Đoàn ĐBQH tỉnh tham gia thảo luận, góp ý vào các nghị quyết quan trọng của Quốc hội

Tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ lần thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, sáng 6-8, Quốc hội họp phiên toàn thể tại hội trường nghe các Tờ trình, Báo cáo thẩm tra và tiến hành thảo luận tại tổ về nhiều dự án nghị quyết, đề án trọng điểm quốc gia. Đoàn ĐBQH tỉnh Tuyên Quang tham gia thảo luận tại Tổ thảo luận số 16, gồm ĐBQH các tỉnh Đắk Lắk, Cao Bằng, Tuyên Quang.

Quang cảnh phiên họp Tổ số 16 sáng ngày 6-8.

Tại phiên thảo luận, các đại biểu Đoàn ĐBQH tỉnh tập trung đóng góp ý kiến vào 4 dự án nghị quyết: Nghị quyết của Quốc hội về thành lập thành phố Quảng Ninh; Nghị quyết của Quốc hội về thành lập thành phố Bắc Ninh; Nghị quyết của Quốc hội về chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội; Nghị quyết của Quốc hội về chủ trương điều chỉnh chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.

Áp dụng cơ chế đặc thù phải công khai, minh bạch, bảo đảm an sinh xã hội

Đại biểu Lò Thị Việt Hà cho biết, các đề án, dự án đã được xem xét, thẩm tra qua nhiều vòng; đồng thời bày tỏ quan điểm ủng hộ cả bốn nội dung được thảo luận. Đại biểu nhất trí về sự cần thiết, căn cứ chính trị, pháp lý, cơ sở thực tiễn và các nội dung tại Tờ trình của Chính phủ; đánh giá cơ quan soạn thảo đã nghiêm túc tiếp thu, giải trình đầy đủ ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban của Quốc hội tham gia thẩm tra.

Đại biểu Lò Thị Việt Hà, Đoàn ĐBQH khóa XVI tỉnh Tuyên Quang phát biểu ý kiến.

Đối với các đề án thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh trực thuộc Trung ương, đại biểu cho rằng các đề án nhận được sự đồng thuận cao của Hội đồng nhân dân và nhân dân địa phương; việc thành lập sẽ góp phần phát triển kinh tế - xã hội, mở rộng không gian phát triển.

Đại biểu nhất trí với Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Pháp luật và Tư pháp; đánh giá Quảng Ninh và Bắc Ninh đều bảo đảm 5/5 điều kiện và đạt 7/7 tiêu chuẩn. Đại biểu đề nghị 2 tỉnh khẩn trương rà soát, chuẩn bị việc thay đổi tên gọi, con dấu và các điều kiện cần thiết để thực hiện đầy đủ nhiệm vụ được giao khi nghị quyết có hiệu lực.

Đối với Dự án đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo rà soát, chuẩn bị đầy đủ quỹ đất tái định cư; có chính sách chuyển đổi nghề, ổn định sinh kế và bảo đảm an sinh xã hội cho người dân bị ảnh hưởng. Luật Thủ đô có quy định các cơ chế đặc thù, tuy nhiên, đại biểu đề nghị việc áp dụng phải có căn cứ pháp lý rõ ràng, công khai, minh bạch, gắn với cơ chế kiểm tra, giám sát, thanh tra và trách nhiệm trực tiếp, tránh bị lợi dụng, trục lợi.

Đối với Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, đại biểu hoàn toàn nhất trí với Tờ trình và Báo cáo thẩm tra; cho rằng dự án sẽ kết nối các tuyến giao thông đã được quy hoạch, rút ngắn thời gian di chuyển giữa các địa phương và tới các tuyến đường cửa khẩu.

Đột phá không gian phát triển, hình thành các cực tăng trưởng vùng

Đại biểu Lý Thị Lan thống nhất cao với việc thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh trực thuộc Trung ương, đây không chỉ là thay đổi mô hình đơn vị hành chính mà là bước cụ thể hóa chủ trương tổ chức lại không gian phát triển, hình thành các cực tăng trưởng và tăng cường liên kết vùng.

Đại biểu Lý Thị Lan phát biểu ý kiến.

