Bóng đại thụ che chở biên cương

Ở nơi địa đầu Tổ quốc, những đảng viên cao tuổi vẫn lặng lẽ giữ nhịp cho bản làng bằng uy tín, trách nhiệm và sự gương mẫu của mình. Vận động dân hiến đất làm đường, hòa giải mâu thuẫn, giữ gìn an ninh trật tự, tuyên truyền chủ trương của Đảng, họ gắn kết cộng đồng bằng chính tiếng nói của những người đã sống trọn một đời vì tập thể.

Báo Tuyên Quang trân trọng giới thiệu loạt bài: Bóng đại thụ che chở biên cương, như một lời tri ân với những đảng viên tuổi cao trí càng cao - những bóng đại thụ nơi đại ngàn - vừa chở che, bảo vệ, vừa nuôi dưỡng những hạt giống đỏ để bảo vệ, dựng xây miền biên viễn bình an của Tổ quốc. 

Bài 1: Mái đầu bạc thắp sáng bản làng

Dẫu đã ở độ tuổi lục tuần, thất thập, nhiều đảng viên vẫn chưa cho phép mình “nghỉ” việc Đảng, việc Dân. Ở cơ sở, tiếng nói của họ nhiều khi còn có sức nặng hơn cả loa truyền thanh, bởi điều người dân tin không chỉ là lời nói, mà là cả một đời sống tận tụy, liêm khiết và trách nhiệm.

Nghỉ hưu nhưng không nghỉ việc

Con đường bê tông dẫn vào Khe Thuyền 1, xã Hồng Sơn uốn quanh sườn đồi, sạch sẽ và phẳng lỳ dưới nắng sớm. Từ trục đường chính đến những ngõ nhỏ len giữa các nếp nhà Cao Lan, màu xám mới của bê tông đã thay cho những lối đất lầy lội ngày mưa năm nào.

Người dân nơi đây vẫn bảo nhau rằng, Khe Thuyền 1 là thôn có nhiều “cái nhất” của xã Hồng Sơn. Đường giao thông hoàn chỉnh nhất. Phong trào văn hóa, văn nghệ mạnh nhất. Khu nghĩa trang tập trung được xây dựng sớm nhất, quy mô nhất.

Nhưng phía sau những “cái nhất” ấy không chỉ là những con số hay tiêu chí nông thôn mới. Đó còn là dấu chân âm thầm của những đảng viên cao tuổi - những người đã đi qua chiến tranh, đi qua gian khó và giờ vẫn chưa cho phép mình nghỉ ngơi trước việc làng, việc bản.

Các đảng viên Chi bộ thôn Khe Thuyền 1 trao đổi trước khi sinh hoạt chi bộ.

Bí thư Chi bộ, Trưởng thôn Khe Thuyền 1 Lý Thị Dương chia sẻ: “Nếu không có sự gương mẫu của các đảng viên cao tuổi thì nhiều việc ở thôn khó thành lắm”.

Trong câu chuyện của chị Dương, cái tên được nhắc đến nhiều nhất là ông Đàm Xuân Vịnh - người đảng viên 42 năm tuổi Đảng, 68 năm tuổi đời.

Ông từng là cán bộ công an. Rời công tác, trở về quê nhà, người đàn ông dáng vẻ nhanh nhẹn, khoan thai ấy không chọn cuộc sống an nhàn. Ông bảo, đã là đảng viên thì nghỉ công tác chứ không thể nghỉ trách nhiệm.

Những ngày đầu xây dựng nông thôn mới, Khe Thuyền 1 còn bộn bề khó khăn. Đường nội đồng nhỏ hẹp, nhiều đoạn lầy trơn mỗi mùa mưa xuống. Muốn làm đường phải có tiền, phải có đất, phải có sự đồng thuận của dân.

Chi bộ họp. Thôn họp. Những đảng viên cao tuổi là những người giơ tay hưởng ứng đầu tiên.

Không chỉ tự nguyện đóng góp, ông Vịnh còn cùng cán bộ thôn đi từng nhà vận động người dân góp công, góp của. Có hôm trời tối mịt mới về đến nhà. Có người chưa thông, ông lại đến thêm lần nữa.

Rồi từng tuyến đường dần nối dài qua xóm nhỏ, qua ruộng đồng. Hơn 10 km đường giao thông nông thôn, đường nội đồng được hoàn thành với số tiền huy động đóng góp hơn 1 tỷ đồng.

Nhưng việc khiến nhiều người nhớ nhất ở Khe Thuyền 1 lại là câu chuyện xây dựng nghĩa trang tập trung.

Thôn có tới 99% đồng bào dân tộc Cao Lan sinh sống. Bao đời nay, chuyện chôn cất người đã khuất vẫn theo quan niệm cũ: “Thuận theo thầy”. Thầy chọn đất, chọn ngày, chọn giờ. Người mất được an táng ở nơi nào thuận nhất. Muốn thay đổi một tập quán lâu đời chưa bao giờ là việc dễ.

Ông Vịnh xin ý kiến chi bộ rồi tổ chức họp dân. Những buổi họp đầu tiên kéo dài đến khuya. Có người phản đối. Có người lo “động” đến phong tục tổ tiên.

