Bảo vệ cán bộ dám đổi mới

Trong dòng chảy đổi mới và hội nhập, doanh nghiệp Nhà nước (DNNN) được xác định là lực lượng “đầu tàu”, giữ vai trò chủ đạo trong nền kinh tế. Song song với đó, yêu cầu đặt ra ngày càng cao không chỉ vận hành hiệu quả mà còn phải tiên phong đổi mới, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm. Trong bối cảnh ấy, Nghị quyết số 79-NQ/TW ngày 6-1-2026 của Bộ Chính trị đã nhấn mạnh một điểm đột phá xây dựng cơ chế bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung. 

Gỡ “nút thắt” sợ sai

Nghị quyết 79 khẳng định rõ: phải có cơ chế đủ mạnh để bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, miễn là vì lợi ích chung và không có yếu tố tham nhũng, vụ lợi. Đồng thời, thiết lập quy trình đánh giá minh bạch để phân định sai sót khách quan với vi phạm pháp luật, bảo đảm xử lý đúng người, đúng bản chất vấn đề. Đây được xem là “liều thuốc” giải tỏa tâm lý e dè tồn tại nhiều năm trong khu vực DNNN, nơi mà chỉ một quyết định sai có thể kéo theo trách nhiệm pháp lý nặng nề, khiến nhiều cán bộ chọn cách an toàn là trên hết.

Cán bộ, công nhân Công ty Cổ phần cấp thoát nước Hà Giang đổi mới tư duy dám làm, thực hiện vượt chỉ tiêu chống hao hụt nước, nâng cao doanh thu.

Ông Nguyễn Văn Hiếu, Giám đốc Công ty Lâm nghiệp Tuyên Quang từng có thời gian dài trăn trở trước bài toán nâng cao giá trị rừng trồng chia sẻ: “Trước đây, anh em cán bộ rất ngại đề xuất mô hình mới, nhất là những hướng đi chưa có tiền lệ. Nhưng từ khi quán triệt tinh thần Nghị quyết 79, chúng tôi xác định nếu làm đúng quy trình, minh bạch và vì lợi ích chung thì phải mạnh dạn làm”.

Đầu năm 2026, ông Hiếu đề xuất chuyển một phần diện tích rừng trồng sang mô hình trồng rừng gỗ lớn kết hợp chứng chỉ FSC, một hướng đi đòi hỏi vốn đầu tư dài hạn và nhiều rủi ro thị trường. Ban đầu, không ít ý kiến lo ngại. Nhưng với sự ủng hộ từ cơ quan chủ quản và cơ chế khuyến khích đổi mới, đề án đã được thông qua. Kết quả bước đầu rất tích cực, hứa hẹn giá trị rừng trồng tăng gần gấp đôi so với rừng trồng ngắn ngày, mở ra thị trường xuất khẩu ổn định. Quan trọng hơn, niềm tin của cán bộ, người lao động được củng cố, họ có thể sáng tạo mà không bị “bỏ rơi” nếu gặp rủi ro khách quan.

Thực tế cho thấy, “nút thắt” lớn nhất không phải là thiếu ý tưởng, mà là thiếu cơ chế bảo vệ. Khi “nút thắt” này được tháo gỡ, nguồn lực con người, yếu tố quan trọng nhất sẽ được giải phóng, khơi thông.

Từ dám nghĩ trở thành dám làm

Tinh thần của Nghị quyết 79 không dừng ở khuyến khích, mà còn yêu cầu cụ thể hóa bằng cơ chế, chính sách rõ ràng. Trong đó, một nguyên tắc xuyên suốt là chuyển từ tư duy quản lý hành chính sang quản trị rủi ro, chấp nhận sai số trong đổi mới, miễn là kiểm soát được và không vì lợi ích cá nhân.

Ông Nguyễn Trung Dũng, Phó Giám đốc Công ty Cổ phần Cấp thoát nước Hà Giang là một trong những cán bộ điển hình dám đổi mới khi đề xuất áp dụng hệ thống quản lý mạng lưới cấp nước thông minh (SCADA) để giảm thất thoát nước sạch. Đây là dự án có chi phí đầu tư lớn, yêu cầu chuyển đổi công nghệ toàn diện, tiềm ẩn rủi ro nếu vận hành không hiệu quả. Nhưng với sự hậu thuẫn từ lãnh đạo doanh nghiệp và tinh thần dám làm vì lợi ích chung, dự án được triển khai. Qua đó đã giảm tỷ lệ thất thoát nước từ 28% xuống còn 15%, tiết kiệm hàng tỷ đồng mỗi năm. Ông Dũng chia sẻ: Điều quan trọng nhất là chúng tôi không còn cảm giác đơn độc, ngại thay đổi khi đưa ra quyết định, giờ đã có cơ chế, quy trình đánh giá rõ ràng nên cán bộ yên tâm làm việc.

Ông Nguyễn Hữu Thập, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Tuyên Quang cho rằng: Việc bảo vệ cán bộ không đồng nghĩa với bao che mà là tạo hành lang pháp lý để phân định rạch ròi giữa sáng tạo vì lợi ích chung và sai phạm có chủ đích. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh DNNN phải cạnh tranh ngày càng gay gắt với khu vực tư nhân và doanh nghiệp FDI. Nghị quyết 79 không chỉ đặt ra mục tiêu nâng cao hiệu quả DNNN, mà còn yêu cầu đổi mới toàn diện tư duy lãnh đạo, quản trị, trong đó con người là trung tâm. Các cấp ủy, tổ chức Đảng trong doanh nghiệp của tỉnh thời gian qua đã tăng cường quán triệt tinh thần dám nghĩ, dám làm. Quy trình ra quyết định được chuẩn hóa, minh bạch hơn; công tác kiểm tra, giám sát chuyển dần từ tiền kiểm sang hậu kiểm, giảm áp lực hành chính. Đặc biệt, một số đơn vị đã xây dựng quy chế nội bộ về bảo vệ cán bộ đổi mới sáng tạo, trong đó quy định rõ tiêu chí đánh giá, cơ chế xem xét trách nhiệm và quy trình xử lý rủi ro. Tuy nhiên, để tinh thần Nghị quyết 79 thấm sâu hơn, thực sự đi vào cuộc sống, vẫn còn không ít thách thức: Một số nơi còn tâm lý e dè, chưa mạnh dạn triển khai; cơ chế cụ thể hóa ở cấp cơ sở chưa đồng bộ; việc đánh giá rủi ro khách quan đôi khi còn thiếu tiêu chí rõ ràng. Điều đó đòi hỏi sự quyết liệt hơn nữa từ các cấp lãnh đạo, cũng như sự đồng hành của các cơ quan soạn thảo, xây dựng hệ thống pháp luật.

Trong hành trình phát triển, mọi đột phá đều bắt đầu từ những con người dám nghĩ khác, làm khác. Nhưng nếu không có “lá chắn” bảo vệ, ngọn lửa đổi mới ấy rất dễ bị dập tắt bởi nỗi sợ trách nhiệm. Nghị quyết 79 đã đặt viên gạch nền tảng quan trọng để xây dựng cơ chế bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm. Khi cán bộ được tin tưởng và bảo vệ, họ sẽ phát huy tối đa năng lực, đóng góp thiết thực cho sự phát triển chung của tỉnh, của đất nước.

Bài, ảnh: HOÀNG NGỌC