Tiếng việt | English

Nơi đại ngàn Pác Củng

- Ở trên non cao này, từ khi sinh ra mỗi người dân thôn Pác Củng đều đã tập làm quen với khó khăn, khắc nghiệt của tự nhiên. Để giờ đây, lớp trẻ nơi này đang vượt lên những khắc nghiệt, tìm ra những lợi thế trong khó khăn để từng bước vươn lên ổn định cuộc sống.

Chinh phục vùng đất đói nghèo

Thôn Pác Củng, xã Thượng Nông (Na Hang) cách trung tâm xã 12 km và cách trung tâm huyện Na Hang gần 90 km. Đường vào Pác Củng đã được đầu tư, nhưng chủ yếu vẫn là đường đất, đá núi lởm chởm. Chiếc xe máy chúng tôi phải ì ạch, cài số 1 gần như cả chặng đường vào thôn. Đánh vật hơn 2 giờ đồng hồ với con đường từ trung tâm xã vào thôn, Pác Củng hiện ra trước mắt chúng tôi với những ngôi nhà gỗ, mái lợp prôximăng nằm giữa bao la núi đồi.


Phát triển chè Shan tuyết từng bước giúp người dân có thu nhập ổn định ở Pác Củng.

Vùng đất được coi là nơi “sơn cùng thủy tận” này là nơi sinh sống của 45 hộ dân, với 285 nhân khẩu, chủ yếu là người dân tộc Sán Chỉ, di cư từ Hà Giang về lập thôn trong những năm chiến tranh biên giới phía Bắc. Đón chúng tôi từ đầu thôn, trưởng thôn Bàn Văn Tranh hồ hởi nói “ngày nắng như hôm nay xe máy, ô tô tải có thể vào đến bản, nhưng nếu trời mưa, muốn vào bản thì đi bộ có khi là nhanh và an toàn hơn là đi xe máy. Đó cũng chính là rào cản lớn nhất đối với người dân Pác Củng trong công cuộc giảm nghèo đấy”.
Anh Tranh bảo: Nếu so sánh với trước đây thì nay đời sống của nhân dân đã khá lên rất nhiều. Một số chương trình, nguồn vốn của Đảng, Nhà nước và của tỉnh đầu tư cho địa phương đang phát huy hiệu quả tốt. Nhất là nguồn lực đầu tư phát triển thông qua các chương trình, dự án giảm nghèo được triển khai ở địa phương góp phần đẩy mạnh phát triển sản xuất, nâng cao đời sống nhân dân. Chỉ tính riêng trong năm 2019, thôn có 21 hộ nghèo được hỗ trợ bò giống sinh sản; 5 hộ khó khăn được hỗ trợ máy nghiền thức ăn chăn nuôi. Ngoài ra, thôn còn được hỗ trợ 10 máy làm đất... Qua đó, tạo động lực rất lớn để người dân vươn lên thoát nghèo.

Cùng với nguồn hỗ trợ của nhà nước, bà con ở Pác Củng đã từng bước xây dựng cuộc sống mới. Nhiều hộ đã tận dụng diện tích đất đai phát triển chăn nuôi trâu, bò. Để minh chứng cho sự đổi thay, trưởng thôn Bàn Văn Tranh dẫn chúng tôi đi một vòng quanh thôn. Bên căn nhà sàn, sân đổ bê tông sạch sẽ, ông Đặng Văn Pao đang ôm từng bó cỏ voi xếp vào góc sân. Ông Pao là người nuôi nhiều trâu nhất ở Pác Củng hiện nay. “Nuôi trâu giờ dễ hơn xưa nhiều rồi, không phải thả vào rừng như trước đây, trâu nhốt chuồng, trồng cỏ cho ăn, chiều thả ra suối tắm. Vì thế 15 con trâu nhà tôi con nào cũng béo tốt, nhiều lái buôn đến hỏi mua nhưng tôi chưa bán vì còn muốn tăng số lượng đàn trâu lên nhiều hơn nữa, cũng là để lớp trẻ trong bản học tập theo để vươn lên thoát khỏi đói nghèo” - Ông Pao hồ hởi chia sẻ.

Cách nhà ông Pao không xa là nhà phó thôn Lý Văn Đùi. Ở gần cánh đồng, nên từ nhà anh Đùi có thể nhìn rõ con mương dẫn nước bằng cấu kiện đúc sẵn đầy ắp nước chảy vào tưới cho ruộng lúa. Anh Đùi chia sẻ, từ năm 2019 đen nay, bà con trong thôn đã đoàn kết, đóng góp ngày công, vật liệu để xây dựng mới gần 1.000 m mương bằng cấu kiện đúc sẵn. Ngoài ra, thôn còn thống nhất dùng số tiền được chi trả tiền dịch vụ môi trường rừng cho các hộ trong thôn để dùng vào việc chung của thôn. Đơn cử như việc xây nhà văn hóa thôn, với số hộ ít, chi phí phải đóng góp sẽ là khá lớn với từng hộ. Nhưng với việc thống nhất dùng tiền phí dịch vụ môi trường rừng, người dân nơi đây đã không phải đóng góp tiền mặt mà chỉ cùng nhau đóng góp ngày công san nền, làm tường rào. Tinh thần đoàn kết, sự sáng tạo trong khó khăn đã giúp người dân nơi đại ngàn này từng bước chinh phục vùng đất đói nghèo.

