Phong tục đón dâu của người Dao Đỏ

Trong nghi lễ đón dâu của người Dao Đỏ ở thôn Bó Ngoạng, xã Minh Quang trước khi cô dâu bước qua ngưỡng cửa vào nhà chồng, cô dâu được thực hiện nghi thức rửa chân bằng chậu nước đã chuẩn bị sẵn. Không cầu kỳ về hình thức, nghi thức nhỏ bé ấy thể hiện cách ứng xử của gia đình nhà trai dành cho thành viên mới và gửi gắm mong muốn về một cuộc sống thuận hòa, bình an.

Cô dâu Ngọc Dung theo đoàn nhà trai về thôn Bó Ngoạng trong trang phục cưới truyền thống của người Dao Đỏ.

Sau hành trình rước dâu trong buổi sớm, cô dâu Ngọc Dung, trong bộ trang phục truyền thống của người Dao đỏ, theo đoàn nhà trai về thôn Bó Ngoạng, bắt đầu cuộc sống mới bên chú rể Tài Hân. Khi đoàn về đến nhà trai, cô dâu chưa bước ngay vào làm lễ kính báo tổ tiên. Bên ngưỡng cửa, một chậu nước ấm đã được chuẩn bị sẵn. Người rửa chân cho cô dâu là một bé trai hoặc bé gái ít tuổi hơn chị. Em nhỏ cúi xuống, nhẹ nhàng rửa sạch đôi chân cô dâu trước khi chị bước vào nhà. Theo cách lý giải của người Dao đỏ nơi đây, thuở trước đường sá xa xôi, cô dâu thường phải đi bộ một quãng dài mới tới được nhà chồng, vì vậy đôi chân cần được rửa sạch trước khi vào nhà. Từ một việc làm thiết thực, lễ rửa chân dần trở thành nét đẹp trong phong tục cưới, thể hiện sự chăm chút và lời chào đón ân cần của gia đình nhà trai dành cho người con dâu mới.

Cô dâu Ngọc Dung e ấp dưới tấm khăn thêu rực rỡ.

Bà Phùng Thị Tâm, mẹ chú rể Tài Hân cho biết: Đối với người Dao Đỏ, việc đón một người con gái về làm dâu là một sự kiện quan trọng của gia đình. Vì vậy, trong ngày cưới, nhà trai luôn dành cho cô dâu sự quan tâm, gần gũi ngay từ những nghi thức đầu tiên khi về nhà chồng. Chậu nước nhỏ đặt bên cửa nhà không chỉ là một nghi lễ truyền thống, mà còn thể hiện mong muốn gia đình mới luôn hòa thuận, cô dâu có cuộc sống bình yên, hạnh phúc.

Đối với cô dâu Ngọc Dung, khoảnh khắc ấy để lại nhiều cảm xúc. Sau hành trình về nhà chồng, được gia đình mới đón nhận bằng một nghi thức thân tình khiến chị cảm nhận được sự gần gũi, ấm áp của những người sẽ cùng mình xây dựng cuộc sống mới.

Khoảnh khắc cô dâu Dao Đỏ đón nhận nghi thức rửa chân.

Trong quan niệm của người Dao Đỏ, các nghi lễ cưới hỏi không chỉ đánh dấu sự kết duyên của đôi trai gái mà còn là sự gắn kết giữa hai gia đình, hai dòng họ. Mỗi nghi thức đều mang trong mình những lời chúc tốt đẹp dành cho đôi vợ chồng trẻ và sự kỳ vọng về một mái ấm bền vững. Từ chậu nước bên ngưỡng cửa đến những nghi lễ tiếp theo trong ngày cưới, người Dao Đỏ gửi gắm trong đó cách ứng xử đề cao tình cảm, sự gắn bó và trách nhiệm giữa các thành viên trong gia đình.

Ngày nay, trước sự giao thoa của đời sống hiện đại, nhiều phong tục cưới hỏi của đồng bào các dân tộc có sự thay đổi để phù hợp với điều kiện mới. Tuy nhiên, tại thôn Bó Ngoạng, người Dao Đỏ vẫn nỗ lực gìn giữ những nét văn hóa truyền thống trong các nghi lễ quan trọng của đời người.

Cảnh Trực