Kỷ niệm ngày thầy thuốc Việt Nam 27-2: Chuyển từ chữa bệnh sang phòng bệnh

Nghị quyết 72-NQ/TW của Bộ Chính trị đánh dấu bước chuyển lịch sử, thay đổi tư duy từ “chữa bệnh” sang “phòng bệnh” để xây dựng Việt Nam khỏe mạnh. Tại Tuyên Quang, tinh thần này đang được hiện thực hóa mạnh mẽ với lộ trình bài bản và quyết tâm cao độ. Để làm rõ chiến lược triển khai địa phương, Báo Tuyên Quang đã có cuộc phỏng vấn bác sĩ La Đăng Tái, Phó Giám đốc Sở Y tế về tầm nhìn và những giải pháp đột phá sắp tới.

Bác sĩ La Đăng Tái, Phó Giám đốc Sở Y tế.

Phóng viên: Để hiện thực hóa tinh thần “phòng bệnh hơn chữa bệnh” của Nghị quyết 72, Sở Y tế Tuyên Quang sẽ triển khai những giải pháp trọng tâm gì để thích ứng với điều kiện kinh tế khó khăn và phong tục tập quán đặc thù của địa phương?

Bác sĩ La Đăng Tái: Để hiện thực hóa Nghị quyết thì chuyển đổi tư duy là nền tảng. Ngành Y tế Tuyên Quang xác định phải chuyển từ tâm thế bị động sang chủ động trong công tác bảo vệ, chăm sóc sức khỏe Nhân dân. Sự chuyển đổi này ngành sẽ tập trung vào 5 điểm cốt lõi.

Thứ nhất là chủ động tích cực tăng cường công tác phòng bệnh, như Nghị quyết 72 đã xác định “Thay đổi trọng tâm từ việc tập trung khám bệnh, chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh”. Huy động toàn hệ thống chính trị vào cuộc và huy động sự tham gia của người dân vào công tác phòng bệnh, với mục tiêu phòng bệnh từ khi chưa mắc bệnh, phòng chống các yếu tố nguy cơ gây hại cho sức khỏe con người. Tiếp tục củng cố y tế cơ sở, quản lý sức khỏe theo hộ gia đình, thực hiện có hiệu quả các chương trình, dự án y tế, nhất là các dự án tiêm chủng mở rộng, chương trình phòng chống suy dinh dưỡng... Tuyên Quang là tỉnh miền núi, vùng cao có đường biên giới với nước bạn Trung Quốc, điều kiện kinh tế giao thông, còn gặp nhiều khó khăn. Cộng đồng dân cư cũng còn những phong tục tập quán không tốt, không có lợi cho sức khỏe, vì vậy việc chủ động trong công tác phòng bệnh là hết sức quan trọng và cần thiết.

Thứ hai là nâng cao chất lượng khám bệnh, chữa bệnh, đáp ứng nhu cầu KCB ngày càng cao của Nhân dân ngành sẽ đảm bảo thực hiện song song 3 nhiệm vụ, đó là: Đào tạo nguồn nhân lực đủ về số lượng và có đủ năng lực chuyên môn đáp ứng được các dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh theo phân tuyến chuyên môn; đảm bảo cơ sở vật chất, đáp ứng đầy đủ thiết bị y tế phù hợp với mô hình bệnh tật; đảm bảo các chế độ chính sách đãi ngộ cho cán bộ y tế. Do địa hình rừng núi cao, tuyến xã, thôn bản cách xa trung tâm nên việc phải xử lý giúp người bệnh, nhất là các ca cấp cứu không thể chuyển tuyến được thì việc nâng cao năng lực chuyên môn cho y tế các tuyến là hết sức quan trọng, đặc biệt là các đơn vị y tế tuyến tỉnh và tuyến khu vực.

Thứ ba là tiếp tục thực hiện có hiệu quả công tác dân số và nâng cao chất lượng dân số, bảo vệ và chăm sóc sức khỏe toàn diện theo vòng đời, theo nguyên lý y học gia đình.

