Đại biểu Quốc hội tỉnh Tuyên Quang tham gia thảo luận tại tổ

Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, sáng 9-4, tại Hà Nội, các đại biểu Quốc hội tiếp tục thảo luận ở tổ về 4 dự án: Luật Hộ tịch (sửa đổi); Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng; Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý; Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi).

Phân cấp thẩm quyền công chứng: Cần cơ chế kiểm soát chặt chẽ

Tham gia thảo luận dự án Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng, đại biểu Lý Thị Lan, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Trưởng đoàn hoạt động chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Tuyên Quang khóa XVI thống nhất cao với việc tăng cường phân cấp, phân quyền cho địa phương. Tuy nhiên, đại biểu nhấn mạnh cần thiết kế cơ chế kiểm soát, tiêu chí thực hiện và trách nhiệm đi kèm rõ ràng hơn.

Đại biểu Lý Thị Lan, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Trưởng đoàn hoạt động chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Tuyên Quang khóa XVI phát biểu ý kiến.

Theo đại biểu, việc chuyển thẩm quyền từ Bộ trưởng Bộ Tư pháp sang Chủ tịch UBND cấp tỉnh trong việc bổ nhiệm, miễn nhiệm công chứng viên là phù hợp với mô hình chính quyền địa phương, giúp rút ngắn quy trình. Tuy nhiên, để vận hành thông suốt, cần đảm bảo 3 điều kiện: Quy trình, hồ sơ, biểu mẫu phải thống nhất toàn quốc; trách nhiệm hậu kiểm của Bộ Tư pháp phải thực chất; cơ chế liên thông dữ liệu phải đồng bộ để tránh tình trạng mỗi địa phương làm một kiểu.

Thứ hai, đại biểu đề nghị bổ sung vào khoản 2 Điều 19 theo hướng: “Việc giao nhiệm vụ chứng thực giao dịch của Chủ tịch UBND cấp xã cho tổ chức hành nghề công chứng chỉ được thực hiện khi bảo đảm các điều kiện về số lượng công chứng viên, khả năng cung ứng dịch vụ thường xuyên, khoảng cách tiếp cận hợp lý của người dân, hạ tầng số và khả năng tiếp nhận, giải quyết hồ sơ điện tử; đồng thời phải bảo đảm không làm giảm khả năng tiếp cận dịch vụ của người dân tại địa bàn miền núi, vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số”.

Thứ ba, Điều 23 quy định Văn phòng công chứng có thể tổ chức theo loại hình doanh nghiệp tư nhân tại đơn vị hành chính cấp xã có điều kiện khó khăn. Đại biểu đề nghị làm rõ tiêu chí và cơ chế chuyển đổi.

Thứ tư, Điều 26 liên quan đến thay đổi địa chỉ trụ sở Văn phòng công chứng, đại biểu đề nghị quy định rõ hơn để bảo đảm ổn định mạng lưới phục vụ người dân.

Thứ năm, về thủ tục công chứng và hồ sơ công chứng tại Điều 42, Điều 43 và Điều 50, đại biểu nhất trí rất cao với tinh thần chuyển đổi số, khai thác dữ liệu thay thế giấy tờ, nhưng đề nghị luật quy định thận trọng hơn để vừa thuận lợi vừa an toàn.

Thứ sáu, Điều 66 liên quan đến cơ sở dữ liệu công chứng, đề nghị tiếp tục hoàn thiện theo hướng rõ vai trò Trung ương, rõ trách nhiệm địa phương, rõ cơ chế chuyển tiếp về hiệu lực thi hành và tổ chức thực hiện.

Bảo đảm quyền lợi cho người dân vùng khó khó khăn

Đóng góp cho dự án Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi), đại biểu Ma Thị Thúy, Đoàn ĐBQH tỉnh Tuyên Quang khóa XVI khẳng định việc sửa đổi luật là cần thiết để thực hiện phương châm “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng”.

Đại biểu đề nghị Ban soạn thảo nghiên cứu:

Đại biểu Ma Thị Thúy, Đoàn ĐBQH tỉnh Tuyên Quang khóa XVI phát biểu ý kiến.

Thứ nhất, về nguyên tắc bảo đảm quyền tiếp cận thông tin (Điều 3): Khoản 1 dự thảo đã bổ sung các quy định nhằm hỗ trợ người khuyết tật, đồng bào dân tộc thiểu số và người dân sinh sống tại vùng có điều kiện khó khăn. Tuy nhiên vùng này thực tế hiện nay rất khó khăn về hạ tầng công nghệ thông tin về kinh phí, đề nghị Ban soạn thảo nghiên cứu bổ sung các cơ chế cụ thể về tài chính và hạ tầng công nghệ thông tin nhằm bảo đảm các đối tượng này có thể thực sự tiếp cận thông tin trên môi trường số.

Thứ hai, về phạm vi và trách nhiệm cung cấp thông tin (Điều 10): Điểm e khoản 2 quy định “Đơn vị đầu mối do Ủy ban nhân dân cấp xã xác định có trách nhiệm cung cấp thông tin do Hội đồng nhân dân, Thường trực Hội đồng nhân dân, các cơ quan của Hội đồng nhân dân, các cơ quan chuyên môn, tổ chức hành chính khác của cấp mình tạo ra…”.

Khái niệm “tổ chức hành chính khác của cấp mình” còn chưa rõ ràng tổ chức hành chính khác của cấp mình là gì, gây khó khăn, lúng túng trong quá trình tổ chức thực hiện. Vì vậy đề nghị Ban soạn thảo nghiên cứu quy định rõ về vấn đề này.