Trong đó, Quảng Ninh có lợi thế đặc thù về biển, đảo, biên giới, cửa khẩu và di sản, có điều kiện phát huy vai trò cực tăng trưởng biển, cửa ngõ giao thương quốc tế phía Bắc gắn với bảo đảm quốc phòng, an ninh; Bắc Ninh có nền tảng công nghiệp điện tử, công nghệ cao, cùng lợi thế từ Cảng hàng không quốc tế Gia Bình, tạo dư địa phát triển logistics, thương mại quốc tế, đổi mới sáng tạo và các ngành có giá trị gia tăng cao.

Đại biểu đề nghị sau khi các nghị quyết được thông qua, Chính phủ tiếp tục hoàn thiện cơ chế phân cấp, phân quyền, quản trị đô thị, đồng bộ quy hoạch và hạ tầng chiến lược để hai thành phố phát huy thực chất vai trò cực tăng trưởng của vùng và cả nước.

Liên quan đến các dự án hạ tầng kết nối vùng, đại biểu đồng tình với chủ trương đầu tư đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội, cho rằng dự án sẽ mở rộng không gian phát triển và tăng cường kết nối giữa các trung tâm công nghiệp, logistics, cảng biển, cửa khẩu.

Đối với việc điều chỉnh chủ trương đầu tư tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, đại biểu nhất trí điều chỉnh quy mô một số đoạn tuyến và phạm vi thu hồi đất nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển lâu dài của hành lang kinh tế; đồng thời đề nghị kế thừa tối đa kết quả giải phóng mặt bằng đã thực hiện, rà soát kỹ diện tích phát sinh, hạn chế ảnh hưởng đến người dân và bảo đảm tiến độ, hiệu quả đầu tư của dự án.

Hoàn thành khu tái định cư trước khi thu hồi đất, bảo vệ quyền lợi người dân

Đại biểu Ma Thị Thúy cơ bản thống nhất với việc điều chỉnh chủ trương đầu tư Dự án đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng; đánh giá hồ sơ đã tiếp thu nhiều ý kiến của Quốc hội, bổ sung, làm rõ hơn về nguồn vốn, phương án công nghệ, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.

Đại biểu đề nghị tiếp tục đánh giá đầy đủ tác động đối với đồng bào dân tộc thiểu số, làm rõ số hộ, số người bị ảnh hưởng; diện tích đất ở, đất sản xuất, đất lâm nghiệp bị thu hồi; số cộng đồng phải di chuyển và tác động đến sinh kế, không gian văn hóa, tín ngưỡng, sự gắn kết cộng đồng.

Đại biểu Ma Thị Thúy thảo luận tại tổ về dự án Nghị quyết của Quốc hội về chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội.

Theo hồ sơ Chính phủ trình, số người phải tái định cư tăng từ khoảng 19.136 lên 25.544 người, tăng 6.408 người, tập trung tại Phú Thọ và Lào Cai; chi phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư tăng 34.849 tỷ đồng. Đại biểu đề nghị làm rõ cơ sở xác định chi phí, bảo đảm việc tiết giảm 636 tỷ đồng không ảnh hưởng đến quyền lợi hợp pháp của người bị thu hồi đất; hoàn thành khu tái định cư trước khi thu hồi đất, bảo đảm hạ tầng thiết yếu, đất ở, đất sản xuất và nơi ở mới phù hợp với phong tục, không gian văn hóa của đồng bào dân tộc thiểu số.

Đồng thời, cần có chương trình phục hồi sinh kế, đào tạo nghề, tạo việc làm và theo dõi đời sống sau tái định cư, bảo đảm người dân có điều kiện sống bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ.

Đối với Dự án đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội, đại biểu cơ bản thống nhất với hồ sơ trình và đề nghị quy định rõ tiến độ điều tra, công khai đầy đủ số hộ dân tộc thiểu số, hộ nghèo, hộ cận nghèo, diện tích đất bị thu hồi, số doanh nghiệp, hợp tác xã và lao động bị ảnh hưởng. Đại biểu đề nghị xác định rõ nguồn lực, trách nhiệm phục hồi sinh kế; bố trí kinh phí đào tạo, chuyển đổi nghề thành khoản mục độc lập và theo dõi việc làm, thu nhập, đời sống của người dân từ 3 đến 5 năm sau tái định cư.

Đại biểu cũng đề nghị có cơ chế chuyển tiếp, bố trí quỹ đất hoặc nhà xưởng phù hợp để doanh nghiệp bị di dời duy trì sản xuất và việc làm; nghiên cứu sử dụng tạm thời khu đất phù hợp gần công trình làm bãi tập kết, bãi đổ thải, sau khi hoàn thành phải phục hồi mặt bằng và môi trường.

