Tiếng việt | English

Tranh lụa xứ Tuyên khởi sắc

- Lụa là chất liệu mỹ thuật truyền thống của Việt Nam, vừa có chất gợi hoài niệm, lãng mạn, vừa nhuần nhụy và tinh tế. Nhiều thập kỷ qua, cùng sự thịnh hành của các loại tranh khác như: Sơn dầu, sơn mài, màu nước, giấy dó… dòng tranh lụa có lúc bị lãng quên. Đồng hành cùng khát vọng chấn hưng tranh lụa của mỹ thuật Việt Nam, các họa sỹ xứ Tuyên đã biết kết hợp linh hoạt, sáng tạo giữa truyền thống và hiện đại tạo nên tác phẩm có sức hấp dẫn, lôi cuốn mạnh mẽ.

Những năm qua, mỹ thuật xứ Tuyên thực sự khởi sắc với nhiều giải thưởng mang tầm cỡ khu vực và Trung ương. Trong đó có nhiều giải thưởng dành cho tác phẩm lụa. Mai Hùng là họa sỹ tâm huyết với dòng tranh truyền thống này và ông luôn ấp ủ đưa tranh lụa hòa nhịp với cuộc sống muôn màu của xã hội.  


Góc sáng tác của họa sỹ Mai Hùng.

Họa sỹ luôn khao khát, tìm tòi để tạo được nét mới cho tác phẩm, trong đó chú ý đến khâu kỹ thuật vẽ. Qua nhiều lần thử nghiệm vẽ đi vẽ lại, cuối cùng ông đã áp dụng nguyên lý cộng hưởng màu để tìm ra một lối đi mới cho dòng tranh này. Không theo cách vừa vẽ vừa rửa như truyền thống, mà ông pha loãng màu rồi trực tiếp vẽ lên lụa. Màu chồng màu nhiều lần sẽ thành đậm và thấy từng thớ lụa tạo nên vẻ đẹp tươi sáng, đậm nét. Đây là bước đột phá mới cho nền mỹ thuật tỉnh nhà. Bởi theo kỹ thuật này, tranh lụa có khả năng biểu cảm cao, mở rộng được nhiều đề tài.

Nhiều tác phẩm chất liệu lụa của Mai Hùng ra đời theo kỹ thuật vẽ mới. Tác phẩm được công chúng yêu hội họa đánh giá cao nhờ sự sáng tạo mới lạ. Trong đó, bức tranh lụa “Tiêu bản 20xx” đã đoạt giải B (không có giải A), tác phẩm “Sinh ra từ đá” đoạt giải A tại Triển lãm Mỹ thuật Khu vực III Tây Bắc - Việt Bắc năm 2013 và 2014. Năm 2017, tác phẩm tranh lụa “Trầu vàng”, “Thợ khâu giầy” của Mai Hùng được treo trong “Triển lãm Tranh lụa và sản phẩm lụa Việt Nam” tại Trung tâm Văn hóa châu Á, thành phố Oakland, bang California, Hoa Kỳ.

Các tác phẩm đều được đánh giá là cách thể hiện mới mẻ tạo được sinh khí cho dòng tranh cổ truyền này. Bố cục tranh khoáng đãng, sinh động đường nét tươi tắn, mới mẻ khác hẳn những nét mờ ảo của tranh lụa truyền thống. Tranh được giới chuyên môn đánh giá cao, đó là một bước tiến vượt bậc, thể hiện sự nhuần nhuyễn trong cách vẽ mới của lụa.


Bức tranh lụa.

Tiếp bước tiền bối, các họa sỹ trẻ xứ Tuyên đã có nhiều sáng tạo với tranh lụa và được ghi nhận, đánh giá cao. Trong đó có tranh của Ánh Hiện đa dạng về thể loại nhưng sở trường vẫn là những chất liệu lụa truyền thống. Chị chọn cho mình nét vẽ mềm mại, dịu dàng trên chất liệu lụa. Điểm mạnh của tranh lụa là ở sự trong trẻo và êm dịu của sắc màu. Khi vẽ lụa thường vẽ từ nhạt đến đậm, màu nhạt chồng lên nhau nhiều lần sẽ thành đậm, nhưng vẫn nhìn thấy thớ lụa tạo nên vẻ đẹp riêng biệt của chất lụa. Chị khá thành công với tranh lụa, trong đó tác phẩm “Em bé dân tộc” đoạt giải C tại Triển lãm Mỹ thuật Khu vực III Tây Bắc - Việt Bắc năm 2016. Bức tranh được lấy cảm hứng từ những lần đi thực tế ở các xã vùng cao. Người xem dễ dàng hòa mình vào không gian yên bình, thoáng đãng và giàu chất thơ trong tác phẩm.

Lê Cù Thuần là họa sỹ gặt hái nhiều thành tích, trong đó anh cũng ghi dấu ấn với dòng tranh lụa. Tác phẩm của anh mang đến một vẻ đẹp êm đềm thân thương, đường nét mềm mại như có hương, có sắc. Tác phẩm “Sáng tháng năm” đã được Cục Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Triển lãm lựa chọn trưng bày tại Triển lãm chủ đề “Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh” tại Nghệ An năm 2015; tác phẩm “Buổi chiều” đoạt giải B do Hội Văn học - Nghệ thuật dân tộc thiểu số trao tặng vào năm 2014; tác phẩm “Tâm” được tặng thưởng tại Triển lãm Mỹ thuật Khu vực III Tây Bắc - Việt Bắc năm 2013.

Họa sỹ Nông Ngọc Quý là một trong các tác giả trẻ dành sự ưu ái lớn cho dòng tranh truyền thống này. Anh chia sẻ, điểm mạnh của tranh lụa là ở sự trong trẻo và êm dịu của sắc màu. Vì vậy, phần lớn người vẽ tranh lụa thường xây dựng phác thảo (hình, mảng) hết sức kỹ càng trước khi thể hiện lên lụa. Chính sự đầu tư chỉn chu và dành trọn tâm huyết cho lụa nên Nông Ngọc Quý có nhiều tác phẩm đi vào lòng công chúng. Điển hình như: “Chín bậc cầu thang”, “Em bé và con khỉ bông”, tâm sự... Trong đó, tác phẩm “Cạo gió” được Hội Mỹ thuật Việt Nam giới thiệu tham dự giải thưởng của Ủy ban toàn quốc Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam năm 2019.

Còn nhiều họa sỹ vẫn ngày đêm cần mẫn sáng tác dòng tranh này như: Nguyễn Yến, Thu Hiền, Nguyễn Ngọc Điền... Theo dòng chảy hội họa đương đại, bên cạnh những chất liệu hiện đại thì tranh lụa vẫn luôn có một sức sống mới. Dòng tranh truyền thống này mang nét đặc trưng với vẻ đẹp thẩm mỹ riêng để các họa sỹ thỏa sức sáng tạo, từ đó hình thành thương hiệu tranh lụa xứ Tuyên.

Giang Lam

Tin cùng chuyên mục