Gây dựng cuộc sống ấm no

Tìm ra sinh kế bền vững để người dân Pác Củng vươn lên là trăn trở nhiều năm của cấp ủy, chính quyền xã Thượng Nông cũng như nhiều thế hệ người Sán Chỉ ở nơi non cao này. Những trăn trở ấy nay đã và đang được chi bộ thôn từng bước tìm ra lời giải đáp. Theo trưởng thôn Bàn Văn Tranh, vấn đề lựa chọn cây con để thoát nghèo đã được chi bộ đưa ra bàn bạc ở rất nhiều kỳ sinh hoạt chi bộ. Theo đó, cây chè Shan tuyết vốn là loại cây được bà con mang giống theo để trồng từ những ngày đầu đến lập thôn được chi bộ lựa chọn và ban hành nghị quyết để lãnh đạo nhân dân phát triển thành sản phẩm hàng hóa. Ở Pác Củng, quanh năm mưa nhiều, nhưng lại hợp với giống chè Shan tuyết. Cây chè ở đây vốn phát triển tự nhiên như những cây rừng. Dù không cần chăm bón vẫn ra búp non quanh năm. Trưởng thôn Bàn Văn Tranh tự  hào khoe: “Mặc dù sao chè thủ công, nhưng chè ở đây thơm tự nhiên, vị đậm, nước xanh không kém bất cứ loại chè nổi tiếng nào. Mỗi nhà đều có một vườn chè nhỏ nơi góc vườn để tự sao chè uống và làm quà cho khách quý phương xa đến chơi”.

Cây trồng chủ lực đã được xác định, các đảng viên và nhân dân đều hăng hái để mở rộng diện tích cây chè. Từ những vườn chè nhỏ, nhiều hộ đã mở rộng trồng chè. Tổng diện tích chè toàn thôn nay đã gần 10 ha. Bí thư Đảng ủy xã Thượng Nông Lương Xuân Hướng chia sẻ, để giúp nhân dân Pác Củng phát triển thành công cây chè, xã đã tổ chức các lớp tập huấn kỹ năng trồng, chăm sóc, thu hái chè cho bà con. Ngoài ra, xã cũng đã tổ chức một số chuyến học tập kinh nghiệp sản xuất chè ở các địa phương khác cho bà con Pác Củng. Cùng với đó, từ nguồn vốn, dự án chương trình 135, xã mới triển khai hỗ trợ cho thôn 1 máy sao chè. Thông qua đó, từng bước xây dựng thương hiệu, nhãn hiệu cho sản phẩm chè Pác Củng để đưa ra thị trường.

Theo trưởng thôn Bàn Văn Tranh, hiện nay sản phẩm chè của thôn cũng đã từng bước bán ra thị trường, nhiều chủ cửa hàng đại lý ở các xã Yên Hoa, Đà Vị đến đặt mua. Bà con bước đầu có thu nhập từ trồng chè. Cùng với trồng chè, những lớp người trẻ ở thôn đã chủ động học hỏi các mô hình trồng trọt, chăn nuôi trên sách, báo để gây dựng cuộc sống mới. Tiêu biểu như anh Lý Văn Đùi, Triệu Văn Lỵ, Đặng Thị Sằm... là những hộ đã vươn lên thoát nghèo bằng việc trồng chè, nuôi dê, nuôi trâu. Trong hành trình thoát khỏi đói nghèo ở Pác Củng các đảng viên đã và đang là những người đi đầu. Một tín hiệu vui là giờ đây, trong số 11 đảng viên sinh hoạt trong chi bộ thôn Pác Củng đều ở lứa tuổi đôi mươi.

Chia tay Pác Củng khi trời chiều ngả bóng, trưởng thôn trẻ Bàn Văn Tranh quả quyết rằng, dù còn rất khó khăn, khi toàn thôn có 45 hộ thì có đến 35 hộ nghèo. Song những kết quả bước đầu trong chuyển đổi cây trồng, vật nuôi, cơ sở hạ tầng được đầu tư xây dựng sẽ là động lực để mỗi người dân nơi đây từng bước vượt lên khỏi đói nghèo.

Phóng sự: Ngọc Hưng

Tin cùng chuyên mục