Ông không nóng vội. Ông đem chuyện đất sống của con cháu ra để nói với dân: “Nếu cứ chôn cất như thế này, rồi sẽ đến lúc người sống không còn đất để ở nữa”. Lời nói mộc mạc nhưng thấu tình ấy dần khiến bà con suy nghĩ. Năm 2021, khu nghĩa trang tập trung của thôn Khe Thuyền 1 được đưa vào sử dụng. Tổng kinh phí xây dựng hơn 500 triệu đồng, hoàn toàn do Nhân dân đóng góp. Những hàng mộ ngay ngắn nằm dưới chân đồi. Đường đi sạch sẽ. Quy định về xây dựng, hàng lối được công khai rõ ràng. Ông Vịnh dẫn khách thăm khu nghĩa trang, nheo mắt cười: “Giờ chẳng khác gì nghĩa trang thiên đường!”.

Không chỉ góp sức xây dựng thôn bản, những đảng viên cao tuổi ở Khe Thuyền còn là sợi dây kết nối cộng đồng. Ba thôn Khe Thuyền 1, 2, 3 vốn biệt lập, nhưng cùng chung nét văn hóa, phong tục bao đời. Ông Vịnh cùng các đảng viên cao tuổi như ông Lưu Duy Đông ở Khe Thuyền 2, ông Trần Kim Bảng ở Khe Thuyền 3 đứng ra thành lập Liên chi Làng Khe Thuyền. Từ đó, những hoạt động chung được tổ chức thường xuyên hơn. Người dân ba thôn cùng bàn chuyện làng, cùng góp sức làm việc chung, cùng tháo gỡ những khó khăn phát sinh từ cơ sở.

Theo Bí thư Chi bộ Lý Thị Dương, chính uy tín và sự chủ động của các đảng viên cao tuổi đã giúp việc sắp xếp thôn, tổ dân phố ở khu vực này thuận lợi hơn rất nhiều. Bởi tiếng nói của những đảng viên cao tuổi ở địa phương, nặng hơn cả tiếng loa truyền thanh.

Vốn xã hội đặc biệt

Theo Ban Tổ chức Tỉnh ủy, Tuyên Quang hiện có hơn 10 nghìn đảng viên cao tuổi. Chỉ riêng dịp 19-5, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã quyết định trao tặng Huy hiệu Đảng cho 1.160 đảng viên có tuổi Đảng từ 30 đến 80 năm tuổi Đảng. Đây là lực lượng quan trọng tại các chi bộ cơ sở, khi đã tích lũy đủ kiến thức, kinh nghiệm, bản lĩnh cũng như lý tưởng cách mạng.

Tại lễ trao tặng Huy hiệu Đảng đúng ngày sinh nhật Chủ tịch Hồ Chí Minh 19-5, đảng viên 102 tuổi đời, gần 80 năm tuổi Đảng Nguyễn Duy Cân, đảng viên Chi bộ 4 Minh Xuân đã vinh dự được trao tặng Huy hiệu 80 năm tuổi Đảng. Ngay từ khi còn rất trẻ, ông đã sớm giác ngộ cách mạng, tham gia hoạt động từ năm 1945 sau đó tham gia học tập, công tác trong quân đội và công tác tại địa phương. Dù ở cương vị nào, người đảng viên ấy cũng hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Những đóng góp của đồng chí đã được Đảng và Nhà nước ghi nhận bằng nhiều phần thưởng cao quý, tiêu biểu là Huân chương Kháng chiến hạng 3; Huân chương Chiến sĩ vẻ vang hạng 1, 2, 3; Huy chương và Huy hiệu, Bằng khen và Giấy khen có thành tích trong chiến đấu, xây dựng quân đội của Bộ Quốc phòng, Chính phủ, Chủ tịch nước.

Ở cái tuổi bách niên giai lão, đảng viên lão thành Nguyễn Duy Cân vẫn mẫn tiệp. Cụ vẫn mở cửa tiếp khách, kể chuyện lịch sử, truyền thống mỗi ngày cho thế hệ trẻ, đóng góp ý kiến xây dựng Đảng, tích cực tham gia các hoạt động ở tổ dân phố. Đợt bầu cử đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp 15-3 vừa rồi, cụ vẫn tự tay đi bỏ phiếu, chọn ra những đại biểu xứng đáng nhất. Bí thư Chi bộ 4 Minh Xuân Vũ Ngọc Cương chia sẻ: “Những đảng viên lão thành như cụ Nguyễn Duy Cân là pho sử sống, là nguồn vốn xã hội đặc biệt của cả chi bộ. Những thế hệ như cụ giống như tấm gương sáng, để lớp lớp thế hệ sau soi vào, giữ mình và học tập”.

Trong bối cảnh cả hệ thống chính trị đang vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, vai trò “cánh tay nối dài” của đảng viên cao tuổi ở cơ sở càng quan trọng hơn bao giờ hết.

Bài, ảnh: Trần Liên, Thanh Phúc, Lý Thu 
(Còn nữa)