950 năm Văn Miếu-Quốc Tử Giám: Cột mốc quan trọng trong lĩnh vực giáo dục, văn hóa Việt Nam

12:47, 13/11/2026

Tiến sỹ Sokolov nhấn mạnh Quốc Tử Giám không chỉ là di tích quốc gia quan trọng lưu giữ ký ức về lịch sử giáo dục và kỳ thi Nho giáo ở Việt Nam mà còn trở thành một nền tảng cho ngoại giao văn hóa.

Di tích Văn Miếu-Quốc Tử Giám. (Ảnh: Đinh Thuận/TTXVN)
Nhân dịp 950 năm ngày thành lập trường đại học đầu tiên của Việt Nam, Tổ chức Giáo dục, khoa học và văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) đã vinh danh 82 Bia Tiến sỹ ở Văn Miếu-Quốc Tử Giám, phóng viên TTXVN tại Nga đã trao đổi với Tiến sỹ Anatoly Sokolov, nhà nghiên cứu phương Đông nói chung và Việt Nam nói riêng về ý nghĩa của công trình này.

Tiến sỹ A.Sokolov nhận định việc thành lập Quốc Tử Giám là một cột mốc quan trọng trong lịch sử giáo dục và văn hóa của dân tộc Việt Nam, phản ánh tầm nhìn xa của nhà nước Đại Việt, khi xây dựng một cơ sở giáo dục quốc gia và đặt trọng tâm vào việc phát triển nhân tài, bồi dưỡng trí thức phục vụ đất nước. Quốc Tử Giám được xây dựng từ 950 năm trước, song đây không chỉ là công trình của quá khứ.

Trong suốt một nghìn năm qua, Quốc Tử Giám tiếp tục truyền lại những giá trị hiếu học cho các thế hệ mới, và luôn một phần không thể thiếu trong đời sống văn hóa-giáo dục của Việt Nam. Kể từ năm 1982 Việt Nam đã lập một ngày lễ riêng cho những người thầy-ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, từ năm 2025 Việt Nam có thêm ngày lễ quốc gia - Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11.

Ngày nay, quần thể di tích lịch sử-văn hóa này thu hút hàng ngàn du khách trên khắp thế giới, cũng như các đoàn đại biểu chính phủ nước ngoài.

Tiến sỹ Sokolov nhấn mạnh điều đó cho thấy Quốc Tử Giám không chỉ là một di tích quốc gia quan trọng lưu giữ ký ức về lịch sử giáo dục và kỳ thi Nho giáo ở Việt Nam, mà còn trở thành một nền tảng cho ngoại giao văn hóa - nơi đây Việt Nam thể hiện sức mạnh mềm, truyền đạt thông điệp qua ngôn ngữ tri thức, nhân tài và bản sắc dân tộc.

Việt Nam đang tích cực nỗ lực để làm cho Quần thể Văn Miếu-Quốc Tử Giám trở nên dễ tiếp cận và dễ hiểu hơn đối với công chúng thế kỷ 21. Tiến sỹ Sokolov nhắc lại rằng Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam đã nhấn mạnh tầm quan trọng của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong phát triển lĩnh vực văn hóa. Và cách tiếp cận này đang được thực hiện thành công tại Quần thể Văn Miếu-Quốc Tử Giám hiện nay thông qua các chương trình tương tác được cập nhật, nguồn tài liệu thông tin và tham khảo được mở rộng, và việc từng bước đưa công nghệ hiện đại vào quá trình giới thiệu di sản văn hóa cho du khách.

Điều này giúp du khách tự mình khám phá và hiểu được giá trị của lịch sử dân tộc Việt Nam, ở chiều ngược lại, di sản lịch sử văn hóa và truyền thống hiếu học được thể hiện tại Văn Miếu-Quốc Tử Giám tiếp tục lan tỏa vào đời sống hiện đại.

Một yếu tố quan trọng trong sức sống trường tồn của Quần thể Văn Miếu-Quốc Tử Giám là những giá trị nhân văn phổ quát được thể hiện và gìn giữ nơi đây, đó là con đường tìm kiếm tri thức, tôn trọng giáo dục, công nhận tài năng và kính trọng thầy cô, những giá trị được thấu hiểu và chia sẻ bởi tất cả các dân tộc và nền văn hóa.

Tiến sỹ Sokolov tâm đắc với câu tục ngữ dân gian được lưu truyền rộng rãi tại Việt Nam “Muốn sang thì bắc cầu kiều/Muốn con hay chữ phải yêu lấy thầy” và cho rằng chính truyền thống kính trọng hiền tài đã giúp ngành giáo dục hiện đại Việt Nam đạt được những thành tựu tích cực. Cả nước có khoảng 25.700 trường tiểu học và trung học, với trên 18 triệu học sinh theo học. Ngoài ra, Việt Nam có tới gần 250 trường đại học, đào tạo hàng triệu sinh viên. Hiện nay, Việt Nam có hơn 6.000 Tiến sỹ và thạc sỹ, đặt mục tiêu có 3 triệu người học đại học vào năm 2030.

Tiến sỹ Sokolov kết luận tại Việt Nam, kỳ vọng và tương lai được đặt vào những con người có trình độ học vấn cao - những nguyên khí quốc gia, những người sẽ dẫn dắt con đường thịnh vượng của đất nước và tạo điều kiện thuận lợi cho sự hội nhập thành công vào cộng đồng quốc tế./.

vietnamplus.vn Xem link nguồn

Ý kiến bạn đọc


Cùng chuyên mục
Các nghệ sĩ hàng đầu tập luyện miệt mài cho đêm nhạc kỷ niệm thành lập Học viện Âm nhạc Quốc gia
Những ngày này, tại Phòng hòa nhạc Lớn, Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam (77 Hào Nam, phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội), đông đảo nghệ sĩ hàng đầu thuộc nhiều thế hệ đang cùng hội tụ, miệt mài tập luyện cho đêm nhạc “Những thanh âm ngân mãi” - chương trình đặc biệt kỷ niệm 70 năm thành lập Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam.
13/11/2026
Thành phố Hồ Chí Minh: Đẩy mạnh phát triển văn hóa trong lĩnh vực dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo
Chiều 12/11, Sở Dân tộc và Tôn giáo Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức Lễ phát động hưởng ứng Chương trình hành động phát triển văn hóa Việt Nam tại thành phố trong lĩnh vực dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo giai đoạn 2026-2030.
13/11/2026
Nhạc sĩ Nguyễn Thành Trung ra mắt hai ca khúc mới nhân Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11
Nhân dịp kỷ niệm Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11/2026, ngày 12/11, nhạc sĩ Nguyễn Thành Trung ra mắt hai sáng tác mới mang đậm chiều sâu cảm xúc: “Lời tri ân” và “Ơn thầy cô mến thương”.
13/11/2026
Người góp phần gìn giữ hồn cốt văn hóa Kinh Bắc
Hội thảo khoa học tại Hà Nội ngày 12/11 làm rõ những đóng góp của nhà văn hóa Lê Hồng Dương trong bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, đặc biệt là di sản văn hóa vùng Kinh Bắc.
13/11/2026