An cư để lạc nghiệp

Dự án 5 về “Hỗ trợ nhà ở cho hộ nghèo, hộ cận nghèo” thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia (MTQG) Giảm nghèo bền vững đã và đang trở thành luồng sinh khí mới tại xã biên giới Thắng Mố. Những ngôi nhà mới kiên cố dựng lên không chỉ giúp người dân hiện thực hóa ước mơ “an cư”, mà còn là điểm tựa vững chắc để đồng bào các dân tộc yên tâm bám bản, giữ đất, từng bước vươn lên thoát nghèo.

Cán bộ, đoàn viên, thanh niên xã Thắng Mố hỗ trợ người dân xóa nhà tạm.

Mưa đá, bão không còn sợ nữa

Trong căn nhà mới khang trang ở thôn Hồng Ngài A, chị Vừ Thị Sính vẫn chưa hết xúc động khi nhắc lại những ngày trước. Gia đình chị là hộ nghèo, nhiều năm sống trong ngôi nhà tạm đã xuống cấp, mỗi mùa mưa bão là mỗi lần thấp thỏm.

"Khi được thông tin Nhà nước sẽ hỗ trợ làm nhà, vợ chồng tôi mừng lắm. Có nhà kiên cố rồi, mưa đá, bão lớn cũng không sợ nữa, gia đình tôi yên tâm hơn để làm ăn", chị Sính nói.

Gia đình chị Sính được hỗ trợ 60 triệu đồng từ dự án 5, cùng với sự góp sức ngày công của bà con trong thôn. Từ một mái nhà tạm bợ, nay chị đã có chỗ ở kiên cố, yên tâm phát triển kinh tế nâng cao thu nhập.

Cách đó không xa, tại thôn Sủa Chải, anh Chảo Mí Lìu cũng vừa chuyển gia đình vào ngôi nhà mới hoàn thành tháng 8-2025. Được Nhà nước hỗ trợ 60 triệu đồng, anh Lìu xây dựng ngôi nhà theo đúng kiến trúc truyền thống, nền xi măng sạch sẽ, tường vách chắc chắn. Anh Lìu chia sẻ: "Nhà cũ xuống cấp, cứ mưa lớn là cả nhà lo chống dột. Giờ có nhà kiên cố, tôi thấy cuộc sống thay đổi hẳn. Gia đình tôi cảm ơn Đảng và Nhà nước".

Anh Mua Sính Sùng, Trưởng thôn Sủa Chải cho biết: Thôn có 56 hộ với hơn 300 nhân khẩu, 100% là đồng bào dân tộc Mông và Dao. Giai đoạn 2023 - 2025, từ nguồn vốn các Chương trình MTQG, thôn đã được hỗ trợ xây mới và sửa chữa 7 nhà ở, kinh phí từ 30 đến 60 triệu đồng mỗi hộ. Để hoàn thành nhà ở cho hộ nghèo, người dân trong thôn tích cực tham gia đóng góp ngày công hỗ trợ các hộ làm nhà. Chính những ngôi nhà này đã làm thay đổi hoàn toàn diện mạo của thôn bản, tiếp thêm động lực cho bà con vươn lên thoát nghèo.

Không chỉ mang lại niềm vui cho các hộ được hỗ trợ trực tiếp, dự án 5 còn tạo ra chuyển biến rõ nét trong cộng đồng. Khi những căn nhà mới lần lượt hoàn thành, người dân trong thôn bản càng thêm gắn bó, sẵn sàng hỗ trợ nhau ngày công, vật liệu, kinh nghiệm xây dựng. Tinh thần đoàn kết, tương trợ được nhân lên, tạo sự đồng thuận trong thực hiện các chính sách an sinh xã hội.

Quan trọng hơn, khi có chỗ ở an toàn, người dân có điều kiện tập trung cho lao động, sản xuất. Nhiều hộ chia sẻ: từ ngày vào nhà mới, họ yên tâm hơn trong sinh hoạt, chủ động tính toán phát triển kinh tế, đầu tư chăn nuôi, trồng trọt và quan tâm nhiều hơn đến việc học hành của con cái. Những căn nhà kiên cố vì thế không chỉ mang ý nghĩa về chỗ ở, chúng còn là nền tảng để từng hộ dân tự tin vươn lên, hướng tới thoát nghèo bền vững.