Thứ tư là tăng cường và đảm bảo công tác an toàn thực phẩm trong tình hình mới hiện nay, phấn đấu người dân ngày càng được sử dụng thực phẩm sạch, an toàn.

Thứ năm là đảm bảo công tác bảo trợ, an sinh xã hội theo các chế độ chính của Nhà nước, không để ai bị bỏ lại phía sau.

Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà tham quan hệ thống máy chụp cắt lớp vi tính 256 dãy tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh.

Phóng viên: Nghị quyết 72 đặt mục tiêu đến năm 2027, mỗi trạm y tế xã có ít nhất 4 - 5 bác sĩ, một con số đầy áp lực khi hiện tại chúng ta mới đạt 2 - 3 bác sĩ/trạm. Vậy ngoài việc tuyển dụng mới, ngành Y tế có cơ chế “đột phá” nào để thu hút bác sĩ về tuyến xã và duy trì sự ổn định của đội ngũ này tại các địa bàn vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn của tỉnh?

Bác sĩ La Đăng Tái: Tổng số bác sĩ định biên tại các trạm y tế xã, phường trên địa bàn tỉnh là 217 bác sĩ (trung bình 2,28 bác sĩ/trạm y tế). Để đạt mục tiêu này, chúng ta cần bổ sung thêm 163 - 258 bác sĩ về biên chế tại trạm y tế. Đây đúng là một thách thức lớn trong thời gian tương đối ngắn. Đây cũng là một mục tiêu mà ngành y tế nhận thấy rất đúng và trúng với tuyến Trạm y tế cấp xã, tuy nhiên để thực hiện được mục tiêu này, ngành y tế sẽ tiếp tục tham mưu với tuyến tỉnh và Bộ Y tế về các giải pháp như: Cần có chính sách thu hút đủ mạnh, để các bác sĩ khi ra trường có thể họ sẽ về công tác tại trạm y tế cấp xã; có sự luân chuyển các bác sĩ từ các đơn vị tuyến khu vực (bệnh viện khu vực, trung tâm y tế khu vực tăng cường cho tuyến xã); cần có chính sách đào tạo người địa phương, đào tạo theo hình thức cử tuyển con em ở tại xã đó, để sau khi ra trường họ sẽ về công tác lâu dài tại tuyến xã; cử các cán bộ có đủ năng lực đang công tác tại các Trạm y tế cấp xã hiện nay để cử đi đào tạo tại các trường đại học y khoa để sau này trở thành bác sĩ và họ sẽ công tác tại trạm y tế cấp xã sau này.

Phóng viên: Để giải quyết bài toán giữa chính sách miễn viện phí và áp lực tự chủ tài chính, Sở Y tế có kế hoạch gì để hài hòa lợi ích của người dân với khả năng thu chi của các bệnh viện hiện nay?

Bác sĩ La Đăng Tái: Về chính sách tài chính y tế, Sở Y tế sẽ tham mưu UBND tỉnh triển khai chính sách miễn viện phí phù hợp với tình hình địa phương và tinh thần Nghị quyết 72-NQ/TW.

Giai đoạn đầu, xây dựng và triển khai đề án theo từng bước, từng giai đoạn, ưu tiên trước hết đối với các đối tượng như: Đối tượng chính sách xã hội, người yếu thế, người có thu nhập thấp và một số đối tượng cần ưu tiên khác trong phạm vi quyền lợi bảo hiểm y tế. Mục tiêu đến 2026, phấn đấu 100% người dân được lập sổ sức khỏe điện tử và được khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm 1 lần theo lộ trình ưu tiên. Mục tiêu đến 2030, phấn đấu đạt bao phủ bảo hiểm y tế toàn dân. Người dân được miễn viện phí ở mức cơ bản trong phạm vi quyền lợi bảo hiểm y tế theo lộ trình.

Phóng viên: Thưa bác sĩ, ngành sẽ giải bài toán “vùng lõm” hạ tầng và kỹ năng số như thế nào để Bệnh án điện tử thực sự chạm tới người dân vùng sâu và đâu là thông điệp cốt lõi ông muốn gửi gắm để Nghị quyết 72 trở thành hành động thực tế, thay vì chỉ dừng lại trên văn bản?

