“Dân vận khéo” - Lá chắn phòng, chống ma túy từ cơ sở

Hướng tới mục tiêu xây dựng 100% xã, phường không ma túy, thời gian qua, các địa phương trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang đã triển khai nhiều mô hình, cách làm sáng tạo theo phương châm “Dân vận khéo”, phát huy vai trò chủ thể của Nhân dân, góp phần bảo đảm an ninh, trật tự ngay từ cơ sở.

An Vượng là thôn xa nhất của xã Tân An, có 130 hộ với đồng bào Tày, Dao và Kinh cùng sinh sống. Người dân chủ yếu dựa vào trồng rừng để phát triển kinh tế. Địa bàn rộng, dân cư phân tán đặt ra yêu cầu phải chủ động phòng ngừa, phát hiện sớm những nguy cơ liên quan đến an ninh, trật tự ngay từ cơ sở.

Trong công tác phòng, chống ma túy, Công an xã xác định phương châm phòng ngừa từ sớm, từ xa, từ từng hộ gia đình. Cán bộ, chiến sĩ Công an xã phối hợp với lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở và cán bộ thôn đến từng nhà tuyên truyền về tác hại của ma túy, hướng dẫn người dân nhận diện những biểu hiện bất thường, đồng thời cung cấp số điện thoại đường dây nóng để người dân kịp thời phản ánh khi phát hiện vụ việc.

 

 

Ông Hà Văn Khoái, người dân thôn An Vượng cho biết: “Số điện thoại đường dây nóng được cung cấp đến từng hộ giúp bà con thuận tiện phản ánh thông tin khi phát hiện dấu hiệu bất thường. Có kênh liên hệ cụ thể, mỗi người cũng nâng cao hơn tinh thần cảnh giác, chủ động cùng lực lượng chức năng giữ gìn an ninh, trật tự trong thôn”.

Là địa bàn trọng điểm loại II về ma túy, phường Minh Xuân xác định phòng ngừa từ cơ sở, quản lý chặt địa bàn, đối tượng là giải pháp then chốt để chủ động ngăn chặn tệ nạn ma túy ngay từ cộng đồng dân cư. Từ yêu cầu thực tiễn, Công an phường đã tham mưu cấp ủy, chính quyền triển khai mô hình “Tổ dân phố không ma túy”, từng bước hình thành thế trận phòng, chống ma túy rộng khắp, trong đó lực lượng Công an giữ vai trò nòng cốt, cả hệ thống chính trị và Nhân dân cùng tham gia.

Điểm đáng chú ý của mô hình là nhiệm vụ phòng, chống ma túy được cụ thể hóa thành trách nhiệm của từng lực lượng, từng tổ dân phố và từng gia đình. Ở cơ sở, thông tin về địa bàn, dân cư, những trường hợp có nguy cơ được thường xuyên trao đổi, cập nhật; công tác tuyên truyền được thực hiện phù hợp với từng nhóm đối tượng; khi xuất hiện dấu hiệu bất thường, thông tin được chuyển đến lực lượng Công an để xác minh, xử lý. Qua đó, tạo thêm một lớp phòng ngừa ngay trong cộng đồng, giúp hạn chế khoảng trống trong quản lý địa bàn.

Đơn cử như tại Tổ dân phố Ỷ La 41, với 324 hộ, hơn 1.164 nhân khẩu, dân cư đông, hoạt động kinh doanh, buôn bán diễn ra khá sôi động, công tác phòng ngừa càng được đặt ra thường xuyên. Tại đây, lực lượng ở cơ sở tập trung tuyên truyền để người dân hiểu rõ tác hại của ma túy, nhận diện những biểu hiện bất thường và nâng cao trách nhiệm quản lý, giáo dục con em. Những thông tin liên quan đến an ninh, trật tự được tiếp nhận, trao đổi và phản ánh kịp thời, góp phần không để những nguy cơ phát sinh trong khu dân cư bị bỏ lọt.

