Mở hướng cho làng nghề truyền thống

TQĐT - Toàn tỉnh hiện có 6 làng nghề được công nhận. Tất cả các làng nghề đều là nghề sản xuất chè tại huyện Sơn Dương, bao gồm: Làng nghề chè thôn Đồng Hoa, xã Tú Thịnh; Làng nghề chè thôn Liên Phương, xã Phúc Ứng; Làng nghề chè thôn Cảy, xã Minh Thanh; Làng nghề chè thôn Đồng Đài, xã Hợp Thành; Làng nghề chè thôn Yên Thượng, xã Trung Yên và Làng nghề chè Vĩnh Tân, xã Tân Trào. Các làng nghề này đã giải quyết việc làm cho 1.363 lao động, trong đó có 748 lao động thường xuyên và 615 lao động thời vụ.

Làng nghề chè Vĩnh Tân, xã Tân Trào là làng nghề đầu tiên được công nhận tại tỉnh ta. Phó Giám đốc Hợp tác xã chè Vĩnh Tân, ông Phạm Văn Tuyến cho biết, năm 2013, ngay sau khi được công nhận làng nghề, sản phẩm chè của Hợp tác xã đoạt cúp đồng “Búp chè Vàng” tại Festival chè Thái Nguyên. Thành công này đã góp phần đưa giá trị, thương hiệu chè Vĩnh Tân lên một vị trí mới. Theo đó, năng suất bình quân trong sản xuất chè của Hợp tác xã liên tục tăng từ 8 - 10 tấn/ha lên mức 12 - 14 tấn/ha; giá bán sản phẩm được nâng cao, từ mức 100.000 - 160.000 đồng/kg lên mức trên 250.000 đồng/kg. Hiện Hợp tác xã chè Vĩnh Tân đang xây dựng xưởng chế biến chè với tổng diện tích trên 2.000 m2, công suất trên 20 tấn chè búp tươi/ngày. Khi đi vào hoạt động, xưởng sẽ có công suất tiêu thụ cho khoảng 200 ha chè của địa phương. 


Người dân thôn Vĩnh Tân, xã Tân Trào (Sơn Dương) thu hái chè.

Theo ông Hà Văn Ngạc, Chi cục trưởng Chi cục Phát triển nông thôn, bên cạnh 6 làng nghề đã được công nhận, tỉnh ta có nhiều khu vực đã hình thành các nghề truyền thống như nghề làm bánh gai tại thị trấn Vĩnh Lộc; nghề đan cót tại Trung Hòa (Chiêm Hóa); sản xuất miến dong tại xã Lực Hành (Yên Sơn); nghề thủ công mỹ nghệ tại một số huyện Chiêm Hóa, Na Hang, thành phố Tuyên Quang... Nhiều sản phẩm được quảng bá, giới thiệu, mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm đến các tỉnh, thành phố trong cả nước như: Chè Bát Tiên Mỹ Bằng, miến dong Hợp Thành, tinh bột nghệ Tiến Phát, dao Đức Thắng km 23, vịt bầu Minh Hương, rượu ngô Na Hang, lạc Chiêm Hóa, cam sành Hàm Yên...

Tuy nhiên, theo ông Ngạc, hạn chế của các làng nghề, làng có nghề truyền thống hiện nay là sản xuất quy mô nhỏ, máy móc, thiết bị, công nghệ lạc hậu, sản phẩm làm ra chủ yếu dưới dạng sản phẩm thô nên giá trị sản phẩm thấp, hiệu quả kinh tế chưa cao, thu nhập người lao động thấp, khó tiếp cận thị trường các tỉnh, thành phố lớn trong cả nước. 

Ông Phạm Mạnh Thắng, Giám đốc Hợp tác xã Ngân Sơn Trung Long, xã Trung Yên (Sơn Dương) cho biết, trong tổng số hơn 60 tấn chè khô xuất bán ra thị trường mỗi năm, chỉ có từ 2 - 3 tấn chè chất lượng cao, có giá bán xấp xỉ 300 nghìn đồng/kg. Nguyên nhân là do, để sản xuất chè chất lượng cao, quy trình sản xuất phải được người dân áp dụng nghiêm ngặt, từ sản xuất theo hướng VietGAP, sử dụng phân bón hữu cơ thay cho vô cơ, điều tiết lượng nước phù hợp cho từng loại thời tiết nhất định... Ngay sau khi làng nghề chè ở Yên Thượng được công nhận, hợp tác xã đã xây dựng chiến lược phát triển dài hạn. Để hỗ trợ các hộ dân yên tâm sản xuất theo quy trình này, hiện Hợp tác xã Trung Long đang đầu tư cho khoảng 10 hộ trồng mới chè trên địa bàn xã lắp đặt hệ thống tưới nước ngay tại vườn, phối hợp với các doanh nghiệp cung ứng phân bón trên địa bàn cung cấp toàn bộ lượng phân hữu cơ cho người trồng chè. Hợp tác xã cam kết, sẽ thu mua toàn bộ sản phẩm này với giá cao gấp 3 lần giá chè thường, khoảng 300 nghìn đồng/kg. 

Để bảo tồn và phát triển tốt các làng nghề đã được công nhận, cũng như xây dựng các làng nghề mới, tỉnh đã ban hành và tổ chức triển khai thực hiện một số cơ chế, chính sách khuyến khích, hỗ trợ phát triển sản xuất, trong đó có hỗ trợ phát triển ngành nghề nông thôn đối với từng loại hình sản xuất, từ hộ gia đình, cá nhân, tổ hợp tác, hợp tác xã, doanh nghiệp vừa và nhỏ trên địa bàn tỉnh. Hiện, Chi cục Phát triển nông thôn đang rà soát lại toàn bộ các làng có nghề truyền thống trên địa bàn, xây dựng các làng nghề mới, đồng thời tiếp tục hỗ trợ thị trấn Vĩnh Lộc (Chiêm Hóa) các thủ tục, hồ sơ cần thiết đề nghị công nhận Làng nghề làm bánh gai tại đây. 

Theo ông Hà Văn Ngạc, Chi cục trưởng Chi cục Phát triển nông thôn, để các làng nghề không ngừng nâng cao vị thế, mở rộng thị trường, cần nâng cao năng lực quản lý và tổ chức sản xuất của các cơ sở, hợp tác xã liên kết trong sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm theo chuỗi giá trị. Đồng thời, ngành cũng tham mưu các cơ quan chức năng mở rộng đối tượng áp dụng các hình thức hỗ trợ theo Nghị quyết 12, ngày 27-7-2014 của HĐND tỉnh từ 3 cây (chè đặc sản, mía; cam sành), 2 con (trâu và cá đặc sản), phát triển tới các sản phẩm nông nghiệp khác có nhu cầu cao nhưng không nằm trong đối tượng được hỗ trợ như chè xanh, lạc, rượu, bưởi, lợn... 

Bài, ảnh: Nguyễn Đạt

Tin cùng chuyên mục