Nhà văn hóa Hữu Ngọc và tình yêu với Hà Nội

Trung tuần tháng 8, lễ trao Giải thưởng Bùi Xuân Phái vì tình yêu Hà Nội lần thứ 10 do Báo Thể thao & Văn hóa (TTXVN) và Quỹ Bùi Xuân Phái tổ chức đã diễn ra. Giải thưởng lớn – Vì tình yêu Hà Nội được trao cho Nhà văn hóa Hữu Ngọc vì những đóng góp to lớn của ông trong việc nghiên cứu, quảng bá “chân dung văn hóa” Hà Nội.

Hữu Ngọc – Trăm năm không ngừng nghỉ

Sống gần trọn thế kỷ 20 và bắc cầu sang thế kỷ 21, ở ông có nhiều cái “hiếm”. “Hiếm” không chỉ ở sự cống hiến hết mình cho đời, cho người, cho văn hóa dân tộc ở cái tuối xưa nay hiếm, mà còn hiếm có một con người có sức lao đồng bền bỉ đến như vậy. 99 tuổi ông vẫn đi, vẫn viết đều đặn, vẫn tràn đầy say mê và nhiệt huyết.


Nhà nghiên cứu văn hóa Hữu Ngọc bên cuốn sách "Hà Nội của tôi". Nguồn ảnh: BTC GT Bùi Xuân Phái

Nhà nghiên cứu văn hóa Hữu Ngọc nổi tiếng với những trang nghiên cứu văn hóa Việt hết sức công phu như: “Phác thảo chân dung văn hóa Pháp”, “Mảnh trời Bắc Âu”, “Văn hóa Thụy Điển”, “Hồ sơ văn hóa Mỹ”, “Phác thảo chân dung văn hóa Việt Nam”, “Khám phá văn hóa Việt Nam”, “Lãng du trong văn hóa Việt Nam”… Qua các tập sách chúng ta có thể thấy sự phi thường của cụ Hữu Ngọc. Từ làng cổ Đường Lâm, tới vùng quê quan họ Bắc Ninh, Di sản thế giới Vịnh Hạ Long, đến quê lụa Hà Đông, Thái Nguyên, Pắc Bó, Cao Bằng, Lạng Sơn, Mường Tè,... đâu đâu cũng có dấu chân của ông.

Đã bước qua ngưỡng 99 cái xuân xanh, nhà văn hóa Hữu Ngọc vẫn đang miệt mài với công cuộc nghiên cứu, quảng bá văn hóa Việt Nam, đặc biệt là văn hóa Hà Nội tới thế giới. Những chiêm nghiệm thực tế và hàng ngàn giờ nghiên cứu, học tập không ngừng nghỉ đã đưa nhà văn hóa Hữu Ngọc trở thành một bảo tàng sống về văn hóa dân tộc. Trong đó, văn hóa Hà Nội chiếm một vai trò quan trọng, được đặt trong những ký ức thiêng liêng không thể quên của ông.

Sinh ra ở mảnh đất Thuận Thành, Bắc Ninh nhưng có lẽ chữ “duyên” đã khiến ông gắn bó và dành tình yêu lớn đến vậy với Hà Nội và chính tình yêu đó đã đưa ông trở thành “cầu nối” đưa Hà Nội nói riêng và văn hóa Việt nói chung ra với công chúng thế giới qua những câu chuyện, những trang sách chứa đựng vốn sống, sự uyên bác, cẩn trọng và cầu thị của một “cây đa, cây đề” đáng kính.

Bảo tàng sống về văn hóa Hà Nội

Nhà nghiên cứu văn hóa Hữu Ngọc vinh dự đón nhận giải thưởng Bùi Xuân Phái- Vì tình yêu Hà Nội năm 2017.​Nguồn ảnh: BTC GT Bùi Xuân Phái

Nhắc đến Hữu Ngọc, người ta không thể không kể tới những tác phẩm đồ sộ, những “báu vật” mà ông đã “xuất khẩu” ra thế giới để giới thiệu về Hà Nội – “trái tim, khối óc của dân tộc Việt Nam”

Cuốn “Phác thảo chân dung văn hóa Hà Nội” bằng tiếng Anh và tiếng Pháp là một trong cuốn sách đầu tiên giới thiệu về Hà Nội được xuất bản năm 1997 với một ý nghĩa đặc biệt tái hiện chân dung một Hà Nội của truyền thống - “tấm gương phản ánh lịch sử Việt Nam suốt 3000 năm”. Cuốn sách được dùng làm quà tặng các nguyên thủ quốc gia đến tham dự Hội nghị các nước có sử dụng tiếng Pháp lần 7 tại Hà Nội.

Năm 2010, nhân dịp Hà Nội tròn 1000 tuổi, ông tiếp tục cho ra mắt 10 cuốn sách “Ha Noi, Who are you” bằng tiếng Anh để phục vụ công tác đối ngoại. Mỗi cuốn sách là một câu chuyện đặc biệt giới thiệu về lịch sử Hà Nội (cũng là lịch sử Việt Nam thu nhỏ), khu phố cổ, khu phố Tây, khu thành cổ, khu ngoại ô, ẩm thực, tìm hiểu các nhân vật qua tên phố, đời sống tâm linh (tín ngưỡng, tôn giáo, chùa đền, hội hè), văn hoá nghệ thuật, giáo dục (chèo, tuồng, rối nước, đại học).  Mỗi tập khoảng 20.000 - 30.000 từ, gồm độ 15 - 20 bài, 100 - 150 trang chữ, 20 trang ảnh, cuốn sách là những bài tản văn, ngắn gọn dễ đọc, dễ hiểu qua đó giúp người học hình dung một cách tổng thể về các lĩnh vực của Hà Nội.

Cũng trong năm 2011, ông xuất bản cuốn “Hà Nội của tôi” dày gần 500 trang dẫn dắt người đọc tìm hiểu những nét truyền thống của một Hà Nội cổ kính, nhưng cũng đầy hiện đại. Một hành trình nối liền giữa quá khứ và hiện tại của Hà Nội. Cuốn sách cũng ghi lại những trải nghiệm của những người bạn nước ngoài của ông với thủ đô trong chương “Bạn xa mà gần”. Đó là Hà Nội với những câu chuyện truyền thuyết lâu đời về Hồ Hoàn Kiếm, Hồ Tây, về những đền đài, và cả những con đường rợp bóng cây đầy nhung nhớ, là những chợ hoa tấp nập ngày tết…

Với những đóng góp to lớn cho sự nghiệp phát triển văn hóa, đặc biệt là văn hóa Hà Nội, nhà nghiên cứu văn hóa Hữu Ngọc vinh dự đón nhận giải thưởng Bùi Xuân Phái- Vì tình yêu Hà Nội năm 2017. Ông cũng được Chính phủ các nước và bạn bè quốc tế vinh danh và trao tặng nhiều phần thưởng cao quý, như: Nhà nước Việt Nam tặng Huân chương Chiến công và Huân chương Độc lập, Chính phủ Thụy Điển tặng Huân chương Ngôi sao Phương Bắc, Chính phủ Pháp tặng Huân chương Cành cọ Hàn Lâm, Cành cọ Vàng cùng nhiều danh hiệu cao quý khác./.

Theo cinet.vn

Tin cùng chuyên mục