Tiếng việt | English

Người “vá màu xanh” cho đất

- “Cơn lốc” khai thác trộm khoáng sản đầu những năm 2000 đã tạo ra biết bao vết thương cho nhiều vùng quê vốn yên bình. Không cam tâm nhìn đất quê mình chằng chịt những hầm, hố, vợ chồng ông Trần Khắc Bảy, bà Ngô Thị Trâm ở thôn Đồng Đài, xã Hợp Thành (Sơn Dương) dốc toàn bộ sức lực của cái tuổi ngũ tuần, lục tuần, “vá” lại những vết thương cho đất bằng màu xanh của những tán rừng.

Vá lành vết thương của đất

Gần 20 ha đất của Đồng Đài, giáp với Lương Thiện trước đây là khu mỏ của Xí nghiệp Mỏ thiếc Bắc Lũng. Sau khi đóng cửa mỏ, người dân nhiều nơi vẫn đổ về đây khai thác trộm khoáng sản. Họ đào hầm, dựng lán, ăn ngủ tại nơi này để mót khoáng sản. Sau khi chính quyền ra quân xử lý mạnh tay, những bãi khai thác quặng trái phép dừng hoạt động, nhưng hệ quả để lại là hàng trăm giếng, hố đào đãi khoáng sản sâu hun hút do không được hoàn nguyên, khiến mảnh đất khu vực Khe Cạn chẳng khác một bãi chiến trường khốc liệt.


Rừng keo của vợ chồng ông Bảy, bà Trâm được trồng trên đất khai thác quặng đã phát triển xanh tốt. 

Ông Trần Khắc Bảy vốn là cựu chiến binh từng tham gia bảo vệ đảo Minh Châu, Cô Tô (Quảng Ninh). Chứng kiến từng tấc đất quê hương rỉ máu, ông lên xã xung phong nhận đất, quyết tâm cải tạo lại toàn bộ khu vực này. Ông Bảy cười bảo, năm 2009, khi mình nhận đất, ai nấy đều gàn bởi chỉ đếm sơ bộ, toàn bộ khu vực này đã có hơn 600 giếng, hố do “quặng tặc” để lại. Hố nông cũng 6 - 7 mét, hố sâu nhất cũng đến cả vài chục mét. Bà Ngô Thị Trâm nhớ lại, có những hố đào quặng mà khi ném đá xuống để đo thử độ sâu, phải đến vài phút sau mới nghe tiếng đá chạm đáy rất khẽ. Con đường nhỏ dẫn lên khu đồi quặng Khe Cạn được coi là vùng đất chết, lâu không có người đi lại, cây cỏ bụi mọc tràn che kín lối đi. 

Nhận đất, hai ông bà vừa mừng vừa lo. Mừng vì ước mong được đóng góp chút công sức nhỏ bé của mình cho quê hương được hiện thực hóa. Nhưng lo vì để “vá” được hết những vết thương này, ông bà có lẽ cũng “sức cùng lực kiệt”. Toàn bộ tiền tích cóp dành dụm cả đời, hai vợ chồng ông Bảy, bà Trâm bỏ ra thuê máy móc mở đường vào rừng, san gạt toàn bộ những hố, giếng trên đất. Ông Bảy bảo, không rõ hai vợ chồng ông đã bỏ ra bao nhiêu tiền, nhưng đến năm 2020, khoản nợ trong ngân hàng của ông bà cho khu đất này vẫn còn ngót nghét 300 triệu đồng. Nhưng đấy không phải là chuyện lớn. Chuyện lớn nhất vẫn là sự an toàn của những  người thân, người lao động khi ông bà thuê làm việc ở đây. 

Trong hơn 2 năm trời (2009 - 2010), không biết bao nhiêu tai nạn đã xảy ra do lao động bị rơi xuống hố quặng. Người nhẹ thì cũng sứt sát chân tay, người nặng thì vỡ gót chân, phải nằm viện tháng rưỡi, hai tháng trời. Ông bảo, lúc này ông bà đã có phần hối hận, nên chỉ dám chọn những nơi an toàn để trồng cây. 