Bác sĩ La Đăng Tái: Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị đã nêu nhiệm vụ, giải pháp rất rõ, đó là “Đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong chăm sóc sức khỏe”. Ngành y tế tỉnh Tuyên Quang đang triển khai rất quyết liệt việc thực hiện bệnh án điện tử tại các đơn vị khám chữa bệnh. Để các bệnh viện ở vùng sâu, vùng xa hoàn thành được bệnh án điện tử thì Sở Y tế đã có sự chỉ đạo, cũng như xây dựng kế hoạch cụ thể, phấn đấu các đơn vị đưa vào vận hành bệnh án điện tử theo đúng lộ trình. Khi thực hiện bệnh án điện tử tại các đơn vị khám chữa bệnh thì ngành y tế nhận thấy gặp một số khó khăn như: Cơ sở hạ tầng thiết bị điện tử, hay mạng internet vùng không có sóng hoặc sóng yếu, đó cũng là những trở ngại khi thực hiện bệnh án điện tử, vì bệnh án điện tử không dùng giấy tờ mà tất cả được thực hiện trên môi trường mạng. Vấn đề nhân lực cũng là một thách thức lớn đối với các đơn vị y tế nhất là các đơn vị y tế ở vùng sâu, vùng xa vì đội ngũ cán bộ chủ yếu thực hiện chuyên môn, chưa thực hiện tốt kỹ năng số.

Thông điệp của ngành y tế là: Cần khắc phục được 3 điểm khó khăn, hạn chế nêu trên thì chắc chắn Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị sẽ sớm đi vào thực tiễn cuộc sống, đó là khắc phục được sự thiếu hụt về hạ tầng viễn thông cũng như hạ tầng cơ sở vật chất của các đơn vị y tế; khắc phục nguồn nhân lực, nguồn nhân lực hiện nay chưa đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ cho hồ sơ bệnh án điện tử; cần có sự đầu tư của nhà nước về kinh phí để các đơn vị có đủ năng lực tài chính thực hiện và hoàn thành bệnh án điện tử.

Hành trình đưa Nghị quyết 72-NQ/TW vào đời sống tại Tuyên Quang dù còn nhiều thách thức về địa hình và nguồn lực, nhưng với lộ trình 5 điểm cốt lõi và những bước đi “đột phá” trong đào tạo nhân lực, chuyển đổi số, chúng ta tin tưởng vào một diện mạo mới của y tế xứ Tuyên. Khi tư duy “phòng bệnh” trở thành kim chỉ nam và công nghệ xóa nhòa khoảng cách vùng miền, người dân sẽ thực sự được thụ hưởng thành quả của một nền y tế công bằng, hiện đại.

Thực hiện: Minh Hoa

Niềm tin của những ca sản khoa khó

Bác sỹ Chuyên khoa II Lê Minh Hải, Trưởng khoa Phụ sản, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Tuyên Quang.

Trong môi trường sản phụ khoa nhiều rủi ro, nơi mỗi quyết định chuyên môn có thể tác động trực tiếp tới hai sinh mệnh, bác sỹ Chuyên khoa II Lê Minh Hải, Trưởng khoa Phụ sản, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Tuyên Quang được đồng nghiệp và người dân tin cậy nhắc nhớ như một điểm tựa chuyên môn vững vàng của những ca bệnh khó.

Năm 2025, khoa thực hiện gần 2.900 ca phẫu thuật. Trung bình mỗi tháng, cá nhân anh trực tiếp tham gia đón từ 50 - 60 trẻ sơ sinh chào đời.

Bác sỹ Hải vững vàng nhiều kỹ thuật chuyên sâu: mổ lấy thai ở các trường hợp rau tiền đạo, rau cài răng lược, tiền sản giật nặng; phẫu thuật u xơ tử cung, u nang buồng trứng phức tạp; xử trí chửa ngoài tử cung và các ca cấp cứu đe dọa tính mạng mẹ, thai nhi. Năm 2025, anh đã triển khai thành công kỹ thuật mới: khoét chóp, cắt LEEP và cắt cụt cổ tử cung, góp phần nâng cao năng lực điều trị các tổn thương tiền ung thư cổ tử cung tại tuyến tỉnh.

