Tinh giản biên chế trong lực lượng kiểm lâm: Cách làm sáng tạo, hiệu quả

TQĐT - Là một tỉnh miền núi, điều kiện kinh tế - xã hội còn không ít khó khăn, nhưng Tuyên Quang luôn có những cách làm sáng tạo, chủ động và hiệu quả trong tinh giản biên chế, sắp xếp và đổi mới hệ thống chính trị. Tinh giản biên chế trong ngành kiểm lâm là một ví dụ điển hình về vừa tinh gọn vừa hoạt động hiệu quả. Tuy những năm qua, biên chế lực lượng kiểm lâm còn thiếu so với quy định, nhưng tỉnh ta vẫn là một trong những tỉnh có tỷ lệ độ che phủ rừng lớn nhất cả nước. Công tác bảo vệ và phát triển rừng được triển khai với những mô hình xã hội hóa hết sức sáng tạo.

Tinh gọn, hiệu quả

Theo Quyết định số 186/2006/QĐ-TTg ngày 14-8-2006 của Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành quy chế quản lý rừng thì tổ chức lực lượng chuyên trách bảo vệ rừng được bố trí bình quân 1.000 ha/người và theo Nghị định số 117/2010/NĐ-CP ngày 24-12-2010 về tổ chức quản lý hệ thống rừng đặc dụng quy định định biên tối đa 500 ha rừng đặc dụng có 1 công chức kiểm lâm.

Theo báo cáo của Chi cục Kiểm lâm, toàn tỉnh hiện có 279 biên chế kiểm lâm, còn thiếu trên 170 biên chế nếu đối chiếu với các quy định trên. Trong khi toàn tỉnh có gần 47 nghìn ha rừng đặc dụng, trên 121 nghìn ha rừng phòng hộ. Diện tích rừng tự nhiên lớn trong khi lực lượng kiểm lâm biên chế thiếu, bên cạnh đó tỉnh lại phải triển khai các quy định của Trung ương về tinh giản biên chế đồng bộ trong các cơ quan, đơn vị, ngành kiểm lâm cũng không phải là ngoại lệ.

Theo kế hoạch tinh giản biên chế giai đoạn 2015 - 2021, ngành phải tinh giản 34 biên chế, với tỷ lệ trên 11% tổng số biên chế được giao. Thách thức đặt ra như vậy nên những năm qua, tỉnh đã có cách làm sáng tạo vừa tiết kiệm trên 100 biên chế kiểm lâm vừa bảo vệ rừng hiệu quả. Đó là việc tỉnh đã bố trí kinh phí từ ngân sách của tỉnh hàng năm để hợp đồng nhân viên tuần rừng. Hiện nay, toàn tỉnh có 84 nhân viên tuần rừng được ký hợp đồng, được bố trí ở 40 trạm, 40 chốt bảo vệ rừng. Lực lượng này có nhiệm vụ hỗ trợ kiểm lâm trong công tác tuần tra, bảo vệ rừng, kịp thời phát hiện các hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ rừng, bảo vệ động vật quý hiếm trong rừng theo quy định.


Cán bộ kiểm lâm và nhân viên tuần rừng Trạm Kiểm lâm xã Sơn Phú (Na Hang) tuần tra bảo vệ rừng.

Nếu trước thời điểm tháng 5 - 2018, lực lượng nhân viên tuần rừng được trả kinh phí 2,7 triệu đồng/người/tháng thì tới nay, lực lượng này đã được trả kinh phí với mức 3,5 triệu đồng/người/tháng, được hỗ trợ đóng BHXH, BHYT. Đây là sự quan tâm lớn của các cấp ủy đảng, chính quyền trong tỉnh đối với lực lượng và đối với công tác bảo vệ rừng. Không chỉ có vậy, do lực lượng kiểm lâm thiếu nên ngành đã bố trí kiểm lâm, nhân viên tuần rừng hợp lý ở các chốt trạm, tăng cường lực lượng cho các chốt, trạm phải quản lý rừng tự nhiên lớn tập trung ở các huyện Lâm Bình, Na Hang, Chiêm Hóa, Hàm Yên.

