Hương nếp Thượng Nông

- Lúa nếp “khẩu pái, khẩu láng” (tiếng dân tộc Tày là hạt to, chắc, mẩy) Thượng Nông là giống lúa nếp đặc sản của huyện Na Hang với vị đậm, mùi thơm đặc trưng và rất dẻo. Đặc biệt, khi được trồng trên cánh đồng thung lũng Bản Mù thì loại nếp này càng cho năng suất và chất lượng cao hơn hẳn.

Tinh hoa của đất

Về xã Thượng Nông vào những ngày này, trên khắp các cánh đồng trong xã nhuộm một màu vàng óng ả, tràn ngập hương lúa chín của nếp "khẩu pái, khẩu láng” đang vào độ thu hoạch.

Vừa ôm những bó lúa mới cắt trên tay, chị Nhung vui vẻ nói, vụ mùa năm nay bà con nhân dân trong vùng bội thu. Lúa năm nay tốt, nhiều hạt mà lại cứng cây không bị đổ như những vụ trước. Vụ mùa này, gia đình chị cấy hơn 1.000 m2 giống nếp ước đạt trên 5 tạ. Ở đây, bà con trồng lúa nếp chủ yếu để bán vì gạo này được giá, còn lại mỗi nhà để dành một ít để khi nhà có cỗ hay những dịp lễ tết thì mang ra đồ xôi, làm bánh thết khách.


 Người dân thôn Đống Đa, xã Thượng Nông (Na Hang) thu hoạch lúa nếp.

Đồng chí Nguyễn Văn Cướng, Phó Chủ tịch UBND xã Thượng Nông cho biết, Thượng Nông là xã thuần nông, nơi sinh sống chủ yếu của đồng bào dân tộc Tày. Đất đai ở nơi đây màu mỡ, quanh năm được tắm mát bởi dòng suối Nặm Lòn bắt nguồn từ những cánh rừng nguyên sinh đổ ra. Đất đai màu mỡ, thuận lợi nước tưới làm nên những hạt gạo trắng ngần, thơm, dẻo và ngon hẳn so với địa phương khác. Quả thực, đấy là tinh hoa của đất trời mang lại. Sau mỗi vụ thu hoạch, người dân lựa chọn những bông lúa to, hạt nhiều, đều, tròn cất lên vị trí thoáng mát, khô ráo để làm giống cho những vụ tiếp theo.

Để tạo nên hương vị riêng của giống nếp "khẩu pái, khẩu láng”, ngoài cách chăm sóc thì khâu thu hoạch được thể hiện công phu. Người nông dân ngắt từng bông, sau đó bó từng cum lại rồi gánh về nhà. Chị Lê Thị Vương, thôn Đống Đa cho hay, nhận thấy giá trị mà lúa nếp mang lại nên những năm gần đây bà con trong vùng trồng nhiều. Còn lúa tẻ chỉ trồng để đủ ăn. Vụ mùa này nhà chị trồng hơn 1.000 m2 lúa nếp đạt hơn 5 tạ. Cũng theo chị Vương, nếp “khẩu pái, khẩu láng” cho năng suất cao hơn rất nhiều so với các loại nếp thông thường, hơn nữa công chăm sóc lại ít và dễ, không tốn phân đạm nhiều. Nếu sử dụng phân bón hữu cơ, thuốc bảo vệ thực vật sinh học thì bông lúa đều, sai hạt và chất lượng tốt.

Xây dựng thương hiệu lúa nếp Thượng Nông

Thực hiện Chương trình OCOP, xã Thượng Nông đã lựa chọn sản phẩm lúa nếp làm sản phẩm chủ lực. Hiện sản phẩm gạo cũng đã được cung ứng ra thị trường trong và ngoài tỉnh. Để đảm bảo giữ chữ tín cho sản phẩm nếp “khẩu pái, khẩu láng”, UBND xã Thượng Nông đã giao Hợp tác xã Nông nghiệp Thượng Nông nhận bao tiêu và quảng bá, xây dựng thương hiệu. Theo đó, việc tham gia cung ứng gạo nếp phải đảm bảo về nguồn gốc sản phẩm được sản xuất từ chính tại quê hương Thượng Nông, đảm bảo giữ vững uy tín về chất lượng gạo ngon, độ dẻo dính, thơm đặc trưng.


Người dân xã Thượng Nông (Na Hang) lựa chọn sản phẩm lúa nếp làm giống.

Nhằm tạo liên kết sản xuất, chủ động trong tìm kiếm thị trường, ngay từ năm 2019, huyện Na Hang chủ động phối hợp với các ban, ngành tỉnh hỗ trợ xã Thượng Nông thành lập Hợp tác xã Nông nghiệp Thượng Nông. Đồng thời, UBND xã đã quy hoạch thực hiện mô hình sản xuất lúa nếp đặc sản tại các thôn Đống Đa, Đống Đa 2, Nà Tà, Bản Khẻ, Bản Khoan nhằm đảm bảo tăng năng suất, chất lượng giống lúa đặc sản này. Đây cũng là địa phương có vựa lúa “khẩu pái, khẩu láng” lớn nhất xã, với quy mô gần 36 ha, năng suất bình quân đạt 40 - 42 tạ/ha.

Anh Hoàng Văn Núi, Giám đốc HTX Nông nghiệp Thượng Nông chia sẻ, hương vị nếp “khẩu pái, khẩu láng” thơm, dẻo rất đặc trưng, luôn được giá cao hơn so với trồng ở các địa phương khác. Gạo nếp này được tiêu thụ rất ổn định, ngay từ khi bước vào vụ lúa, chưa kịp thu hoạch đã có tư thương đến hỏi mua. Đặc biệt vào dịp cuối năm, Tết Nguyên đán, HTX dự kiến tiêu thụ khoảng 3 tấn gạo nếp ra thị trường. Hiện, việc bao tiêu chưa đáp ứng nhu cầu của người dân địa phương, HTX đang tìm cách áp dụng các giải pháp để góp phần đưa thương hiệu nếp “khẩu pái, khẩu láng” vươn xa hơn. Mong muốn trong thời gian tới, các cấp, các ngành chức năng tạo điều kiện về vốn để HTX mở rộng đầu tư nhà xưởng, máy xay xát và các thiết bị khác đảm bảo khép kín từ khâu hỗ trợ bà con vật tư, kỹ thuật sản xuất đến bao tiêu, nâng cao giá trị sản phẩm gạo và giữ vững uy tín trên thị trường.

Với việc quy hoạch vùng sản xuất, bao tiêu và xây dựng thương hiệu sản phẩm lúa nếp “khẩu pái, khẩu láng” xã Thượng Nông, tương lai không xa người dân nơi rẻo cao này có cuộc sống no ấm, đầy đủ hơn. Hương nếp Thượng Nông bay xa hơn, vào các siêu thị, là cơ sở để Thượng Nông tiếp tục mở rộng quy mô sản xuất giống lúa này, mang đến cho người dân mùa màng bội thu...

Phóng sự: Quốc Việt

Tin cùng chuyên mục