Đồng chí Giàng Minh Tuấn, Phó Chủ tịch UBND xã Thắng Mố chia sẻ: Dựng được một căn nhà cho đồng bào nghèo, không chỉ cần gỗ, cần tôn, cần bàn tay thợ. Điều cần hơn cả là những chính sách đủ gần, đủ lâu để chạm vào cuộc sống. Ở một số thôn biên giới của Thắng Mố, nơi sóng điện thoại còn chập chờn chưa tới, thì sự có mặt của Chương trình MTQG chính là hơi ấm của Đảng và Nhà nước gửi đến đồng bào.

Ngôi nhà mới được hỗ trợ từ chương trình MTQG giảm nghèo bền vững của gia đình chị Vừ Thị Sính.

Giảm nghèo bền vững, giữ vững vùng biên

Trong giai đoạn 2021 - 2025, từ nguồn vốn Chương trình MTQG Giảm nghèo bền vững, xã Thắng Mố đã hỗ trợ xóa nhà tạm, nhà dột nát cho 297 hộ với kinh phí hơn 13 tỷ đồng, trong đó 253 hộ xây nhà mới, 44 hộ sửa chữa. Mỗi hộ được hỗ trợ từ 30 đến 60 triệu đồng. Đến nay, xã đã giải ngân đạt 100%, toàn bộ công trình hoàn thành đúng tiến độ, đưa vào sử dụng.

Trong quá trình triển khai, UBND xã Thắng Mố tập trung rà soát kỹ từng hộ, bảo đảm hỗ trợ đúng đối tượng, đúng tiêu chí, công khai minh bạch. Công tác tuyên truyền được làm tốt, từ đó huy động được sự chung tay của người dân, dòng họ và các tổ chức cơ sở, cùng góp ngày công, vật liệu để các hộ khó khăn sớm ổn định chỗ ở.

Đồng chí Giàng Minh Tuấn nhấn mạnh: Nhà ở là một trong những yếu tố quan trọng góp phần ổn định đời sống người dân. Hỗ trợ xây dựng, sửa chữa nhà ở cho hộ nghèo, hộ cận nghèo không chỉ mang ý nghĩa an sinh, mà còn giúp người dân vùng biên có chỗ ở an toàn, yên tâm lao động sản xuất và tích cực tham gia giữ vững an ninh trật tự khu vực biên giới, bảo vệ đường biên, cột mốc.

Nhờ nguồn lực từ 3 Chương trình MTQG, trong đó có Chương trình MTQG Giảm nghèo bền vững, số hộ nghèo trên địa bàn xã đã giảm từ 1.439 hộ đầu năm 2025 xuống còn 1.296 hộ cuối năm, tương ứng giảm 143 hộ chỉ trong một năm.

Dù đã đạt được những kết quả khích lệ, song chặng đường xóa nhà tạm, nhà dột nát tại Thắng Mố vẫn còn không ít rào cản. Hiện nay, tỷ lệ hộ nghèo của xã vẫn nằm ở mức cao so với mặt bằng chung toàn tỉnh. Địa hình núi đá dốc đứng, giao thông đi lại khó khăn khiến việc vận chuyển nguyên vật liệu xây dựng lên các thôn bản vùng cao đẩy chi phí lên gấp nhiều lần.

Để hiện thực hóa mục tiêu không còn nhà tạm, trong thời gian tới, UBND xã Thắng Mố xác định tiếp tục đa dạng hóa nguồn lực hỗ trợ. Thay vì chỉ dựa vào ngân sách Trung ương, xã sẽ tích cực kêu gọi xã hội hóa từ các doanh nghiệp, nhà hảo tâm và huy động quỹ "Vì người nghèo". Giải pháp trọng tâm là lấy sức dân để lo cho dân, đẩy mạnh tuyên truyền để bà con hiểu rõ vai trò chủ thể của mình.

Đồng thời, xã sẽ gắn việc hỗ trợ nhà ở với các mô hình sinh kế bền vững như chăn nuôi gia súc. Chỉ khi thu nhập được nâng cao, người dân mới có điều kiện duy tu, bảo dưỡng nếp nhà thêm khang trang. Và khi chỗ ở được bảo đảm, người dân vùng biên mới thực sự có điểm tựa để an cư, lạc nghiệp và giữ vững từng tấc đất biên cương của Tổ quốc.

Bài, ảnh: Lý Thu