Điều làm nên “thương hiệu” chuyên môn của bác sỹ Hải không chỉ là số lượng ca mổ, mà là khả năng đánh giá nhanh tình huống, lựa chọn phương án tối ưu và kiểm soát rủi ro trong phòng mổ. Sự chuẩn xác, thận trọng, quyết đoán, khả năng xử trí an toàn trong những tình huống phức tạp là nền tảng tạo dựng niềm tin cho người bệnh nhiều năm qua.

Bài, ảnh: Hảo Lê

Bản lĩnh người thầy thuốc

Bác sĩ Chuyên khoa I Trần Văn Hiếu, Phó Khoa Hồi sức tích cực, phụ trách Khoa Nội Thận - Tiết niệu và Lọc máu, Bệnh viện Đa khoa Hà Giang.

Xuất phát từ mong muốn được chăm sóc, giúp đỡ người thân và cứu chữa người bệnh, bác sĩ Chuyên khoa I Hồi sức Cấp cứu Trần Văn Hiếu đã lựa chọn gắn bó với ngành Y. Hiện anh là Phó Khoa Hồi sức tích cực, phụ trách Khoa Nội Thận - Tiết niệu và Lọc máu, Bệnh viện Đa khoa Hà Giang. Trải qua 16 năm công tác, anh không ngừng trau dồi chuyên môn, rèn luyện bản lĩnh nghề nghiệp và trở thành điểm tựa tin cậy của người bệnh cùng gia đình.

Để xây dựng phác đồ điều trị phù hợp với từng ca bệnh, anh Hiếu thường xuyên phối hợp hội chẩn liên khoa. Anh trực tiếp thăm khám, đánh giá các chỉ số lâm sàng và theo dõi sát diễn biến của người bệnh để đưa ra quyết định chuyên môn chính xác với quyết tâm giữ lại sự sống cho từng bệnh nhân.

Với bác sĩ Hiếu, công việc không chỉ dừng lại ở chuyên môn mà còn là trách nhiệm trước sinh mệnh con người. Anh luôn đặt mình vào vị trí người nhà bệnh nhân để thấu hiểu và sẻ chia. Chính sự tận tâm ấy giúp anh giữ vững sự điềm tĩnh trong những thời khắc cam go, khi mỗi quyết định đều mang ý nghĩa sống còn. Cùng tập thể khoa, anh đã tham gia điều trị thành công nhiều trường hợp bệnh nặng, phức tạp; niềm vui lớn nhất là khi bệnh nhân dần hồi phục, được trở về với gia đình.

Bên cạnh nhiệm vụ chuyên môn, anh còn tích cực tham gia các hoạt động thiện nguyện, hỗ trợ bệnh nhân nghèo, đặc biệt là những trường hợp phải lọc máu chu kỳ dài ngày; tham gia khám, tư vấn sức khỏe cho người dân tại địa bàn khó khăn.

Bài, ảnh: Hồng Nhung

Tận tâm với bệnh nhi

Bác sĩ Bàn Thị Tình, Trưởng khoa Nhi, Trung tâm Y tế khu vực Chiêm Hóa.

Gắn bó với ngành y nhiều năm, bác sĩ Bàn Thị Tình, Trưởng khoa Nhi, Trung tâm Y tế khu vực Chiêm Hóa luôn tâm niệm: Chăm sóc sức khỏe không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn mà còn là trách nhiệm và tình yêu thương. Công tác tại địa bàn miền núi còn nhiều khó khăn, điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị chưa đồng bộ, số lượng bệnh nhi đông vào các thời điểm giao mùa, song chị cùng tập thể Khoa Nhi luôn chủ động sắp xếp công việc khoa học, bảo đảm tiếp nhận, điều trị kịp thời cho các em.

