Nhiều công trình, đề tài nghiên cứu văn hóa dân gian

TQĐT - Là tỉnh miền núi với 22 dân tộc anh em chung sống, tỉnh ta có nền văn hóa, văn nghệ đa dạng và phong phú. Thời gian qua, các hội viên trong Chi hội Văn nghệ dân gian đã nỗ lực trong việc sưu tầm, nghiên cứu, biên soạn và hoàn thành nhiều công trình nghiên cứu có giá trị.

Hội viên Chi hội Văn nghệ dân gian Tuyên Quang giới thiệu với sinh viên
Trường Đại học Tân Trào về văn hóa dân tộc Tày.

Chi hội Văn nghệ dân gian hiện có 10 hội viên đều là những người say mê sưu tầm, tìm hiểu về văn hóa văn nghệ dân gian. Trong lĩnh vực văn học dân gian với các thể loại: Ca dao, tục ngữ, vè, đồng dao... được lưu giữ thông qua hình thức truyền miệng. Cùng với sự phát triển chung của xã hội, loại hình này đang có nguy cơ mai một. Do đó, việc sưu tầm, giữ gìn thông qua sách vở có ý nghĩa rất lớn. 

Nhà văn Phù Ninh là người dày công sưu tầm, nghiên cứu truyện cổ dân gian và dịch ra tiếng phổ thông. Ông chia sẻ, mong muốn gìn giữ, phát huy văn hóa văn nghệ dân gian của dân tộc là điều ông luôn trăn trở. Đó cũng chính là động lực để ông đi thực tế, nghiên cứu sưu tầm hồn cốt văn hóa dân tộc Tày, Dao, Mông… Các tác phẩm tiêu biểu như: Câu đố các dân tộc thiểu số ở Tuyên Quang, Tục ngữ thành ngữ dân tộc Tày, Truyện cổ Nà Hang... Đa số, các tác phẩm đều được phiên âm, dịch ra tiếng phổ thông. 

Ông Ma Văn Đức đã nghiên cứu, sưu tầm, dịch nghĩa 81 cung Then cổ với gần 20.000 câu thơ thất ngôn trên địa bàn và hơn 100 cung văn quan làng. Bên cạnh đó, ông đã hoàn thành các chuyên đề lớn như: Khái quát chung về di sản Then của dân tộc Tày tỉnh Tuyên Quang; Bảo tồn không gian nghệ thuật, đạo cụ của di sản Then Tuyên Quang; Bảo tồn một số cung Then cổ, một số làn điệu Then. Đây là những chuyên đề tham gia đề tài khoa học cấp tỉnh.


Một số công trình nghiên cứu văn nghệ dân gian
được in thành sách.

Tống Đại Hồng là hội viên tích cực trong việc sưu tầm, nghiên cứu vốn văn hóa văn nghệ dân gian. Năm 2015, ông cùng Ma Văn Đức, Lương Long Vân tập hợp, tuyển chọn, biên soạn cuốn Văn Quan làng Tuyên Quang. Cuốn sách chia làm 2 phần, tiếng Tày và chữ Nôm Tày với 162 cung được dịch nghĩa ra tiếng Việt. Hiện tác phẩm được phát hành 300 cuốn. Đọc tác phẩm, người đọc có thêm nhiều kiến thức về văn hóa truyền thống của người Tày và những giá trị của hát quan làng cần được bảo tồn, phát huy giá trị trong cuộc sống mới hôm nay.

Ngoài ra, tác giả Tống Đại Hồng còn sưu tầm, sáng tác nhiều thơ song ngữ Tày - Việt. Điển hình như các bài thơ: Chứ bản (Nhớ bản), Lo Tết, Thưởn Pi (Tất niên), Pẻng hó Tết (Bánh chưng Tết), Điện mà bản (Điện về bản)... Ông cho biết, hiện nay ông cùng với một số tác giả thực hiện 2 đề tài nghiên cứu văn hóa dân gian. Bao gồm đề tài Tranh thờ người Dao đỏ Tuyên Quang, Thủ tục cưới rể người Tày. Dự kiến trong năm 2018, đề tài hoàn thành và được xét duyệt in thành sách.

Hội viên Nguyễn Phi Khanh cũng là người có nhiều kinh nghiệm trong nghiên cứu văn hóa dân tộc. Từng có thời gian dài công tác ở Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, anh đã nghiên cứu, sưu tầm viết nhiều đề tài như: Soọng Cô - Điệu dân ca trữ tình người Sán Dìu, Làm thế nào bảo tồn hát Then dân tộc Tày, Giá trị nhân văn trong nghi lễ cấp sắc người Dao. Hiện nay, anh đang nước rút hoàn thành đề tài nghiên cứu văn hóa dân gian Hát Soọng Cô của người Cao Lan.

Trong thời gian tới, Chi hội Văn nghệ dân gian tiếp tục đẩy mạnh các hoạt động sưu tầm, nghiên cứu và phát huy văn hóa văn nghệ dân gian. Đồng thời, có nhiều hoạt động giữ gìn bản sắc văn hóa thông qua truyền dạy, quảng bá các công trình, đề tài nghiên cứu tiêu biểu tới thế hệ trẻ.

Bài, ảnh: Giang Lam

Tin cùng chuyên mục