỹ thuật nên tạo ra chất lượng dược liệu chưa thực sự cao.


Người dân xã Phú Lâm (Yên Sơn) trồng cây xạ đen theo hướng hàng hóa.

Cách đây vài năm khi cây chanh đào không chỉ có tác dụng làm gia vị mà còn làm dược liệu để chữa bệnh, với tác dụng kép nên giá chanh đào thời điểm năm 2015 lên đến 50 nghìn đồng/kg. Hiệu quả kinh tế cao nên nhiều người, thậm chí nhiều nhà vườn đã săn lùng tìm mua giống chanh đào về trồng. Điều đáng tiếc là việc phát triển cây chanh đào chỉ là trào lưu, sau hơn 2 năm “hưng thịnh” chanh đào liên tục rớt giá, người trồng chanh nhanh chóng vỡ mộng vì khó tìm được đầu ra. Anh Trần Việt Trung, tổ 13, phường Nông Tiến (TP Tuyên Quang) cho biết, năm 2014, năm 2015 giá chanh đào lên đến trên 50 nghìn đồng/kg, anh đã đầu tư mua giống để trồng, tuy nhiên sau 3 năm, hiện anh chỉ bán được trên 6.000 đồng/kg chanh đào. 

Hiện nay, cây đinh lăng lai cũng đang được nhiều hộ dân trong tỉnh trồng, sự phát triển cây đinh lăng cũng chỉ là tự phát, thấy giá trị kinh tế cây đinh lăng mang lại có thời điểm cao gấp nhiều lần so với trồng lúa nên đua nhau trồng. Chưa ai dám chắc cây đinh lăng có đáp ứng được kỳ vọng của người dân trong khi bài học về cây chanh đào vẫn còn nguyên giá trị.

Không chỉ trồng tự phát mà diện tích ươm cây dược liệu ở tỉnh ta còn manh mún, nhỏ lẻ, chưa có quy hoạch phát triển vùng trồng dược liệu tập trung, chủ yếu theo quy mô hộ cá thể. Các hộ mới chỉ coi trọng sản xuất cái mình có mà chưa quan tâm đến cái thị trường đang cần nên dễ dẫn đến dư thừa, ít lợi nhuận. Việc phát triển dược liệu với diện tích trên rất khó mang lại giá trị hàng hóa cao.

Tỉnh ta hiện còn thiếu nguồn nhân lực chất lượng cao, chuyên gia trong lĩnh vực nghiên cứu công tác bảo tồn, nuôi trồng và chế biến dược liệu. Hơn nữa, để đưa cây dược liệu vào trồng thay thế diện tích trồng cây lâm nghiệp lâu năm không dễ. Khắc phục những khó khăn trên, tỉnh đã có những giải pháp nhằm thực hiện chủ trương của Chính phủ về định hướng phát triển cây dược liệu, hướng đến mục tiêu chuyển dịch cơ cấu cây trồng, mang lại giá trị kinh tế cao và giảm nghèo bền vững. Theo đó, hoạt động nghiên cứu khoa học trên địa bàn tỉnh về cây dược liệu đang theo hướng ứng dụng các kết quả nghiên cứu, tạo sản phẩm phục vụ nhu cầu thị trường; xây dựng các vùng trồng dược liệu nhằm phát triển kinh tế - xã hội và bảo tồn nguồn gen như: Cà gai leo, xạ đen, nghệ… tại các huyện Sơn Dương, Yên Sơn…

Mô hình trồng cây xạ đen dưới tán rừng của Trường Đại học Hùng Vương (Phú Thọ) và ngành Nông nghiệp tỉnh đã và đang được thực hiện tại xã Phú Lâm (Yên Sơn) đang phát huy được tác dụng. Sản phẩm chè xạ đen của bà con sản xuất ra đã được các công ty hoạt động lĩnh vực chế biến dược phẩm thu mua. Ông Nguyễn Công Tĩnh, Chủ tịch UBND xã Phú Lâm (Yên Sơn) cho biết, xã đang tính toán để mở rộng diện tích cây xạ đen và một số cây dược liệu khác như: Cà gai leo, gừng, nghệ… Theo ông Tĩnh, việc kết hợp sử dụng dược liệu và nguồn nước khoáng nóng tự nhiên để phát triển du lịch nghỉ dưỡng và chữa bệnh sẽ đem lại lợi ích kép cho cả người sản xuất, người sử dụng và tăng nguồn thu cho địa phương. 

Tỉnh cũng yêu cầu ngành Y tế xây dựng các quy trình chế biến dược liệu thành vị thuốc y học cổ truyền trong cơ sở khám chữa bệnh nhằm phục vụ nhu cầu sử dụng tại bệnh viện. Hiện nay, Tập đoàn TH đã có kế hoạch đầu tư phát triển cây dược liệu gắn với du lịch nghỉ dưỡng tại huyện Na Hang, mở hướng đi mới cho phát triển vùng dược liệu trên địa bàn tỉnh.

Bài, ảnh: Tuấn Hùng

Tin cùng chuyên mục