Đối với khoảng 417,86 ha đất rừng bị ảnh hưởng, gồm 415,36 ha rừng sản xuất và 2,55 ha rừng phòng hộ, đại biểu đề nghị xây dựng phương án trồng rừng thay thế ngay từ giai đoạn chuẩn bị đầu tư, bảo đảm không làm suy giảm diện tích và chất lượng rừng.

Tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội cho vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ

Đại biểu Hoàng Ngọc Định tán thành việc thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh trực thuộc Trung ương. Đại biểu cho rằng đây là chủ trương mang tầm chiến lược, tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội cho vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ, đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn về quốc phòng, an ninh. Quảng Ninh là địa bàn chiến lược vùng Đông Bắc, có biên giới đất liền, biển, đảo; Bắc Ninh là cửa ngõ phía Bắc của Thủ đô, trung tâm công nghiệp bán dẫn, công nghệ cao, tập trung đông lao động ngoại tỉnh và chuyên gia nước ngoài. Quá trình đô thị hóa, gia tăng dân số cơ học và hội nhập kinh tế sẽ làm phát sinh nhiều vấn đề về an ninh, trật tự, quản lý người nước ngoài và bảo vệ chủ quyền biên giới.

Đại biểu Hoàng Ngọc Định, đoàn ĐBQH khóa XVI tỉnh Tuyên Quang phát biểu ý kiến.

Đại biểu đề nghị Quảng Ninh tiếp tục củng cố khu vực phòng thủ, thế trận biên phòng toàn dân, nền quốc phòng toàn dân; quản lý chặt chẽ không gian biển, không gian ngầm, các khu vực trọng điểm quân sự; tăng cường phòng, chống buôn lậu, xuất nhập cảnh trái phép và bảo vệ chủ quyền biển, đảo.

Đối với Bắc Ninh, cần bảo đảm an ninh tại các khu công nghiệp, quản lý chặt lao động ngoại tỉnh, chuyên gia nước ngoài; chủ động phòng ngừa gián điệp kinh tế, chuyển giá, xung đột lao động, đình công trái pháp luật, tội phạm có tổ chức và tệ nạn xã hội.

Theo đại biểu, quy hoạch đô thị của hai thành phố phải lồng ghép yêu cầu quốc phòng, an ninh; các công trình giao thông, cảng biển, năng lượng, đô thị ngầm và hạ tầng quan trọng phải bảo đảm tính lưỡng dụng, có khả năng chuyển trạng thái khi cần thiết, không để phát triển kinh tế, khu công nghiệp, khu nghỉ dưỡng xâm lấn không gian và địa hình có giá trị chiến lược về quân sự.

Đồng thời, cần ứng dụng cơ sở dữ liệu dân cư, công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và hệ thống camera thông minh trong quản lý cư trú, người nước ngoài và phòng, chống tội phạm; kiện toàn bộ máy chỉ đạo, thường xuyên diễn tập ứng phó với an ninh mạng, cháy, nổ và các tình huống khẩn cấp.

Đại biểu cũng đề nghị nâng cao năng lực lực lượng biên phòng, hải quân, gắn phát triển kinh tế biển với bảo vệ chủ quyền; chăm lo an sinh xã hội, quyền lợi về đất đai, nhà ở và đời sống của người dân, công nhân trong quá trình đô thị hóa, không để người dân bị bỏ lại phía sau.

Đại biểu nhấn mạnh, xây dựng thế trận lòng dân vững chắc là nền tảng quan trọng để bảo vệ an ninh Tổ quốc, bảo đảm hai thành phố phát triển giàu mạnh, an toàn, biên giới bình yên và đời sống nhân dân ổn định.

Phát biểu kết thúc phiên thảo luận, đồng chí Lương Nguyễn Minh Triết ghi nhận các ý kiến trao đổi, đóng góp của đại biểu và gợi mở thêm một số nội dung để cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu trong quá trình tiếp thu, hoàn thiện các dự án luật. Các ý kiến tại tổ được tổng hợp để tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện các dự án luật trình Quốc hội xem xét, quyết định.