Các hạt, trạm kiểm lâm thực hiện và tổ chức quản lý chặt chẽ lực lượng kiểm lâm và nhân viên tuần rừng. Hạt Kiểm lâm rừng đặc dụng Na Hang hiện phải quản lý trên 33 nghìn ha rừng tự nhiên, trong khi chỉ có 25 cán bộ kiểm lâm trong biên chế, vẫn còn thiếu 8 biên chế theo chỉ tiêu được giao. Hạt có 6 trạm kiểm lâm với 16 chốt bảo vệ rừng, 37 nhân viên tuần rừng. Bình quân, mỗi chốt bảo vệ rừng có 2 nhân viên tuần rừng và 1 cán bộ kiểm lâm. Ở chốt trọng yếu, có diện tích rừng tự nhiên lớn được bố trí 3 nhân viên tuần rừng và 1 biên chế kiểm lâm.

Theo ông Khổng Văn Quang, Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm rừng đặc dụng Na Hang, trước yêu cầu phải tinh giản biên chế mà vẫn phải làm tốt nhiệm vụ bảo vệ rừng, chỉ còn cách nâng cao trách nhiệm của mỗi cán bộ kiểm lâm và nhân viên tuần rừng, phân công quản lý theo lô, khoảnh. Hạt tăng cường kiểm tra, giám sát cán bộ kiểm lâm và nhân viên tuần rừng, khi phát hiện có dấu hiệu vi phạm pháp luật về bảo vệ rừng, nếu không kịp thời báo cáo sẽ gắn trách nhiệm với mỗi cán bộ kiểm lâm và nhân viên tuần rừng. Vì vậy, dù thiếu biên chế nhưng cán bộ kiểm lâm và nhân viên tuần rừng ở các trạm, chốt vẫn luôn làm tốt nhiệm vụ.

Nhân rộng mô hình hay

Nhân viên tuần rừng là lực lượng hỗ trợ đắc lực cho lực lượng kiểm lâm trong tuần tra, bảo vệ rừng, phát hiện các hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ rừng. Bởi không ít người trong số họ là trưởng thôn, phó trưởng công an xã. Họ là những người nằm trong dân, thông thạo địa hình, có uy tín và năng lực vận động nhân dân. Chính bởi cách làm này nên hiệu quả của công tác bảo vệ rừng và phát triển rừng những năm qua đã được nâng lên. Mô hình hợp đồng với nhân viên tuần rừng là các trưởng thôn, phó trưởng công an xã được Hạt Kiểm lâm rừng đặc dụng Na Hang triển khai đầu tiên ở xã Sơn Phú, sau đó đến các xã Thanh Tương, Khâu Tinh và hiện nay đang được triển khai ở nhiều huyện khác. Mô hình này đã huy động cả hệ thống chính trị ở cấp cơ sở bảo vệ rừng tự nhiên.

Ông Triệu Tiến Phin, Chủ tịch UBND xã Sơn Phú (Na Hang) cho biết, chính nhờ những nhân viên tuần rừng là trưởng thôn, phó trưởng công an xã mà việc nắm bắt thông tin trong nhân dân được kịp thời và chính xác hơn. Nhiều năm nay, Sơn Phú không có các vụ việc phức tạp và nghiêm trọng vi phạm về bảo vệ rừng. Tình trạng người dân đốt rừng làm nương rẫy đã không còn nữa. Việc ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ và phát triển rừng được thực hiện hiệu quả và kịp thời hơn.

Ông Đặng Văn Khuôn, Trưởng thôn Phia Trang làm nhân viên tuần rừng từ nhiều năm nay. Thuận lợi nhất của những trưởng thôn kiêm nhân viên tuần rừng như ông đó là triển khai các văn bản pháp luật về bảo vệ rừng đến người dân. Vì chính ông là người đứng ra chủ trì các cuộc họp thôn. Đã có nhiều đối tượng có hành vi chặt phá rừng đã được ông tuyên truyền, vận động mà xin tự thú, tự giao nộp các dụng cụ vi phạm. Cũng theo Chủ tịch UBND xã Sơn Phú Triệu Tiến Phin, mô hình này cần được nhân rộng khi mà lực lượng kiểm lâm còn thiếu. Việc kết hợp giữa nhân viên tuần rừng đồng thời là trưởng thôn, bí thư chi bộ, phó công an xã giúp nâng cao nhận thức của chính quyền để phối hợp chặt chẽ hơn với lực lượng kiểm lâm trong công tác bảo vệ rừng. 

Những cách làm của tỉnh ta trong thời gian qua đã giúp cho ngành kiểm lâm không những thực hiện đúng các quy định của Trung ương về tinh giản biên chế mà còn hoạt động hiệu quả trong điều kiện thiếu thốn về con người, góp phần bảo vệ màu xanh của rừng.

Bài, ảnh: Thủy Châu

Tin cùng chuyên mục