Dấu chân trên ruộng bậc thang kỳ vỹ

Khi mặt trời vừa nhô khỏi đỉnh núi, thôn Nậm Nghí, xã Thông Nguyên đã vang dậy tiếng hò reo. Sau hiệu lệnh xuất phát, hơn 300 vận động viên bật lên trên những bậc ruộng dốc, bắt đầu cuộc đua “Dấu chân trên ruộng bậc thang kỳ vỹ”. Đây không chỉ là giải thể thao độc đáo, mà còn là hành trình trải nghiệm giữa di sản, nơi thiên nhiên, con người và du lịch hòa quyện trong từng bước chân.

Đường đua độc đáo

Tháng Năm về cũng là lúc ruộng bậc thang ở xã Thông Nguyên khoác lên mình vẻ đẹp mộc mạc mà cuốn hút. Những tầng ruộng sau vụ cày ải trải dài theo sườn núi với sắc nâu trầm của đất mới, đan xen màu xanh non của vạt ngô, tạo nên bức tranh mềm mại ôm trọn lưng đồi giữa đại ngàn. Từ trên cao nhìn xuống, cả thung lũng hiện lên như một bức phù điêu khổng lồ được chạm khắc bởi bàn tay cần mẫn của bao thế hệ đồng bào vùng cao. Nhưng năm nay, giữa không gian vốn yên bình ấy, nhịp đập thể thao đã làm cả miền sơn cước bừng tỉnh.

Ruộng bậc thang ở Thông Nguyên trở thành đường đua độc đáo

Giải chạy leo ruộng bậc thang với chủ đề “Dấu chân trên ruộng bậc thang kỳ vỹ” năm 2026 do UBND xã Thông Nguyên tổ chức, đã biến những tầng ruộng chuẩn bị bước vào mùa nước đổ thành “đấu trường” thể thao độc đáo. Không phải đường nhựa bằng phẳng hay cung chạy chuyên nghiệp, đường đua ở thôn Nậm Nghí chỉ dài khoảng 350 mét nhưng phủ kín gần 60 bậc ruộng liên tiếp, với độ cao dao động từ 1,2 - 2,5 mét mỗi bậc, đủ để thử thách cả sức bền lẫn ý chí của những đôi chân dẻo dai nhất.

Tiếng còi khai cuộc vang lên, các vận động viên lập tức lao lên phía trước như mũi tên bật khỏi dây cung. Những đôi chân liên tục dậm xuống lớp đất nâu, đôi tay bấu chặt vào bờ ruộng để lấy đà bật người lên cao. Mỗi cú rướn mình là một lần cơ bắp căng lên trước độ dốc của những tầng ruộng nối nhau tận lưng chừng núi. Có đoạn dốc dựng gần như thẳng đứng, vận động viên phải cúi rạp người, dùng cả tay để giữ thăng bằng. Bao quanh đường đua là khoảng 2.000 cổ động viên đứng ken kín trên các tầng ruộng. Tiếng reo hò, tiếng trống dội từ sườn núi này sang sườn núi khác, cuộn thành dòng âm thanh hừng hực tiếp sức cho những bước chân đang chực khụy xuống vì mỏi mệt.

Chị Phượng Mùi Sếnh, người dân thôn Nậm Nghí không giấu được sự phấn khích khi lần đầu chứng kiến cuộc đua đặc biệt ngay trên thửa ruộng quê hương. “Bình thường ruộng bậc thang chỉ quen với tiếng người đi cấy, đi gặt. Hôm nay nhìn đông vui thế này, tôi thấy tự hào lắm. Các vận động viên leo dốc rất khỏe, nhiều đoạn nhìn thôi cũng thấy mệt thay. Bà con ai cũng muốn hò hét thật to để tiếp thêm sức cho họ”, chị Sếnh chia sẻ.

