Then Tày - Những khúc hát

TQĐT - Cuốn sách Then Tày - Những khúc hát của tác giả Triều Ân (Hội Văn nghệ Dân gian Việt Nam) sưu tầm, biên dịch, giới thiệu do Nhà xuất bản Văn hóa dân tộc phát hành năm 2012 là tài liệu quý cho những ai đang muốn tìm hiểu về Then Tày.

Cuốn sách gồm 2 phần: Phần I, Then và những khúc hát; phần II, Những khúc hát Then. Qua đó, muốn giới thiệu với bạn đọc về nguồn gốc của Then Tày, nguồn gốc và quá trình phát triển của cây đàn Tính và nghề hát Then; Then và những khúc hát lễ hội, giá trị nghệ thuật của Lễ hội và khúc hát Then... Khó có thể kết luận cây đàn Tính và hát Then có từ khi nào, nhưng có điều chắc chắn là, cây đàn và lời hát Then của dân tộc Tày có từ rất lâu, từ khi tổ tiên ta có nhu cầu sinh hoạt văn hóa. Phát triển cùng cây đàn Tính là lời hát Then. Hát Then phát triển coi là một sinh hoạt văn hóa dân gian. Cái hay của Then là ở giọng hát hay, tiếng đàn du dương dìu dặt, mà lời cứ êm ru ngọt ngào, nói lên được tiếng nói của quần chúng nhân dân.

Sách cũng giới thiệu về Then và những khúc hát lễ hội. Đó là Lễ hội dàng Then, một sinh hoạt văn hóa dân gian được tổ chức ở vùng dân tộc Tày, thuộc các tỉnh Cao Bằng, Bắc Kạn, Lạng Sơn, Hà Giang, Thái Nguyên, Tuyên Quang... Nó gồm 2 phần lễ và hội. Đây là một di sản văn hóa dân gian có tính nhân dân và có yếu tố tôn giáo. Trong Lễ hội dàng Then sử dụng nhiều khúc hát, nhiều loại hình nghệ thuật. Khúc hát được chia làm hai bộ phận, phần lễ và phần hội. Phần lễ gần như cố định, phần hội phong phú, được mỗi môn phái thay đổi hoặc bổ sung thêm. Nhạc cụ được sử dụng là đàn Tính hoặc chùm nhạc kim khí. 

Những giá trị nghệ thuật, bản sắc văn hóa dân tộc đã được thể hiện rất rõ ở những khúc hát Then Tày. Qua đó, thể hiện đời sống văn hóa, tinh thần phong phú của đồng bào Tày trong cộng đồng các dân tộc Việt Nam.

Huyền Linh

Tin cùng chuyên mục