Tiếng việt | English

Nông dân @ kể chuyện trồng rau hoàng đế

TQĐT - Ông Hoàng Văn Ngà, tổ 13, phường Ỷ La (TP Tuyên Quang) là người liều lĩnh khi dốc cả 400 triệu đồng đầu tư ban đầu cho loại cây măng tây hay còn gọi là rau hoàng đế. Song sự liều lĩnh của ông là hoàn toàn có cơ sở, bởi từng bước đi trong xây dựng mô hình kinh tế được ông và con trai tính toán kỹ lưỡng. Hơn 1 năm qua, trải qua muôn vàn sóng gió, cây măng tây mảnh mai đã trụ lại trên mảnh đất lạ. Mô hình đã tạo việc làm thường xuyên cho 4 lao động trong gia đình, 3 lao động thời vụ với mức thu nhập 4 triệu đồng/tháng.

Lửa thử vàng, măng tây... thử sức


Sản phẩm măng tây bán ra thị trường Tuyên Quang dao động từ 70 - 100 nghìn đồng/kg.

Ruộng măng tây của bố con ông Hoàng Văn Ngà và anh Hoàng Anh Tuấn có quy mô 0,7 ha với 12.000 gốc măng tây tím. Ông Ngà ngắt ngọn măng mời chúng tôi rồi ông nhâm nhi một cách ngon lành để minh chứng cho lời ông quảng bá, măng tây của gia đình trồng theo hướng VietGAP, có thể ăn ngay tại vườn vì toàn bộ thuốc trừ sâu là sinh học do gia đình tự sản xuất. Vẻ mặt ông Ngà và anh Tuấn ánh lên sự tiếc nuối khi kể về sự cố vừa qua. Cách đây 3 tháng, người hàng xóm đốt rơm ở ruộng gần với ruộng măng tây. Đúng ngày hè nắng to, gió lớn nên gió đuổi lửa bắt cháy ruộng măng tây chỉ trong nháy mắt. Nhìn toàn bộ hệ thống nước nhỏ giọt trị giá gần trăm triệu đồng bị thiêu cháy, cả nhà mất ăn, mất ngủ vì lo mất trắng cả ruộng măng tây cũng vì cây giống cũng chết hết. 

Thế nhưng, củ măng tây vẫn sống. Gia đình ông Ngà dốc sức khắc phục và phải mất hai tháng, cây mới ra lá xanh biếc, ra ngọn và cho thu hoạch lại cách đây một tháng. “Sự cố xảy ra khiến gia đình thiệt hại khoảng 200 triệu đồng, nhưng dù sao ông trời vẫn thương vì cây giống hư hại không đáng kể. Thế mới biết sức sống của loài cây này mãnh liệt như thế nào. Sau thất bại này, bố con tôi nhận ra một điều rằng, cuộc sống là chấp nhận sự thất bại và tìm mọi cách để vươn lên giống như chính cây măng tây vậy” - anh Tuấn giãi bày.

Gạt chuyện không vui sang một bên, anh Tuấn lại say sưa kể với chúng tôi cơ duyên khiến gia đình anh tận tâm, tận lực với cây rau hoàng đế này. Tình cờ, anh Tuấn được mời thưởng thức món rau măng tây và bất ngờ vì rau rất ngon. Anh liền nghĩ ra ngay ý tưởng trồng măng tây khi tìm hiểu về giá trị của loại cây này: Hiệu quả kinh tế cao, giá trị dinh dưỡng nhiều. Bởi ngoài các công dụng phổ biến như: Phòng chống ung thư, bảo vệ hệ tim mạch, tốt cho xương khớp, giúp giảm cân, đẹp da... thì măng tây còn thường được dùng để chế biến thành các món ăn ngon như: Măng tây xào tôm, xào thịt bò, súp măng tây... Vốn là người nhạy bén trong phát triển kinh tế, luôn đam mê tìm tòi cái mới trong sản xuất nông nghiệp, khi nghe anh Tuấn đưa ra ý tưởng, ông Ngà ngay lập tức lên kế hoạch cùng con trai lên đường tìm hiểu cách trồng măng tây ở nhiều tỉnh, thành trong cả nước. 

