Những vần thơ chiêm nghiệm của tác giả Đoàn Công Trình

TQĐT - Sinh thời, tác giả Đoàn Công Trình không bao giờ tự nhận mình là nhà thơ. Khi về cõi vĩnh hằng, ông để lại cho độc giả hàng trăm bài thơ khá ấn tượng. Đó là những vần thơ qua những thăng trầm đời người ông chiêm nghiệm được. Tập thơ Sông quê ta (NXB Hội Nhà văn) đưa người đọc đến với một giọng thơ chân thành, mộc mạc và đầy những triết lý sâu xa.

Tập thơ Sông quê ta của tác giả Đoàn Công Trình.

Tác giả Đoàn Công Trình, sinh năm 1927, mất năm 2017. Quê ông ở xã Minh Đạo, huyện Tiên Du (Bắc Ninh). Ông là giáo viên tiểu học ở phường Nông Tiến và sinh sống tại làng Tằm, phường Nông Tiến (TP Tuyên Quang). Ông có nhiều thơ đăng ở Báo Tân Trào, Báo Người Cao tuổi, Tạp chí Hồn Việt, Tạp chí Dân vận với bút danh như: Đoàn Trình, Nông Tiến Trình. Ông là 1 trong những người đầu tiên thành lập Câu lạc bộ thơ của Nhà Văn hóa Trung tâm thị xã Tuyên Quang nay là Câu lạc bộ thơ Thành Tuyên.

Vốn là một ông giáo làng tài hoa, biết làm thơ, vẽ tranh, viết ký. Tập thơ gồm 120 bài thơ, chủ yếu viết về đất nước, cuộc sống ở nông thôn, tình cảm gia đình và cảnh sắc của quê hương... Qua đó gửi gắm những thông điệp về tình người, về cuộc sống giàu tính nhân văn. Mở đầu tập thơ, bài thơ Sông quê ta có câu chữ nhẹ nhàng, giọng điệu tự nhiên, đầy niềm tự hào: “Sông Cầu nghe lơ thơ/Sông Hương êm câu hò/Thu Bồn ơi vàm cỏ/Sông mình là Hùng Lô/Một lần tàu giặc cháy/Dòng chảy gợn đến giờ/Có thăng trầm lịch sử/Có bình yên sông Lô”.

Với cách cảm riêng và một tình yêu quê hương tha thiết, Đoàn Công Trình miêu tả bức tranh quê thật đẹp và hiền hòa. Màu xanh của trời, đồng lúa, nương mía và của con sông, tất cả hòa quyện vào nhau tạo thành vẻ đẹp bình yên, dịu dàng. “Một con sông, lòng nhau thắm thiết/Thợ trời khéo vắt một màu xanh/Xanh đồng ngô trổ, xanh nương mía/Cả bức mây thành cũng nhuốm xanh” (Lại đến với sông). 

Không gian làng mạc hiện lên thật gần gũi thân thương và cũng thật sinh động. Dường như ông sống trọn vẹn trong cái không khí yên bình đó. Để rồi, ngắm nhìn hình ảnh quê hương bằng hình ảnh bông lúa, nương ngô; lắng nghe tiếng quê hương bằng những thanh âm luống ruộng cày. Tất cả làm nên dòng chảy cảm xúc thi ca bất tận.

Độc giả nhận thấy ở ông luôn là tâm thế của một người làm thơ lạc quan, yêu đời. Dẫu trải qua nhiều thăng trầm nhưng ông vẫn giữ niềm tin yêu cuộc sống. Ông truyền xúc cảm đó qua thơ với những tựa đề thơ thật đẹp như: “Chiều đẹp lắm”, “Nhà Tằm yêu lắm em ơi”, “Lòng những ngỡ ngàng”, “Đêm trăng về”, “Gió trên đường mùa xuân”… Có lúc nằm trên giường bệnh nhưng Đoàn Công Trình vẫn say sưa sáng tác. Bài thơ Tết hoa sáng tác trong những ngày tháng cuối đời của ông. Tác phẩm được đăng trên Tạp chí Hồn Việt số xuân 2017. 

Bên cạnh việc gửi gắm nỗi lòng qua thơ, ông mượn thơ như một cách để nói về nhân sinh cuộc đời. Ấy là những gửi gắm đầy ân tình của người dạy học cho thế hệ sau. Ông đã khéo léo chọn những hình ảnh như lời ru con để gửi gắm nỗi lòng: “Cứ mơ còn nằm trong nôi/Mênh mang lại nhớ những lời chị ru/Lời ru qua cửa Thần phù/“Khéo tu thì nổi, vụng tu thì chìm”.../Lời ru giọng chị ngân dài/Nghĩa tào khang, nghĩa với đời tình thâm/Kiếp luân hồi mấy mươi năm/Giọt xuân thánh thót/Ta cầm thong dong...” (Mơ một lời ru).

Cách đối nhân xử thế, ứng xử những tình huống cuộc đời được Đoàn Công Trình thi vị hóa qua thơ. “Nhặt được tiền trả cho người mất”, từ lời răn dạy ấy ông viết: “Ra đường gặp món tiền rơi/Tay cầm thấy gọn lòng hơi tần ngần.../Giằng co hai - một - một - hai/Đồng cân nặng với Một thôi cho đời/Đường trời vẫn nặng hạt rơi/Còn ta lên tiếng, người ơi, rơi tiền!” (Ra đường).

Tập thơ Sông quê ta không chỉ là những kỷ niệm, dấu ấn riêng của Đoàn Công Trình mà nó còn hàm chứa nhiều xúc cảm, mang nặng tình yêu quê hương, đất nước và thiết tha yêu cuộc sống. Chính từ những lời thơ chân phương, mộc mạc, giàu cảm xúc mà thơ của ông đã chiếm được cảm tình của độc giả. Đặc biệt, tập thơ còn là món quà ý nghĩa mà các con, cháu và những người thân của ông dâng tặng người cha, người ông luôn mẫu mực và hết lòng yêu thương con, cháu.

Bài, ảnh: Giang Lam

Tin cùng chuyên mục