Tiếng việt | English

Nà Hang quyết tâm bảo tồn loài voọc mũi hếch

TQĐT - Năm 1992 vùng rừng nhiệt đới trên núi đá vôi ở huyện Nà Hang đã gây ra sự chú ý lớn đối với các nhà khoa học trong việc tái phát hiện quần thể voọc mũi hếch. Đây là loài linh trưởng đang trong tình trạng rất nguy cấp trên toàn cầu, có tên trong sách đỏ thế giới. Việc bảo tồn, phát triển loài voọc mũi hếch ở Nà Hang đang là câu hỏi đặt ra cho chính quyền địa phương và các nhà khoa học.

Cán bộ Hạt kiểm lâm rừng đặc dụng Nà Hang khảo sát nơi sinh sống của voọc mũi hếch.

Năm 1994, rừng đặc dụng Nà Hang được UBND tỉnh quyết định chuyển hạng thành khu bảo tồn thiên nhiên Nà Hang có tổng diện tích 21.200 ha thuộc địa phận xã Thanh Tương, Sơn Phú, Khâu Tinh, Côn Lôn và thị trấn Nà Hang. Khu bảo tồn được sông Gâm chia thành hai phân khu bắc và nam đều có voọc mũi hếch và các loài động vật bị đe dọa khác sinh sống. Săn bắn và chia cắt sinh cảnh tiếp tục là mối đe dọa trong khu vực đối với các loài động vật tại đây. Từ năm 2002, việc thi công Công trình thủy điện Tuyên Quang có độ cao dâng nước 120 m trên sông Gâm tiếp tục chia cắt các diện tích rừng còn lại trong khu bảo vệ, ảnh hưởng đến sự di chuyển và phân bố, gộp đàn của voọc mũi hếch.

Ông Khổng Văn Quang, Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm rừng đặc dụng Nà Hang cho biết, theo báo cáo của cán bộ kiểm lâm và nhân viên tuần rừng tại các phân khu được giao phụ trách, hiện nay đàn voọc mũi hếch trên địa bàn ước còn khoảng 50 cá thể. Quan sát, kiểm đếm số voọc mũi hếch trên là rất khó khăn, bởi chúng rất thính và thường sống trên các ngọn núi đá vôi hiểm trở, ít có bước chân con người đặt tới. Cán bộ kiểm lâm đi tuần rừng chú ý mới phát hiện dấu hiệu ăn lá cây của voọc mũi hếch. Để có cái nhìn khách quan và khoa học, Hạt Kiểm lâm rừng đặc dụng Nà Hang đã phối hợp chặt chẽ với Tổ chức PRCF Việt Nam (Tổ chức Con người - Tài nguyên và Bảo tồn Việt Nam) trong việc khảo sát số lượng voọc mũi hếch tại đây. Năm 2010, qua khảo sát khu bảo tồn thiên nhiên Nà Hang, Tổ chức PRCF Việt Nam xác định chỉ còn một số lượng cá thể rất ít tại khu vực Bản Bung, xã Thanh Tương. Năm 2015, Tổ chức PRCF Việt Nam tiếp tục khảo sát với khoảng gần 500 ha tại các khu vực có sự xuất hiện của voọc mũi hếch, nhưng đoàn đã chưa nhìn thấy sự xuất hiện của voọc mũi hếch.


Voọc mũi hếch - loài linh trưởng nằm trong sách đỏ của thế giới cần được bảo vệ nghiêm ngặt.

Để có căn cứ bảo tồn nghiêm ngặt loài voọc mũi hếch, mới đây Tổ chức PRCF Việt Nam lại tiếp tục có chuyến khảo sát thực địa tại khu vực thôn Phia Trang, Nà Cọn, xã Sơn Phú với diện tích khảo sát mở rộng lên 1.200 ha. Tổng số người tham gia khảo sát gồm 8 người, cứ 2 người chia thành một nhóm nhỏ, thời gian khảo sát liên tục trong một tuần. Ông Uông Sỹ Hưng, đại diện Tổ chức PRCF Việt Nam làm trưởng đoàn khảo sát cho biết, đoàn đã thiết lập 9 điểm quan sát voọc mũi hếch trên các đỉnh núi cao từ 900 - 1.000 m, có tầm bao quát rộng. Tại điểm quan sát, các thành viên dùng mắt thường và ống nhòm chuyên dụng để quan sát, có sự hỗ trợ của máy ảnh siêu rum. Việc khảo sát kết hợp với việc đi tuyến để tìm các dấu vết của voọc mũi hếch như thức ăn rơi trên mặt đất tại các vùng có thức ăn voọc mũi hếch ưa thích. Trong thời gian khảo sát, đoàn đã phát hiện ra một số dấu hiệu để lại nhưng không quan sát trực tiếp thấy voọc mũi hếch. Cụ thể đoàn phát hiện ra lá cây nghiến non, thức ăn ưa thích của voọc mũi hếch bị rơi vãi trên mặt đất thuộc đỉnh Trầm Tai, Pá Muồi, Pá Peo. Như vậy, đoàn đã khẳng định còn sự xuất hiện của voọc mũi hếch tại khu vực này nhưng số lượng bao nhiêu thì chưa rõ.

Qua chuyến khảo sát, Tổ chức PRCF Việt Nam đánh giá hiện trạng rừng ở đây được bảo vệ khá tốt. Sự đa dạng sinh học với trên 2.000 loài thực vật sẽ là sinh cảnh cho voọc mũi hếch phát triển. Tuy nhiên, qua chuyến khảo sát, đoàn vẫn còn ghi nhận dấu vết chỗ nghỉ chân của thợ săn, cạm bẫy thú trong rừng, khai thác gỗ, quặng. Đây là căn cứ để Hạt Kiểm lâm rừng đặc dụng Nà Hang đẩy mạnh công tác tuần rừng, lập các chốt rừng, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm, tuyên truyền cho người dân ý thức bảo vệ tài nguyên thiên nhiên. Ông Bàn Văn Ké, thôn Nà Cọn, xã Sơn Phú là người dân địa phương được đoàn mời tham gia chuyến khảo sát khẳng định, qua chuyến đi thực tế này, ông về sẽ tích cực tuyên truyền, vận động người thân trong gia đình, dòng họ, nhân dân không săn bắt thú, phá rừng, bảo vệ nghiêm ngặt voọc mũi hếch, một biểu tượng của vùng rừng núi Nà Hang.

Bài, ảnh: Quang Hòa

Tin cùng chuyên mục