Thứ 3, về trình tự, thủ tục cung cấp thông tin theo yêu cầu quy định tại Điều 26: Đại biểu đề nghị Ban soạn thảo nghiên cứu bổ sung quy định cho phép cơ quan, đơn vị tiếp nhận và hướng dẫn người dân lập Phiếu yêu cầu cung cấp thông tin bằng cả hình thức trực tuyến và trực tiếp, nhằm bảo đảm tính linh hoạt, phù hợp với thực tiễn.

Thứ 4, về Điều 17 (Thông tin phải được công khai): Đề nghị Ban soạn thảo nghiên cứu theo hướng gộp các nhóm thông tin theo từng lĩnh vực (như: tài chính, tài nguyên và môi trường, y tế,…) để bảo đảm tính hệ thống, khoa học.

Đồng thời, đối với những nội dung đã được quy định cụ thể tại các luật chuyên ngành, có thể thực hiện theo hướng dẫn chiếu thay vì liệt kê chi tiết, nhằm tránh trùng lặp, bảo đảm tính thống nhất và thuận lợi trong quá trình áp dụng.

Cần quy định rõ trình tự cho trường hợp chuyển giới

Tham gia thảo luận tại tổ về dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi) đại biểu Lý Văn Huấn, Ủy viên BCH Đảng bộ tỉnh, Viện Trưởng Viện kiểm sát nhân dân tỉnh, ĐBQH tỉnh Tuyên Quang khóa XVI nhấn mạnh tính cấp thiết của việc quy định xác định giới tính trong hộ tịch.

Đại biểu Lý Văn Huấn, Ủy viên BCH Đảng bộ tỉnh, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tỉnh, ĐBQH tỉnh Tuyên Quang khóa XVI tham gia thảo luận.

Đại biểu dẫn chứng thực tiễn: Có trường hợp chuyển giới từ nam sang nữ ở nước ngoài về, nhưng giấy khai sinh vẫn ghi giới tính nam. Khi đối tượng phạm tội, cơ quan chức năng gặp rất nhiều khó khăn, bất cập trong việc bố trí buồng giam giữ (không thể đưa vào buồng nữ cũng không thể đưa vào buồng nam). Do đó, đại biểu kiến nghị cơ quan soạn thảo bổ sung các quy định chặt chẽ về trình tự thủ tục liên quan đến đăng ký hộ tịch đối với trường hợp chuyển giới để đảm bảo quy định pháp luật một cách chặt chẽ.

Đối với dự án Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng, đại biểu đề cơ quan soạn thảo cần có quy định chặt chẽ liên quan đến thẩm quyền, trình tự thủ tục, đạo đức đối với cán bộ công chức công chứng.

Hoàn thiện quy định pháp luật từ thực tiễn cơ sở

Tham gia thảo luận tại tổ về Dự án Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi), đại biểu Vương Thị Hương, Phó Chủ tịch UBND xã Pà Vầy Sủ, Đoàn ĐBQH tỉnh Tuyên Quang khóa XVI đã đưa ra kiến nghị tập trung vào việc bảo đảm tính khả thi và tính thống nhất của hệ thống pháp luật.

Về nghĩa vụ của công dân, đại biểu đề xuất bổ sung quy định sử dụng thông tin đúng mục đích, không lợi dụng để gây ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của cơ quan, tổ chức. Đối với phạm vi cung cấp thông tin, đại biểu kiến nghị mở rộng trách nhiệm của cơ quan nhà nước không chỉ với thông tin tự tạo ra mà cả thông tin đang nắm giữ hợp pháp nhằm bao quát mọi tình huống thực tiễn. Đại biểu kiến nghị cần giới hạn khái niệm "thành viên gia đình" hẹp hơn, chỉ bao gồm những người thân thiết như vợ, chồng, cha mẹ, con cái hoặc giao Chính phủ hướng dẫn chi tiết. Ngoài ra, đại biểu đề nghị thay cụm từ “có thể” bằng “thực hiện” trong quy định về hình thức yêu cầu cung cấp thông tin để tăng tính chặt chẽ về pháp lý, đồng thời cụ thể hóa hình thức thông báo từ chối cung cấp thông tin qua văn bản hoặc phương thức điện tử.

Đại biểu Vương Thị Hương, Phó Chủ tịch UBND xã Pà Vầy Sủ, Đoàn ĐBQH tỉnh Tuyên Quang khóa XVI phát biểu ý kiến.

Đối với dự án Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng, đại biểu Vương Thị Hương kiến nghị cần có cơ chế miễn trừ trách nhiệm cho công chứng viên nếu rủi ro phát sinh từ lỗi hệ thống dữ liệu quốc gia sai lệch hoặc chậm cập nhật. Đồng thời, cần quy định rõ trách nhiệm của cơ quan quản lý dữ liệu để bảo vệ quyền lợi người dân.

Đối với công chứng hợp đồng ủy quyền khi các bên không cùng có mặt, đại biểu đề xuất bổ sung thời hạn hiệu lực cụ thể cho văn bản đề nghị ủy quyền (khoảng 30 đến 60 ngày). Bên cạnh đó, việc thông báo sửa đổi, chấm dứt hợp đồng ủy quyền giữa các tổ chức hành nghề công chứng cũng cần quy định rõ về thời hạn (trong 05 ngày làm việc) và hình thức gửi để đảm bảo tính minh bạch, thống nhất trong quản lý hồ sơ.

Thanh Tùng