 

 

Xã Quảng Nguyên có 15 thôn, địa bàn rộng, dân cư phân bố không đồng đều, nhiều dân tộc cùng sinh sống. Trong đó, đồng bào Dao chiếm 56,3% dân số, Nùng 15,2%, Mông 11,5%, Tày 10,7% cùng một số dân tộc khác. Năm 2025, địa phương đạt tiêu chí “xã không ma túy”. Để duy trì kết quả và nâng cao chất lượng các tiêu chí, công tác phòng ngừa tiếp tục được đặt lên hàng đầu; trong đó tuyên truyền, nâng cao nhận thức và ý thức tự phòng ngừa của người dân được xác định là giải pháp quan trọng.

 

Thay vì chỉ phổ biến pháp luật bằng văn bản hoặc những buổi tuyên truyền tập trung, Công an xã chú trọng sử dụng video, clip với hình ảnh và tình huống cụ thể để truyền tải nội dung. Những vấn đề về tác hại của ma túy, phương thức, thủ đoạn của tội phạm, dấu hiệu nhận biết nguy cơ được lựa chọn, biên tập theo hướng ngắn gọn, trực quan, sát với đời sống. Cách làm này góp phần khắc phục sự khô cứng trong tuyên truyền pháp luật, đồng thời mở thêm kênh đưa thông tin đến người dân.

 

Đáng chú ý, với đặc thù nhiều đồng bào dân tộc thiểu số, Công an xã tuyên truyền bằng tiếng Nùng, tiếng Mông, lựa chọn cách diễn đạt phù hợp với từng nhóm cư dân. Những nội dung về phòng, chống ma túy được chuyển tải bằng ngôn ngữ quen thuộc, gắn với những vấn đề người dân thường gặp trong cuộc sống. Qua đó, cán bộ Công an có thêm điều kiện trao đổi trực tiếp, giải đáp những băn khoăn, vướng mắc và vận động người dân chủ động tham gia phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc - Trung tá Nùng Xuân Thức, Trưởng Công an xã Quảng Nguyên khẳng định.

Bên cạnh đó, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở thêm hướng tiếp cận cho công tác tuyên truyền ở cơ sở. Những nội dung pháp luật với nhiều thuật ngữ chuyên ngành có thể được hỗ trợ chuyển hóa thành hình ảnh, kịch bản, video hoặc các tình huống minh họa trực quan. Nhờ đó, cùng một nội dung có thể được xây dựng thành nhiều hình thức phù hợp với từng nhóm đối tượng, từ tuyên truyền trực tiếp tại thôn, sinh hoạt cộng đồng đến chia sẻ trên các nền tảng số.

Từ thực tiễn cơ sở, nhiều cách làm linh hoạt, sáng tạo, trong phòng, chống ma túy đã được triển khai, từng bước hình thành mạng lưới tự quản ngay trong cộng đồng. Các mô hình như “Dòng họ không ma túy”, “Thôn, bản không ma túy”, “Tổ dân phố không ma túy”, “Camera an ninh”, “Tiếng loa an ninh”, “Khu dân cư an toàn về an ninh, trật tự” được duy trì và nhân rộng.

Thời gian qua, Công an các cấp đã phối hợp với các cơ quan, đơn vị tổ chức hơn 1.000 buổi tuyên truyền, phổ biến pháp luật; phát hàng nghìn tờ rơi. Công an các xã, phường tổ chức 124 hội nghị ký cam kết phòng, chống ma túy và 250 buổi sinh hoạt chuyên đề về phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và tệ nạn ma túy, thu hút hàng nghìn lượt người tham dự trực tiếp.

 

Từ những cách làm cụ thể, “Dân vận khéo” đang từng bước tạo thành “lá chắn” phòng, chống ma túy từ cơ sở; phát huy vai trò của mỗi gia đình, mỗi khu dân cư và mỗi người dân trong chủ động phòng ngừa, phát hiện, cung cấp thông tin cho lực lượng chức năng. Qua đó, góp phần xây dựng những địa bàn an toàn, hướng tới mục tiêu vì cuộc sống bình yên, hạnh phúc của Nhân dân.

Bài, ảnh: Hạ Hòa, Như Quỳnh