Lộc trời

Miệt mài “vá” đất, cựu chiến binh Trần Khắc Bảy chỉ mong có thể góp sức mình phủ xanh đất trống đồi núi trọc, hàn gắn lại những vết thương do “quặng tặc” để lại trên mảnh đất quê hương. Còn lại, ông không hy vọng gì đến chuyện thu hoạch cả.  


Ông Trần Khắc Bảy (ngoài cùng bên phải) là người tiên phong đưa sản xuất chè theo hướng hữu cơ về làng nghề chè Đồng Đài. 

Trời không phụ lòng người, sau nhiều năm bỏ công bỏ sức, những cây rừng ông bà trồng cũng đến ngày cho “trái ngọt”. Những cây keo chỉ cao chừng hai gang tay ngày nào sau 6 - 7 năm được hút nhựa sống từ đất mẹ, từ tình yêu, sự kiên trì của vợ chồng ông Bảy, bà Trâm nơi đất quặng cũng sinh trưởng, phát triển tốt không kém gì cây được trồng ở những vùng đất khác. Năm 2015, số tiền bán cây rừng của vợ chồng ông thu về trên 300 triệu đồng - con số không tưởng với cả hai ông bà. Ông bảo, mình may mắn được trời thương nên mới được hưởng lộc từ mảnh đất này.  

Có tiền, ông bà tái đầu tư mua giống, phân bón tiếp tục sự nghiệp “vá màu xanh cho đất” của mình. 17 ha rừng của ông Trần Khắc Bảy giờ mênh mông, xanh ngút ngàn bao phủ lấy mảnh đất Khe Cạn. Ông phấn khởi, dăm ba năm nữa, khi rừng cây này đến tuổi khai thác, số tiền mà nó mang lại không dưới 3 tỷ đồng đâu. 

Ông Bảy hát ê a khi dẫn khách đi thăm vườn rừng: “Ai cũng chọn việc nhẹ nhàng, gian khổ sẽ dành phần ai”. Ông bảo mình vốn dĩ là bộ đội Cụ Hồ, đã từng vào sinh ra tử, sống chết những ngày chiến tranh gang tấc mình không chùn bước, thì những khó khăn của thời bình sao có thể làm khó được ông?

Cứ thế, ông chinh phục từ “chiến trường” này sang “chiến trường” khác. Mảnh đất Khe Cạn được san gạt, phủ xanh cây rừng, ông lại tiên phong đi học hỏi, đưa xu hướng sản xuất chè hữu cơ về Đồng Đài thay thế cho cách chăm sóc chè “mì ăn liền”, phụ thuộc chủ yếu vào phân bón vô cơ, thuốc bảo vệ thực vật. Ông bảo, nếu đất ở Khe Cạn bị “quặng tặc” oanh tạc, thì đất trồng chè, trồng lúa ở nhiều nơi giờ đang bị chính những nông dân chân chất làm hoang hóa dần. Nếu không thay đổi, thì không ai khác, chính những thế hệ con, cháu của mình bị ảnh hưởng. Nghĩ là làm, ông tự mình đánh xe bò đi khắp xã thu gom phân chuồng về ủ; tự tay mình giã tỏi, ớt trộn với rượu, thuốc lào… để diệt trừ sâu bệnh. Giờ thì ở Đồng Đài - một trong 6 làng nghề chè của Sơn Dương - xu hướng sản xuất hữu cơ đang được bà con mở rộng diện tích thực hiện với gần chục ha. 

Ông Trần Khắc Bảy tự hào, mình là lính Cụ Hồ, đã có gần 20 năm đứng trong hàng ngũ của Đảng. Không góp được công to việc lớn, ông tự nguyện góp sức từ những việc nhỏ nhất. Ông bảo, mình sống tử tế, làm việc tử tế đã là cách trả công xứng đáng cho những đồng đội đã ngã xuống để mình, con cháu mình được sống an bình hôm nay!.

Phóng sự: Trần Liên

Tin cùng chuyên mục