Tiếng việt | English

Một số giải pháp giáo dục truyền thống lịch sử, văn hóa dân tộc thiểu số cho học sinh

TQĐT - Tuyên Quang là mảnh đất giàu truyền thống lịch sử và có nền văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc. Trong các nhà trường, việc giáo dục truyền thống lịch sử và văn hóa dân tộc thiểu số tỉnh Tuyên Quang cho học sinh có ý nghĩa hết sức quan trọng, góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực của tỉnh. 

Một buổi sinh hoạt ngoại khóa về trò chơi dân gian của Trường Phổ thông
Dân tộc nội trú THCS Na Hang.

Trước hết cần tăng cường công tác lãnh đạo của cấp ủy Đảng và chính quyền đối với công tác giáo dục truyền thống lịch sử, văn hóa nói chung cũng như giáo dục truyền thống lịch sử, văn hóa các dân tộc  tỉnh Tuyên Quang cho học sinh phổ thông; phát huy vai trò tham mưu của các cơ quan quản lý giáo dục từ tỉnh đến cơ sở; có kế hoạch cụ thể để bồi dưỡng, nâng cao năng lực thực hiện nội dung giáo dục truyền thống lịch sử, văn hóa các dân tộc tỉnh Tuyên Quang cho đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên trong các trường phổ thông. 

Các nhà trường cần chú trọng tuyên truyền nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của việc giáo dục truyền thống lịch sử, văn hóa  các dân tộc cho học sinh. Việc tuyên truyền có thể thực hiện dưới nhiều hình thức như thông qua các bài diễn văn, bài phát biểu tại các lễ kỷ niệm, ngày truyền thống, bài nói chuyện của các Cựu chiến binh, nhân chứng lịch sử, các nghệ nhân của địa phương. Có thể sử dụng phòng Truyền thống, phòng Đoàn, Đội, Thư viện... để trưng bày báo tường, báo ảnh, hiện vật, tranh ảnh theo các chủ đề hoặc thiết kế tờ gấp có nội dung tuyên truyền.    

Thứ hai, tích hợp các nội dung giáo dục truyền thống lịch sử, văn hóa dân tộc thiểu số vào giờ dạy chính khóa. Ở các cấp học phổ thông, có thể tích hợp nội dung giáo dục này vào tất cả các môn học, tuy nhiên một số môn có khả năng tích hợp nhiều hơn như: Tiếng Việt, Tự nhiên và Xã hội, Đạo đức, Ngữ văn, Lịch sử, Địa lý, Giáo dục công dân, Công nghệ, Thể dục,...

Thứ ba, tổ chức tốt chương trình hoạt động Đội TNTP và hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp. Với bậc tiểu học, các nội dung giáo dục truyền thống lịch sử, văn hóa các dân tộc tỉnh Tuyên Quang có thể tổ chức vào các tháng có chủ đề phù hợp như “Chào năm mới”; “Mừng Đảng, mừng xuân”; “Tiến bước lên Đoàn”; “Mừng non sông thống nhất”; “Uống nước nhớ nguồn”... Ở cấp THCS và THPT, có thể tổ chức vào các tháng có chủ điểm phù hợp như “Thanh niên với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”; “Thanh niên với việc giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc”; “Thanh niên với Bác Hồ”; “Thanh niên với hôn nhân và gia đình”...

Thứ tư, lồng ghép hoạt động giáo dục truyền thống lịch sử, văn hóa các dân tộc tỉnh Tuyên Quang vào các hoạt động sinh hoạt và hoạt động ngoại khóa. Đối với các trường có học sinh ở nội trú, bán trú, có thể thông qua các hoạt động tập thể, sinh hoạt nội trú, giúp học sinh hiểu hơn về ngôn ngữ, truyền thống, phong tục, thói quen... của các dân tộc khác, qua đó tăng cường sự hiểu biết, quan tâm chia sẻ và tinh thần đoàn kết giữa các dân tộc. Các trường ở vùng cư trú của các DTTS có thể tổ chức cho học sinh đi thăm quan làng bản, đến các gia đình để học sinh được giao tiếp với người dân, tìm hiểu về kiến trúc nhà ở, các món ăn truyền thống, các dụng cụ lao động tự làm, nhạc cụ truyền thống, phong tục tập quán,...

