Người Dao thanh y ở Ngọc Trà giữ gìn bản sắc dân tộc
Những ngày qua, một số thành viên của Câu lạc bộ (CLB) giữ gìn bản sắc dân tộc Dao thanh y xã Lực Hành đã tích cực luyện tập trích đoạn Lễ cấp sắc để tham gia Liên hoan nghệ thuật quần chúng tỉnh Tuyên Quang lần thứ I, năm 2026. Đây cũng là một trong những hoạt động ý nghĩa hướng đến Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11). Vì vậy, ai cũng vui mừng, phấn khởi khi được giới thiệu với đông đảo người xem nét đặc sắc trong văn hóa của người Dao thanh y nơi đây.
![]() |
| Các thành viên CLB giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc Dao thanh y xã Lực Hành tập luyện trích đoạn Lễ cấp sắc. |
Niềm vui ngày hội lớn
Vinh dự được lựa chọn là 1 trong 3 tiết mục của các xã thuộc cụm số 7 (gồm 9 xã của huyện Yên Sơn cũ), tham gia Liên hoan nghệ thuật quần chúng tỉnh Tuyên Quang lần thứ nhất, năm 2026, những ngày qua tranh thủ vào mỗi buổi tối, các thành viên CLB giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc Dao thanh y xã Lực Hành lại tập trung tại Nhà văn hóa thôn để tập luyện. Mỗi người một nhiệm vụ, trong trang phục truyền thống của người Dao thanh y, ai cũng nỗ lực thể hiện thật tốt tiết mục của đội. Là một thành viên cao tuổi của CLB, trước đây ông Lý Mai Thanh bận rộn với hoạt động xã hội nên chưa có thời gian sinh hoạt CLB. Nay đã nghỉ công tác, ông xin vào CLB để cùng các thành viên gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc Dao nói chung và dân tộc Dao thanh y nói riêng. Là người am hiểu các thủ tục trong lễ cấp sắc, biết các điệu múa truyền thống được sử dụng trong buổi lễ, ông đã tư vấn, hỗ trợ các thành viên trong quá trình tập luyện.
![]() |
| Các thành viên CLB giữ gìn nghề thêu truyền thống. |
Ông Lý Mai Thanh, thành viên CLB phấn khởi chia sẻ, trước đây lễ cấp sắc của người Dao rất nhiều thủ tục, có thể kéo dài nhiều ngày đêm. Nay thực hiện nếp sống văn minh, nhiều thủ tục đã được giảm bớt, nhưng những gì là hồn cốt, là văn hóa, là bản sắc thì vẫn luôn được gìn giữ. Bởi đây là một nghi lễ văn hóa và tín ngưỡng rất quan trọng trong cuộc đời mỗi người đàn ông Dao. Nghi lễ đánh dấu sự trưởng thành của người đàn ông, để họ có đủ điều kiện gánh vác những công việc lớn của gia đình, dòng họ và cộng đồng. Đặc biệt, trong bài cúng của thầy khi làm lễ mang những giá trị nhân văn sâu sắc, giáo dục đạo lý làm người, cách đối nhân xử thế; hướng con người sống lương thiện, biết kính trên, nhường dưới, hiếu lễ với tổ tiên, ông bà, cha mẹ…
Chị Lý Thị Thân, thành viên CLB bày tỏ, là một thành viên mới của CLB, được tham gia tập luyện cùng mọi người mình rất vui. Qua trích đoạn lễ cấp sắc, giúp mình hiểu hơn về văn hóa dân tộc và tự nhắc nhở mình sẽ tích cực cùng mọi người giữ gìn và phát huy hơn nữa những nét đẹp đó trong cộng đồng.
![]() |
| Chiếc khăn đội đầu của người phụ nữ Dao được thêu hoa văn tinh xảo. |
Trao truyền và gìn giữ
Ông Triệu Văn Quang, Chủ nhiệm CLB giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc Dao thanh y xã Lực Hành cho biết, thôn Làng Trà (cũ) có 100% số hộ đồng bào Dao thanh y. Để giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, từ năm 2018, xã đã ra quyết định thành lập CLB giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc Dao thanh y, với 28 thành viên trong và ngoài thôn cùng sinh hoạt, trong đó các thành viên thôn Làng Trà là nòng cốt. Hiện nay, thôn Làng Trà sáp nhập với thôn Đồng Rôm có tên là Ngọc Trà, thôn có trên 80% số hộ đồng bào Dao thanh y. Trước đây, CLB duy trì sinh hoạt theo tháng, là nơi phổ biến, truyền dạy những nét đặc sắc của văn hóa người Dao như: Tiếng nói, phong tục tập quán, trang phục truyền thống, các điệu múa, hát…
Ban chủ nhiệm CLB đã lựa chọn những người có thế mạnh ở từng lĩnh vực để hướng dẫn, giúp đỡ các thành viên còn lại, người dạy hát, dạy múa, người dạy thêu… Cứ thế, mọi người cùng hỗ trợ nhau. Gần 30 năm nay, đôi tay của bà Bàn Thị Thủy vẫn thoăn thoắt với việc cắt, may, thêu trang phục truyền thống của đồng bào Dao. Bà Bàn Thị Thủy chia sẻ, từ nhỏ bà đã được mẹ dạy thêu trang phục truyền thống, đến khi lấy chồng đã tự làm được cho mình một bộ trang phục để mặc trong lễ cưới. Yêu thích nghề may, thêu, bà đã tự học và gắn bó với nghề từ năm 25 tuổi. Vì vậy, khi tham gia CLB, ai còn chưa thêu thành thạo hay gặp khó khăn khi làm trang phục truyền thống bà đều giúp đỡ. Bên cạnh đó, những lúc đơn hàng ở các nơi đặt nhiều, bà lại thuê các bà, các chị trong CLB thêu những bộ phận của trang phục như đai, khăn đội đầu, yếm…, giúp mọi người có thêm thu nhập.
![]() |
| Các thành viên CLB tập hát Páo dung. |
Bà Triệu Thị Thân, 75 tuổi là một thành viên hiếm hoi của CLB còn hát tốt các bài hát tiếng Dao. Bà Triệu Thị Thân chia sẻ, người Dao có hát Páo dung, là loại hình dân ca truyền thống. Lời hát gắn liền với đời sống sinh hoạt, tình yêu đôi lứa, các nghi lễ quan trọng… Thế hệ trẻ ngày nay rất ít người biết hát. Vì vậy, bà đã tích cực hướng dẫn cho các thành viên trẻ trong CLB, hay những ai muốn tìm hiểu và học hát bà đều tận tình hướng dẫn.
Dù cuộc sống hôm nay đã có nhiều thay đổi, nhưng với sự tâm huyết và tình yêu với văn hóa dân tộc, các thành viên CLB giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc Dao Thanh y ở thôn Ngọc Trà, xã Lực Hành vẫn đang tích cực chung tay gìn giữ và lan tỏa bản sắc văn hóa dân tộc trong cộng đồng. Từ đó, góp phần làm phong phú đời sống tinh thần của người dân, tích cực xây dựng thôn, bản văn hóa.
Huyền Linh













Ý kiến bạn đọc