Hai bố con ông đúc rút, cây măng tây hoàn toàn thích hợp với loại đất thịt của địa phương. Cây cho thu hoạch nhanh chỉ sau 4 đến 5 tháng trồng; thu hoạch hàng ngày liên tục trong vòng 8 tháng trong khi tuổi đời của cây mẹ được khoảng 10 năm. Gắn với điều kiện sản xuất của gia đình, ông Ngà ước năm đầu tiên, mỗi ngày mô hình cho thu 35 kg, vườn của ông thu khoảng trên 2 triệu đồng/ngày. Năm thứ 2, sản lượng tăng từ 20 đến 30%. Từ năm thứ 4 trở đi, sản lượng thu ở mức ổn định. Cam đoan măng tây là cây trồng có hiệu quả, hai bố con ông Ngà quyết tâm xây dựng thành công mô hình này. Thiếu vốn nên gia đình ông vay mượn thêm 150 triệu đồng, thuê thầu lại 0,7 ha của phường chỉ toàn là cỏ rồi cải tạo đất, xây nhà, lắp hệ thống điện, nước tưới tiêu. 

Thử thách đầu tiên đến với gia đình ông khi 12.000 cây giống, gần 200 triệu đồng được đặt ở tỉnh Quảng Bình chở ra đến nơi đa phần chỉ còn bầu đất vì thân cây mảnh, đứt gãy hết trong quá trình vận chuyển. Lãnh đạo cấp ủy, chính quyền rồi cả người dân trên địa bàn đến tham quan, nhiều người ái ngại mô hình của bố con ông Ngà sẽ bị phá sản khiến cả gia đình ông hoang mang và bất an. Sau 15 ngày tưới nước liên tục, dưới bầu đất bỗng nhú lên mầm xanh, hai bố con ông thở phào, vận chuyển cây giống ra ruộng trồng. Nhưng khốn nỗi, giữa tháng 6 nắng như đổ lửa, 40 ngày trời chẳng có đến giọt mưa làm gia đình ông một lần nữa ngày nào cũng như ngồi trên đống lửa. Ròng rã 40 ngày đêm, hai bố con ông túc trực không rời ở ngoài ruộng, 2 máy bơm ở 2 giếng khoan chạy hết công suất mà măng tây vẫn “khát”. Cuối cùng, nước trời cũng tuôn xuống mấy ngày không ngớt, vườn măng tây chỉ sau ít ngày xanh mướt như thổi.

Cây rau hoàng đế đã thử thách bản lĩnh hai bố con nông dân này quá nhiều. Trước khi vụ cháy xảy ra, mô hình của ông đạt được theo đúng như hoạch tính, cho thu khoảng 2 triệu/ngày. “Giờ đây, tôi đang bắt đầu lại từ đầu. Mỗi ngày được hơn 1 yến, đạt khoảng gần 1 triệu đồng/ngày” - ông Ngà nở nụ cười tươi rói với ánh mắt chan chứa niềm tin chiến thắng.  

Đi trước một bước


Anh Hoàng Anh Tuấn (đầu tiên từ trái sang) và ông Hoàng Văn Ngà (thứ hai từ phải sang)
đang giới thiệu về cây măng tây. 

Theo nghiên cứu thị trường, sản phẩm măng tây mới chỉ có 5% dân số biết đến và sử dụng. Ưu thế của một thị trường rất dồi dào cũng đi đôi với nhiều thách thức, nhất là trong khâu tiêu thụ, quảng bá sản phẩm và sản xuất giống. Xác định đây là những yếu tố then chốt, nên ngay từ khi chọn giống, ông Ngà chọn trồng cây măng tây tím là cây có giá trị cao nhất so với 2 loại măng tây xanh và trắng, chọn mua giống của công ty có bao tiêu đầu ra của sản phẩm. Tháng 6-2015, khi vừa trồng xong thì bố con ông đã nhập sản phẩm rau măng tây của công ty để quảng bá, giới thiệu với người tiêu dùng là người quen, bạn bè thân thiết, qua mạng xã hội cùng lời cam kết với người tiêu dùng “là sản phẩm của chúng tôi trong tương lai”. Bởi thế, chỉ sau 4 tháng chờ thu hoạch lứa đầu tiên, “đứa con đẻ” của bố con ông Ngà chưa bao giờ bị “ế”. Sản phẩm thu hoạch đến đâu hết đến đó. Nhiều khách buôn của các tỉnh thành như Lào Cai, Thái Nguyên, Yên Bái, Hà Giang, Hải Dương đã góp phần đưa sản phẩm măng tây đến tay người tiêu dùng. Hiện nay, tại mỗi địa phương này, ông Ngà xây dựng một đại lý bán lẻ măng tây. 