Đặc thù bệnh nhi thường diễn biến nhanh, đòi hỏi sự theo dõi sát sao, bác sĩ Tình luôn trực tiếp thăm khám, hội chẩn những ca bệnh nặng, hướng dẫn người nhà cách chăm sóc, theo dõi trẻ tại nhà. Với sự tận tình, nhẹ nhàng, chị tạo được niềm tin đối với phụ huynh, giúp họ yên tâm phối hợp điều trị. Nhiều trường hợp trẻ mắc viêm phổi, sốt xuất huyết, tiêu chảy cấp… được phát hiện sớm, xử trí kịp thời, hạn chế biến chứng.

Không chỉ giỏi chuyên môn, bác sĩ Tình còn chú trọng công tác tuyên truyền, tư vấn phòng bệnh cho trẻ em, đặc biệt là tiêm chủng đầy đủ, dinh dưỡng hợp lý và vệ sinh cá nhân. Chị tích cực tham gia các chương trình khám sức khỏe lưu động tại các xã vùng sâu, vùng xa, góp phần nâng cao nhận thức của người dân trong chăm sóc sức khỏe trẻ nhỏ.

Nhiều năm liền, chị luôn giữ thành tích hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ và chiến sĩ thi đua cơ sở trong lĩnh vực y tế. Năm 2025, chị vinh dự khi được UBND tỉnh tặng Bằng khen thưởng thành tích xuất sắc trong công tác bảo vệ, chăm sóc sức khỏe Nhân dân trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang, giai đoạn 2024 - 2025.

Bài, ảnh: Khánh Trang

Điểm tựa y đức nơi biên cương Sơn Vĩ

Y sỹ Hoàng Thị Đình, Trạm Y tế Thượng Phùng, xã Sơn Vĩ.

Giữa núi non trùng điệp nơi miền biên giới Sơn Vĩ, có một nữ y sỹ lặng lẽ cống hiến tuổi trẻ, trí tuệ và tấm lòng cho sự nghiệp chăm sóc sức khỏe Nhân dân. Với đồng bào các dân tộc nơi đây, y sỹ Hoàng Thị Đình, sinh năm 1990 không chỉ là người thầy thuốc, mà còn là chỗ dựa tin cậy, luôn làm theo lời dạy của Bác Hồ kính yêu: “Lương y phải như từ mẫu”.

Sau khi tốt nghiệp chuyên ngành y, y sỹ Hoàng Thị Đình lựa chọn gắn bó với các xã vùng cao, biên giới, nơi điều kiện kinh tế, xã hội còn nhiều khó khăn. Từ năm 2012 đến nay, chị công tác tại Trạm Y tế xã Thượng Phùng, huyện Mèo Vạc, tỉnh Hà Giang (cũ), nay là Trạm Y tế Thượng Phùng, xã Sơn Vĩ.

Y sỹ Hoàng Thị Đình chủ động học tiếng dân tộc, tìm hiểu phong tục, tập quán, kiên trì tuyên truyền, vận động Nhân dân khám, chữa bệnh khoa học, từng bước xóa bỏ hủ tục. Bằng sự chân thành, gần gũi, chị đã tạo được niềm tin và sự đồng thuận của người dân.

Điểm Trạm Y tế duy trì chế độ trực 24/24 giờ; chất lượng khám, chữa bệnh ngày càng được nâng cao. Năm 2024, số lượt khám chữa bệnh đạt gần 10.630 lượt người; năm 2025 tăng lên trên 19.720 lượt, tăng hơn 9.000 lượt.

Không chỉ giỏi chuyên môn, y sỹ Hoàng Thị Đình còn là đảng viên luôn hoàn thành tốt và hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. Phần thưởng lớn nhất đối với chị chính là sự tin yêu của Nhân dân nơi biên cương.

Hình ảnh y sỹ Hoàng Thị Đình lặng thầm cống hiến tại xã biên cương Sơn Vĩ là minh chứng sinh động cho việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; là tấm gương sáng về y đức, trách nhiệm và tinh thần vì Nhân dân phục vụ.

Bài, ảnh: Hoàng Tuyến