Tiếng việt | English

Lợi ích kép từ trồng chè xen cây bóng mát

- Trồng chè xen cây bóng mát đang mang lại lợi ích kép cho người dân, giảm thiểu tác động của nắng nóng, giúp cây chè sinh trưởng phát triển tốt. Đặc biệt, sau một thời gian người làm chè có thêm nguồn thu không nhỏ từ khai thác cây bóng mát.

Theo nghiên cứu của Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh, chè là cây ưa ánh sáng tán xạ, không chịu ánh nắng trực tiếp nên nắng nóng, nhiệt độ 35 độ C trở lên, cây chè sẽ ngừng sinh trưởng. Trong khi tác động của biến đổi khí hậu, về mùa hè trên địa bàn tỉnh thường xuyên xuất hiện các đợt nắng nóng có nhiệt độ từ 36 - 37 độ C, thậm chí lên 38 - 39 độ C. Do đó, trồng các loại cây bóng cho cây chè, đặc biệt là cây có độ che phủ rộng, lá nhỏ như muồng lá kim, xoan vừa tạo độ râm mát, đồng thời vẫn đảm bảo ánh sáng cho cây chè sinh trưởng là giải pháp tối ưu. Hơn nữa qua so sánh tại các vườn chè có cây bóng mát, năng suất chè thường cao hơn từ 10% - 15% so với những đồi chè không có cây che bóng.


Gia đình ông Lương Ngọc Ánh, đội sản xuất Quyết Thắng, Công ty cổ phần chè Mỹ Lâm
trồng cây bóng mát, bảo vệ diện tích chè khỏi nắng nóng.

Gia đình ông Lương Ngọc Ánh, đội sản xuất Quyết Thắng, Công ty cổ phần chè Mỹ Lâm (Yên Sơn) trồng xen cây xoan ta vào vườn chè phát huy được tác dụng, tạo bóng mát, giảm thiểu sâu bệnh. Ông Ánh cho biết, cứ 2 luồng chè ông trồng 1 cây xoan, mỗi cây cách nhau 7 - 10 mét. Xoan lớn nhanh, tán rộng, ít sâu, bệnh hại nên rất thích hợp khi trồng xen canh vào chè. Ông Ánh còn cho rằng, nếu không có hàng cây xoan làm bóng mát, những ngày nắng 38 - 40 độ C đi thu hoạch chè thì người làm chè như ông rất vất vả. Ngoài ra, cứ theo chu kỳ thu hoạch từ 7 - 8 năm, ông Ánh lại đốn xoan, bán cũng được thêm 1 khoản thu nhập.

Ông Lê Quang Chuyền, Giám đốc Công ty cổ phần chè Mỹ Lâm khẳng định, không những gia đình ông Ánh, trên 600 hộ làm chè thuộc 17 đội sản xuất của công ty đều thực hiện và duy trì mô hình trồng cây bóng mát trong vườn chè. Trước đây, bà con trồng muồng để tạo bóng mát, tuy nhiên cây muồng có nhược điểm nhiều sâu, bệnh dẫn đến lan truyền vào chè. Từ năm 2007, công ty khuyến khích bà con đưa cây xoan vào trồng vừa tạo được bóng mát; kháng sâu, bệnh hại...

Hiệu quả từ trồng cây bóng mát trong vườn chè cũng được người dân xã Trung Yên (Sơn Dương) ghi nhận. Anh Nguyễn Mạnh Thắng, Giám đốc Hợp tác xã chè Ngân Sơn Trung Long cho biết, nhờ cây bóng mát mà đợt nắng nóng kéo dài hồi đầu tháng 5 vừa qua, diện tích chè của các thành viên HTX không bị ảnh hưởng, cây chè vẫn cho búp đều, năng suất đạt gần 25 tấn/ha. Theo anh Thắng, trước chưa trồng cây bóng mát nắng nóng 37 - 38 độ C là chè không phát triển, tỷ lệ búp rất thấp, thiệt hại rất lớn.

Việc trồng cây tạo bóng mát cho chè mang lại hiệu quả kinh tế rõ ràng nhưng hiện tại cũng mới chỉ được trồng rộng rãi ở các doanh nghiệp, HTX, còn lại nhiều diện tích chè trong dân vẫn chưa được thực hiện. Nguyên nhân chủ yếu là do người làm chè sợ các loại cây che bóng sẽ tranh chấp chất dinh dưỡng với cây chè. 

Nhằm giảm thiểu tác động do nắng nóng, tạo điều kiện cho chè sinh trưởng ổn định, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã làm việc với UBND các huyện, thành phố chỉ đạo các địa phương có diện tích chè lớn khuyến khích người làm chè thực hiện trồng xen cây bóng mát vào diện tích chè. Mới đây, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Nguyễn Xuân Cường lên thăm và làm việc tại tỉnh đã đi kiểm tra tình hình sản xuất chè tại phường Mỹ Lâm (TP Tuyên Quang). Đồng chí Bộ trưởng đánh giá cao các đội làm chè ở đây đã thay cây bóng mát từ cây muồng sang cây xoan, vừa làm mát cho chè, vừa mang lại nguồn thu từ gỗ khi xoan đến kỳ khai thác. Đồng chí Bộ trưởng cho rằng, ngoài xoan, người dân có thể trồng cây lát hoa làm bóng mát cho chè, mang lại giá trị gỗ lớn. Người dân không nên trồng một số cây có múi (bưởi, cam, chanh) làm bóng mát cho chè bởi tán nhỏ, sâu, bệnh hại nhiều ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển của cây chè.

Bài, ảnh: Đoàn Thư

Tin cùng chuyên mục