Tiếng việt | English

Phát triển hệ thống chợ còn thiếu đồng bộ

TQĐT - Thời gian qua, số lượng chợ được đầu tư, nâng cấp tăng. Song một số điều kiện thiết yếu của hệ thống chợ chưa đồng bộ, chưa tương xứng với tiềm năng và chưa đáp ứng được nhu cầu sử dụng của người dân.

Theo thống kê, trên địa bàn tỉnh có 94 chợ, trong đó chợ ở nông thôn chiếm 88,2%. Có 12 chợ được đầu tư xây dựng kiên cố, 69 chợ xây dựng bán kiên cố, còn 13 chợ tạm. Trong mạng lưới chợ có khoảng 6.000 hộ kinh doanh tham gia hoạt động, chiếm 45% số hộ hoạt động kinh doanh thương mại trong cả tỉnh; doanh số bán lẻ ước đạt khoảng 40% tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ xã hội. Theo Phòng Quản lý thương mại (Sở Công Thương), việc quản lý hệ thống chợ còn nhiều bất cập do công tác quy hoạch chi tiết phát triển hệ thống chợ tại địa bàn huyện, thành phố chưa được xác lập, vì vậy thiếu căn cứ để xây dựng, triển khai kế hoạch phát triển chợ hàng năm và đảm bảo bố trí nguồn vốn đầu tư cũng như vị trí, quỹ đất để thực hiện. Việc tổ chức thiết kế, xây dựng chợ chưa đảm bảo đúng quy định; chưa đảm bảo về mật độ xây dựng, bố trí không gian các bộ phận chức năng của chợ. Phần lớn các chợ nông thôn đã xây dựng nhà chợ chính ở cấp độ bán kiên cố nhưng chưa có đủ hệ thống công trình phụ trợ như: Điện, cấp thoát nước, phòng cháy chữa cháy, khu gom rác thải; chưa có dịch vụ kho bảo quản, đo lường, kiểm tra chất lượng hàng hóa và vệ sinh an toàn thực phẩm.


Chợ trung tâm thị trấn Sơn Dương đã được quy hoạch nhưng chưa được xây dựng đồng bộ.
Ảnh: Cao Huy

Công tác quản lý chợ cũng còn nhiều hạn chế. Cả tỉnh chỉ có 1 chợ xây dựng được Ban Quản lý chợ là chợ Tam Cờ (TP Tuyên Quang), 18 chợ giao cho doanh nghiệp, hợp tác xã nông lâm nghiệp, còn lại do các tổ, nhóm, cá nhân quản lý chợ. Các doanh nghiệp, hợp tác xã nông lâm nghiệp quản lý chợ vẫn quản lý cơ sở vật chất của chợ được đầu tư từ nguồn ngân sách Nhà nước; chưa được chứng nhận quyền sử dụng đất chợ theo quy định của Luật Đất đai; thực hiện thu phí chợ theo quy định đối với chợ do Nhà nước đầu tư xây dựng. Vì vậy chưa đảm bảo đúng là đơn vị tự chủ, tự chịu trách nhiệm về tài chính, tự cân đối, hạch toán thu chi gắn với hiệu quả hoạt động. Các tổ, nhóm, cá nhân quản lý chợ được hình thành trên cơ sở được UBND cấp huyện quyết định giao thầu quản lý chợ hoặc do UBND cấp xã ký hợp đồng quản lý chợ, nhưng đều mang chung tính chất là giao và nhận khoán quản lý chợ. 

Theo Sở Công Thương, nguyên nhân của tình trạng trên là do trên địa bàn tỉnh chưa có quy định về thực hiện chuyển đổi mô hình tổ chức quản lý chợ; quy định về giao hoặc tổ chức đấu thầu lựa chọn doanh nghiệp kinh doanh khai thác chợ để áp dụng thống nhất trên địa bàn tỉnh. Trong đó, vấn đề quản lý đất chợ, tài sản nhà nước đã đầu tư xây dựng hạ tầng chợ chưa được làm rõ. Tại các địa phương cũng chưa xây dựng được quy định về sử dụng, thuê, thời hạn và các biện pháp quản lý địa điểm kinh doanh tại chợ; chưa hình thành được mô hình doanh nghiệp tự chủ, tự chịu trách về tài chính, tự cân đối, hạch toán thu chi gắn với hiệu quả hoạt động và quản lý theo pháp luật. Phần lớn các chợ chưa xây dựng, trình phê duyệt nội quy chợ để điều hành hoạt động, xử lý vi phạm tại chợ theo nội quy; chợ chưa có cân đối chứng, thiết bị đo lường để người tiêu dùng tự kiểm tra về số lượng, khối lượng hàng hóa, hoặc có cũng chưa được thường xuyên tuyên truyền để người tiêu dùng biết và sử dụng. Các đơn vị quản lý chợ chưa thực hiện tốt việc hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc các đối tượng buôn bán tại chợ thực hiện các quy định của Nhà nước về kinh doanh thương mại và dịch vụ; thiếu các cam kết cần thiết khác theo quy định về đăng ký kinh doanh, an toàn phòng cháy, vệ sinh an toàn thực phẩm, nguồn gốc xuất xứ hàng hóa... Tình trạng cán bộ, người lao động tham gia quản lý chợ chưa được đào tạo về nghiệp vụ; thiếu kiến thức pháp luật quy định về lưu thông hàng hóa, dịch vụ nói chung, hoạt động chợ nói riêng còn rất phổ biến.

Để khắc phục những điều này, Sở Công Thương đang thực hiện các giải pháp cần thiết, trong đó có việc xây dựng quy chế quản lý, phát triển chợ. Qua đó, góp phần tăng cường hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý nhà nước về chợ, nâng cao hiệu quả hoạt động của mạng lưới chợ trên địa bàn tỉnh, đáp ứng tối đa nhu cầu mua sắm, tiêu dùng của người dân. 

Nguyễn Đạt

Tin cùng chuyên mục