Sáp nhập trường học tinh đầu mối, nhân chất lượng

Sắp xếp lại mạng lưới trường học trước năm học mới không chỉ là bài toán tinh gọn bộ máy, mà là bước chuyển tư duy đột phá của tỉnh: Thu gọn đầu mối quản lý để tối ưu nguồn lực, lấy học sinh làm trung tâm và tạo sức bật cho chất lượng giáo dục.

Giáo viên Trường THCS Vinh Quang, xã Hoàng Su Phì rà soát cơ sở vật chất, phục vụ phương án sáp nhập thành Trường THCS&THPT Hoàng Su Phì.

Kỳ vọng mới

Xã Bắc Mê với gần 3.100 học sinh, chủ trương sắp xếp cơ sở giáo dục đang được cụ thể hóa rõ nét. Từ 9 trường học ban đầu, xã dự kiến giảm 5 trường, tương đương 56% số đầu mối. Điển hình ở cấp mầm non, 4 trường gồm Lạc Nông, Hoa Sen, Yên Phú và Yên Phong được sáp nhập thành Trường Mầm non Yên Phú. Việc hợp nhất này giúp địa phương tinh giản 3 vị trí hiệu trưởng, xây dựng bộ máy quản lý về một đầu mối duy nhất.

Nhiều năm qua, do đặc thù địa hình chia cắt và dân cư phân tán, toàn tỉnh có 1.063 cơ sở giáo dục công lập. Mạng lưới trường lớp chưa tập trung với nhiều điểm lẻ quy mô nhỏ, khiến nguồn lực đầu tư bị dàn trải, đội ngũ giáo viên thừa, thiếu cục bộ và chưa tạo thuận lợi cho tiến trình chuyển đổi số.

Để giải quyết bài toán này, toàn tỉnh dự kiến sắp xếp từ 1.063 xuống còn 578 cơ sở giáo dục, giảm 485 đơn vị, tương đương 45,6%. Đồng chí Bùi Quang Trí, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo cho biết: “Mỗi cơ sở giáo dục đều được đánh giá toàn diện về quy mô học sinh, địa lý, cơ sở vật chất, bảo đảm hoạt động dạy học ổn định, không gây xáo trộn. Ngành kỳ vọng mạng lưới trường lớp sau sáp nhập sẽ tối ưu hóa các nguồn lực đầu tư, cân đối đội ngũ giáo viên cùng cơ sở vật chất đồng bộ sẽ là nền tảng thực hiện hiệu quả Chương trình giáo dục phổ thông 2018 và đẩy mạnh chuyển đổi số”.

Không gây xáo trộn

Tính đúng đắn của chủ trương sáp nhập các đơn vị trường học đang được chứng minh sinh động từ sự đồng thuận, chủ động thích ứng tại địa phương. Tại xã Trung Hà sẽ hợp nhất Trường Phổ thông dân tộc (PTDT) bán trú Tiểu học và Trường PTDT Bán trú THCS thành một trường liên cấp. Bước vào năm học 2026 - 2027, trường liên cấp dự kiến vận hành ổn định với quy mô 41 lớp và 1.308 học sinh. Về tổ chức không gian học tập, dự kiến đặt trường chính tại khu vực THCS hiện tại; đồng thời duy trì 1 phân hiệu tại khu vực Tiểu học cũ cùng 2 điểm trường lẻ Hoa Trung và Liên Sơn. Mô hình này giúp giữ vững mạng lưới trường lớp, không làm xáo trộn cự ly đến lớp của học sinh vùng cao.

Đồng chí Nguyễn Mạnh Cường, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Trung Hà cho biết: “Hai trường đều đã đạt chuẩn quốc gia mức độ 1 nên khi hợp nhất có lợi thế rất lớn về tính đồng bộ hạ tầng. Đặc biệt, nhờ làm tốt công tác tư tưởng, đội ngũ cán bộ quản lý rất đồng thuận, tự nguyện chia sẻ để tinh gọn bộ máy. Sự đoàn kết của đội ngũ cùng cơ sở vật chất sẵn có sẽ là nền tảng vững chắc, tạo tiền đề để công tác giáo dục của xã phát triển trong giai đoạn mới”.

Còn tại xã Đường Thượng, địa bàn khó khăn với 100% đồng bào dân tộc Mông, công tác sắp xếp theo hướng giữ nguyên cấp mầm non, sáp nhập 2 trường tiểu học và 2 trường THCS. Sau khi hợp nhất, Trường PTDT bán trú Tiểu học Đường Thượng trở thành một đầu mối lớn với hơn 100 cán bộ, giáo viên, nhân viên và quy mô khoảng 2.200 học sinh.

Ông Nguyễn Bá Tứ, Hiệu trưởng Trường PTDT bán trú Tiểu học Đường Thượng kỳ vọng: “Khi về chung một đầu mối, nhà trường có thể linh hoạt điều tiết, luân chuyển giáo viên, giải quyết hiệu quả bài toán thừa - thiếu, nhất là đối với các môn học đặc thù đang thiếu hiện nay như tiếng Anh, Tin học hay nghệ thuật. Đây là nền tảng quan trọng để nhà trường nâng cao chất lượng giáo dục cho học sinh vùng cao”.

Thực tiễn từ các địa phương cho thấy việc sắp xếp cơ sở giáo dục là bước tái cấu trúc mang tính chiến lược để giáo dục phát triển bền vững. Từ sự đồng thuận giữa nhà trường, Nhân dân chính là nền tảng vững chắc để mạng lưới trường lớp mới tạo nên những bước bứt phá cho phát triển giáo dục.

Bài, ảnh: Phạm Hoan