Giá cây giống măng tây đắt, chi phí vận chuyển lại cao, nên để đáp ứng mục đích là mở rộng quy mô sản xuất, giảm chi phí đầu tư ban đầu, hướng đến cung ứng cây giống đã buộc anh Tuấn phải tự nghiên cứu, sản xuất giống cùng với trồng, chăm sóc, quảng bá, giới thiệu sản phẩm. Quá trình sản xuất giống không ít gian truân. Anh Tuấn kể, hạt giống măng tây hiện nay ở Việt Nam trôi nổi với giá thành không hề rẻ, tỷ lệ nảy mầm thấp. Phải mất rất nhiều công sức, anh cùng người bạn thân Hoàng Thanh Tùng, thôn 1 Hợp Hòa, xã Lưỡng Vượng (TP Tuyên Quang) mới tìm được loại hạt giống F1 của Châu Âu, song giá thành của loại hạt này rất cao, dao động khoảng từ 180 - 360 triệu/kg hạt. Hai thanh niên Tuấn, Tùng vừa nghiên cứu kỹ thuật sản xuất cây măng tây giống trên mạng, vừa chắt bóp, tằn tiện tiền để mua hạt giống từng ít một. “Học hỏi kỹ thuật trên mạng chỉ là một phần nhỏ, quá trình sản xuất cây giống của loại hạt giống có nguồn gốc Châu Âu trong điều kiện của nước nhiệt đới là cả quá trình tự đúc rút kinh nghiệm. Sau nửa năm trời, số vốn mua hạt giống đã lên tới khoảng 60 triệu đồng mà tỷ lệ thành công chỉ đạt chỉ đếm được trên đầu ngón tay đã khiến chúng tôi rất chán nản, muốn bỏ cuộc. Nhưng với sự tâm huyết, kiên trì theo đuổi, giờ chúng tôi đã thành công, tỷ lệ thành công ước đạt khoảng 85%” - anh Tùng hồ hởi khoe. Thời gian qua, Tuấn và Tùng đã sản xuất, cung ứng hàng vạn cây giống ra ngoài thị trường. Đồng thời bao tiêu sản phẩm cho khách hàng mua giống cây nếu họ có nhu cầu.

Đôi bạn thân cũng đã phối hợp thử nghiệm trồng thêm 2 sào măng tây xanh với 2.000 gốc. Mô hình thử nghiệm đã phá vỡ quy chuẩn của mô hình măng tây truyền thống. Đó là trồng dày hơn, đạt 1.000 gốc/sào (quy chuẩn 700 gốc/sào) và tận dụng mương máng để làm hệ thống nước tràn thay vì hệ thống nước nhỏ giọt. Diện tích hiện đang cho thu hoạch 4 kg/ngày. Nguồn thu từ sản xuất giống, rau và chè măng tây giúp gia đình ông đạt khoảng 400 triệu đồng/năm.  

Anh Triệu Bình, huyện Đại Từ (Thái Nguyên) hơn 1 năm nay bán sản phẩm măng tây tươi do cơ sở ông Ngà sản xuất. Anh cho biết, sản phẩm nhận được sự đánh giá cao của người tiêu dùng, mỗi ngày anh bán ra thị trường từ 10 - 20 kg, song vẫn còn thiếu rất nhiều so với nhu cầu của thị trường. Tháng 6 vừa qua, anh cũng mạnh dạn mua 600 cây giống măng tây xanh của cơ sở ông Ngà. Hiện cây giống phát triển rất tốt và chuẩn bị được thu hoạch. 

Những ngày này, gia đình ông Ngà  đang chuẩn bị mọi điều kiện vật chất để ra tết trồng thử nghiệm giống măng tây trắng, mở rộng diện tích trồng măng tây xanh với tổng diện tích 1 mẫu. Ông cũng sẽ đầu tư thêm mô hình chăn nuôi lợn khép kín để đủ nguồn phân cho bón cây. Ông tin, bản chất của người lính cụ Hồ luôn cháy trong ông, bồi thêm cho bản lĩnh, đối diện với mọi khó khăn, thách thức trên thương trường của người nông dân.

Phóng sự: Bích Hằng

Tin cùng chuyên mục