* Chiều 6-8, Quốc hội tiếp tục thảo luận tại tổ về 3 dự thảo Luật và Nghị quyết: Luật sửa đổi, bổ sung Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng; Nghị quyết của Quốc hội về công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật, công tác của Viện kiểm sát nhân dân, của Tòa án nhân dân và công tác thi hành án.

Toàn cảnh phiên thảo luận chiều 6-8.

Tại Tổ thảo luận số 16, đồng chí Lương Nguyễn Minh Triết, Ủy viên Ban chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Đắc Lắk chủ trì phiên thảo luận.

Đồng chủ trì phiên thảo luận có các đồng chí: Trịnh Văn Quyết, Ủy viên Bộ Chính trị, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương; Nguyễn Thanh Nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, Trưởng ban Chính sách chiến lược Trung ương.

Nâng cao tính khả thi, bảo đảm nguyên tắc pháp luật

Tại phiên thảo luận, đại biểu Lý Văn Huấn bày tỏ sự thống nhất cao với dự thảo Nghị quyết sửa đổi Nghị quyết số 96 của Quốc hội, đánh giá dự thảo được chuẩn bị công phu, bám sát yêu cầu cải cách tư pháp và thực tiễn. Tuy nhiên, để bảo đảm tính khả thi và đúng nguyên tắc pháp luật, đại biểu đã tập trung góp ý 5 nội dung trọng tâm sau: Về quản lý án tạm đình chỉ, đề nghị bỏ việc ấn định tỷ lệ % giảm án tạm đình chỉ.

Đại biểu Lý Văn Huấn tham gia thảo luận.

Về việc thực hiện kiến nghị của Viện kiểm sát đối với chỉ tiêu "Bảo đảm 100% các kiến nghị của Viện kiểm sát được trả lời, xử lý đúng quy định", đại biểu cho rằng chỉ tiêu này khó khả thi. Nguyên nhân do việc trả lời phụ thuộc vào các cơ quan, tổ chức bị kiến nghị (không chỉ các cơ quan thuộc Chính phủ), trong khi dự thảo chưa rõ chủ thể chịu trách nhiệm nếu không đạt chỉ tiêu. Về tỷ lệ kháng nghị được Tòa án chấp nhận, đại biểu đề nghị xem xét lại chỉ tiêu tỷ lệ kháng nghị phúc thẩm (trên 70%) và giám đốc thẩm (trên 75%) được Tòa án chấp nhận. Việc lấy sự chấp nhận của Tòa án làm thước đo có thể dẫn đến tâm lý chỉ kháng nghị những vụ "chắc thắng", bỏ qua các vụ án khó, phức tạp, từ đó hạn chế vai trò phát hiện vi phạm của Viện kiểm sát.

Về giải quyết đơn đề nghị giám đốc thẩm, tái thẩm, đại biểu ủng hộ phương án không quy định cứng tỷ lệ % mà tập trung vào việc giải quyết đúng thời hạn, có căn cứ và đúng quy định pháp luật. Về thuật ngữ pháp lý, để bảo đảm tính thống nhất, đại biểu đề nghị điều chỉnh cụm từ "trả hồ sơ yêu cầu điều tra bổ sung" thành "trả hồ sơ để điều tra bổ sung" (bỏ từ yêu cầu) cho phù hợp với các quy định liên quan.

Rà soát quy định về phòng, chống rửa tiền và quản lý tài sản

Tham gia góp ý dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng, đại biểu Nguyễn Việt Hà thống nhất cao với sự cần thiết ban hành luật nhằm xử lý các vấn đề phát sinh từ việc sắp xếp tổ chức bộ máy; khắc phục những thiếu hụt của pháp luật về phòng, chống rửa tiền theo khuyến nghị của các tổ chức quốc tế.

Đại biểu Nguyễn Việt Hà góp ý dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng.

Đại biểu đề nghị rà soát, bố trí quy định này tại điều khoản phù hợp hơn, do Điều 59 hiện quy định các biện pháp xử lý đối tượng thanh tra, giám sát nhằm hạn chế rủi ro khi có vi phạm, trong khi nội dung được bổ sung nhằm phục vụ yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội.

Về Luật Phòng, chống rửa tiền, đại biểu cho rằng một số dấu hiệu đáng ngờ trong lĩnh vực tài sản mã hóa mang tính kỹ thuật, đặc thù cao hoặc còn định tính, chưa rõ ràng. Đại biểu đề nghị bổ sung nội dung giải thích hoặc giao Chính phủ hướng dẫn chi tiết để bảo đảm tính khả thi và thống nhất trong thực tiễn.