Thứ năm, phát huy vai trò của Đoàn Thanh niên, Đội TNTP trong việc tổ chức các hoạt động giáo dục truyền thống lịch sử, văn hóa DTTS cho học sinh như Hội trại truyền thống, Lễ kết nạp đoàn viên (đội viên), chăm sóc nghĩa trang liệt sỹ, viếng Đài tưởng niệm liệt sỹ của địa phương, chăm sóc gia đình liệt sỹ, gia đình có công với cách mạng, tổ chức nói chuyện chuyên đề... Tùy theo khả năng và điều kiện từng trường, có thể lựa chọn các hoạt động như: Trình diễn thời trang, biểu diễn văn nghệ, tổ chức trò chơi dân gian; Xuất bản chuyên khảo, lập trang tin, in tờ rơi, xây dựng góc văn hóa,...; tổ chức các câu lạc bộ (đàn Tính, hát Then, Sình ca, Khèn Mông...).

Thứ sáu, tổ chức sưu tầm, trưng bày các sản phẩm là hiện vật, tài liệu, tư liệu lịch sử. Đoàn trường, Liên Đội có thể xây dựng kế hoạch tổ chức hoạt động sưu tầm, trưng bày các sản phẩm là hiện vật, tài liệu, tư liệu liên quan đến lịch sử địa phương nhằm giáo dục cho đoàn viên, đội viên truyền thống và đạo lý uống nước nhớ nguồn của dân tộc. 

Thứ bảy, tổ chức các cuộc thi tìm hiểu truyền thống lịch sử, văn hóa DTTS của địa phương. Đoàn trường, Liên đội có thể tổ chức các cuộc thi bằng hình thức bài viết, Rung chuông vàng, Chiếc nón kỳ diệu, Em làm Hướng dẫn viên du lịch...  với chủ đề tìm hiểu về một di tích lịch sử, về kiến trúc nhà ở, một lễ hội truyền thống, một món ăn dân tộc... của địa phương.

Thứ tám, tổ chức trình diễn, thuyết trình, giới thiệu về truyền thống lịch sử, văn hóa DTTS của địa phương. Có thể tổ chức các hoạt động như Ngày hội văn hóa các dân tộc, trong đó có trình diễn thời trang, biểu diễn múa hát, sử dụng nhạc cụ dân tộc, làm món ăn dân tộc, tổ chức trò chơi dân gian... 

Thứ chín, huy động sự tham gia của các lực lượng xã hội và Hội CMHS. Nhân các ngày lễ lớn, nhà trường có thể phối hợp với các cơ quan, đơn vị, tổ chức (Hội Cựu chiến binh, Phòng Văn hóa, BCH Quân sự huyện, thành phố...) mời đại biểu đến nói chuyện truyền thống.

Các trường học có điều kiện về kinh phí có thể tổ chức chương trình Về nguồn thăm các Khu di tích, bảo tàng; huy động sự giúp đỡ của cha mẹ, ông bà, người thân của học sinh am hiểu về truyền thống lịch sử, phong tục tập quán, ngôn ngữ, lễ hội của địa phương tham gia tuyên truyền, giới thiệu văn hóa các dân tộc thiểu số cho học sinh. Ngoài ra, có thể mời cha mẹ học sinh tham gia tổ chức và duy trì hoạt động của các Câu lạc bộ trong nhà trường như: Câu lạc bộ đàn và hát dân ca, Câu lạc bộ đàn Tính, hát Then, hát Sình ca, Soọng cô...; hướng dẫn, tổ chức cho học sinh tham gia các trò chơi dân gian tạo không khí vui tươi phấn khởi và mối quan hệ gắn bó giữa học sinh các dân tộc.

Nguyễn Thị Uyên
(Sở Giáo dục và Đào tạo)

Tin cùng chuyên mục