Sanh đồng 12 ngăn Cổ vật khác lạ ở Tuyên Quang

- Các đoàn khách vào tham quan Bảo tàng tỉnh đều tò mò về chiếc Sanh đồng 12 ngăn. Bởi đây là lần đầu tiên họ nhìn thấy một cổ vật khác lạ như vậy. Nếu như khánh đồng, chuông đồng, trống đồng ở các địa phương trong cả nước có khá nhiều, thì Sanh đồng 12 ngăn của Tuyên Quang là cổ vật chưa thấy chiếc thứ hai. Sự huyền bí của Sanh đồng 12 ngăn vẫn còn lan truyền trong dân gian bởi công năng và niên đại của nó.


Sanh đồng 12 ngăn được trưng bày tại Bảo tàng tỉnh.

Bà Nguyễn Thị Thanh Hải, Giám đốc Bảo tàng tỉnh khẳng định, Sanh đồng 12 ngăn được kê ở trong một hang đá ở xã Bình An thuộc huyện Chiêm Hóa trước kia và Lâm Bình ngày nay. Hàng năm, người dân địa phương vẫn làm lễ cúng tế ở đó. Sau đó, kẻ xấu nghi chiếc Sanh đồng 12 ngăn có đồng đen nên bọn chúng khiêng xuống suối cắt quai. Để giữ cho chiếc Sanh đồng 12 ngăn không bị mất, Bảo tàng tỉnh đề nghị chính quyền địa phương vận động người dân đồng ý cho đưa về Bảo tàng tỉnh quản lý, nghiên cứu và trưng bày. Sanh đồng 12 ngăn có chiều cao 0,5m, đường kính miệng rộng 1,2 m, đường kính đáy rộng 0,8m. Cân nặng của Sanh đồng 12 ngăn chưa được cân bao giờ, nhưng phải 12 thanh niên to khỏe mới khênh được. Theo bà Hải, đây là một cổ vật quý, Bảo tàng rất muốn đưa Sanh đồng 12 ngăn trình là bảo vật quốc gia xong chưa thể làm hồ sơ khoa học được, do không đủ các căn cứ. Nguyên nhân là chưa ai có thể xác định chính xác công năng của Sanh đồng 12 ngăn dùng để làm gì.

Có giả thiết cho rằng, Sanh đồng 12 ngăn tượng trưng cho 12 con giáp. Nhưng dòng họ Ma Doãn ở khu vực Chiêm Hóa khẳng định, Sanh đồng 12 ngăn là nơi để đồ cúng tế của 12 mường giàng. Trước kia khu vực các xã Thổ Bình, Minh Quang, Bình An là trung tâm của 12 mường giàng. Mỗi một mường giàng có diện tích bằng mấy xã gộp lại nên nó đại diện cho một khu vực rộng lớn.

Nhiều khách du lịch đến Bảo tàng tỉnh cho rằng, với sự độc đáo và huyền bí của Sanh đồng 12 ngăn thì đây là cổ vật rất có giá trị về tâm linh, lịch sử, văn hóa của vùng đồng bào dân tộc thiểu số tỉnh Tuyên Quang. Hiện nay tỉnh Tuyên Quang có 15.700 hiện vật, trong đó chỉ có duy nhất Văn bia Bảo Ninh Sùng Phúc tại chùa Bảo Ninh Sùng Phúc, xã Yên Nguyên (Chiêm Hóa) được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Bảo vật quốc gia. Trong thời gian tới, Bảo tàng tỉnh cần sớm tổ chức các cuộc hội thảo khoa học để làm sáng tỏ công năng, chất liệu, niên đại của Sanh đồng 12 ngăn để góp phần phục vụ nghiên cứu lịch sử và phát triển du lịch của tỉnh.

Bài, ảnh: Quang Hòa

Tin cùng chuyên mục