Đối với Luật Các tổ chức tín dụng, đại biểu nhất trí bổ sung hoạt động đại lý quản lý tài sản bảo đảm của trái phiếu doanh nghiệp nhằm đa dạng hóa sản phẩm, dịch vụ của ngân hàng thương mại. Đồng thời, đại biểu đề nghị quy định rõ điều kiện thực hiện, quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm cung cấp thông tin của các bên; làm rõ đại lý chỉ là bên quản lý tài sản bảo đảm, không phải bên bảo đảm cho trái phiếu doanh nghiệp; có cơ chế kiểm soát xung đột lợi ích trong trường hợp đại lý đồng thời là ngân hàng cấp tín dụng và bên sở hữu trái phiếu.

Bảo đảm tính khả thi và thống nhất trong Luật Kiến trúc

Thảo luận tại Tổ về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc, đại biểu Vương Thị Hương đề nghị tiếp tục rà soát để bảo đảm các quy định rõ ràng, thống nhất, khả thi.

Đại biểu Vương Thị Hương tham gia ý kiến.

Góp ý nội dung sửa đổi, bổ sung Điều 12, đại biểu đề nghị làm rõ điều kiện của tổ chức thực hiện thiết kế kiến trúc được xác định theo Luật Kiến trúc hay pháp luật về xây dựng, tránh cách hiểu khác nhau và phát sinh thêm thủ tục; đồng thời phân định tiêu chuẩn năng lực của cá nhân với điều kiện năng lực của tổ chức. Luật Kiến trúc chỉ nên điều chỉnh các nội dung đặc thù về không gian, hình thức kiến trúc, mỹ thuật, cảnh quan, bản sắc văn hóa và khả năng tiếp cận công trình; các yêu cầu thuộc pháp luật chuyên ngành cần được dẫn chiếu để tránh chồng chéo.

Về phân cấp, ủy quyền cho cấp xã lập, điều chỉnh, ban hành quy chế quản lý kiến trúc tại nội dung sửa đổi, bổ sung Điều 14 và Điều 15, đại biểu đề nghị bảo đảm kinh phí, dữ liệu, bản đồ, cơ sở vật chất, hạ tầng kỹ thuật, khả năng thuê tư vấn; đồng thời quy định trách nhiệm chuyển giao dữ liệu, hỗ trợ chuyên môn, kỹ thuật, kiểm tra việc thực hiện và phân biệt rõ giữa phân cấp với ủy quyền.

Liên quan đến cơ sở dữ liệu hành nghề kiến trúc tại nội dung sửa đổi, bổ sung Điều 21 và Điều 24, đại biểu cho rằng việc chỉ công nhận giá trị pháp lý đối với thông tin đã được đăng tải có thể biến cập nhật dữ liệu thành hình thức xác nhận trước khi hành nghề. Đại biểu đề nghị người không thuộc diện phải có chứng chỉ được tự khai, tự chịu trách nhiệm và hành nghề khi đáp ứng tiêu chuẩn; cơ quan nhà nước thực hiện hậu kiểm. Việc chậm cập nhật hoặc lỗi kỹ thuật không được làm hạn chế quyền hành nghề hợp pháp; cơ sở dữ liệu không được trở thành “giấy phép con” dưới hình thức số hóa.

Đối với Điều 3 về điều khoản chuyển tiếp, đại biểu đề nghị bảo vệ kết quả các công việc đã được thực hiện hợp pháp, không yêu cầu tổ chức, cá nhân làm lại hồ sơ do pháp luật thay đổi; bổ sung quy định chuyển tiếp đối với hồ sơ thiết kế chịu tác động của yêu cầu áp dụng mô hình thông tin công trình, quy chế và danh mục đang lập, hồ sơ chứng chỉ đã nộp, dữ liệu chứng chỉ và các hợp đồng hành nghề đang thực hiện.

Phát biểu kết thúc phiên thảo luận, đồng chí Lương Nguyễn Minh Triết ghi nhận các ý kiến trao đổi, đóng góp của đại biểu và gợi mở thêm một số nội dung để cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu trong quá trình tiếp thu, hoàn thiện các dự án luật.

Tin, ảnh: Lý Thu