Qua bao mùa mưa nắng, ruộng bậc thang ở Thông Nguyên đã vượt xa ý nghĩa của những thửa ruộng mưu sinh để trở thành dấu ấn văn hóa đặc biệt giữa miền sơn cước. Những tầng đất ôm theo sườn núi là kết tinh của bao đời người Dao cần mẫn khai núi, giữ đất, gieo sự sống giữa đại ngàn khắc nghiệt, tạo nên Danh lam thắng cảnh quốc gia Ruộng bậc thang hôm nay. Chị Hoàng Hải Yến, du khách đến từ Hà Nội chia sẻ: “Trước mắt tôi, ruộng bậc thang giống như một pho sử thi sống được tạo nên từ sức lao động, ý chí và bản sắc của đồng bào vùng cao qua bao thế hệ. Khi thể thao hòa vào không gian ấy, cuộc đua mang đến cảm xúc rất khác lạ. Mỗi bước chạy vừa chinh phục độ dốc của núi đồi, vừa giúp mỗi người cảm nhận sâu hơn nhịp sống, tinh thần và hơi thở văn hóa nơi rẻo cao”.

Đánh thức miền danh thắng

Càng tiến về gần đích, đường đua càng trở nên khắc nghiệt. Những đôi chân bắt đầu run lên vì mỏi, bắp cơ căng cứng sau liên tiếp những cú bật dốc, hơi thở dồn dập như vỡ ra trong lồng ngực. Thế nhưng không ai chấp nhận chùn bước. Trên những bờ ruộng nhỏ hẹp, gồ ghề và chênh vênh, mỗi vận động viên buộc phải dồn toàn bộ thể lực, sự khéo léo và khả năng giữ thăng bằng để tìm ra điểm đặt chân chính xác nhất. Chỉ một cú trượt nhỏ cũng đủ làm mất nhịp bứt tốc giữa cuộc đua đang nóng rực từng giây.

Sau màn bứt tốc đầy bản lĩnh, ngôi vị cao nhất của giải đấu thuộc về Hàng A Nhông, chàng trai 9X đến từ tỉnh Lai Châu. Sự dẻo dai, kỹ thuật leo dốc điêu luyện cùng ý chí bền bỉ đã giúp anh cán đích đầu tiên với thành tích chưa đầy 3 phút. Anh Nhông chia sẻ: “Tôi từng tham gia nhiều giải chạy địa hình, nhưng cảm giác leo trên những bậc ruộng dốc dựng ở Thông Nguyên là trải nghiệm hoàn toàn khác biệt. Có lúc phải dùng cả tay bám đất để kéo người lên. Rất mệt nhưng cũng rất đặc biệt. Tôi cảm nhận được công sức và mồ hôi của bao thế hệ đồng bào đã tạc nên những tầng ruộng kỳ vỹ này”.

Bám sát phía sau nhà vô địch là Tẩn Láo Sử, thôn Lùng Lý, xã Thông Nguyên (giành giải Nhì), kế đến là Ly Seo Chính, xã Hồ Thầu (giành giải Ba). Sinh ra giữa núi đồi và lớn lên cùng những tầng ruộng cheo leo, Sử mang trong mình sự dẻo dai rất riêng của người con vùng cao. Thế nhưng, chỉ khi bước vào cuộc đua thật sự, anh mới cảm nhận hết sự khắc nghiệt của từng bậc đất dựng đứng. “Mỗi bước chạy đều là thử thách về ý chí và sức bền. Nhưng điều khiến tôi xúc động nhất chính là tiếng cổ vũ vang lên từ khắp các sườn núi. Nó không chỉ tiếp thêm động lực, mà còn khiến tôi có cảm giác mình đang chạy vì niềm tự hào của quê hương”, Sử chia sẻ.

Ngoài các giải thưởng cao nhất, Ban Tổ chức còn trao 8 giải Khuyến khích cho 8 vận động viên xuất sắc đến từ các xã Thông Nguyên, Hồ Thầu, Tân Quang (Tuyên Quang) và Mù Cang Chải (Lào Cai)… như một sự ghi nhận dành cho tinh thần bền bỉ, ý chí vượt dốc và khát vọng chinh phục của các vận động viên trên hành trình chạm tới vạch đích. Nhưng vượt lên trên những giải thưởng, điều đọng lại sâu nhất chính là cách địa phương đang biến di sản thành động lực phát triển mới. Chủ tịch UBND xã Thông Nguyên, Vũ Thế Phương cho biết: “Chúng tôi mong muốn quảng bá mạnh mẽ tiềm năng du lịch cộng đồng, đưa giải chạy trở thành sản phẩm du lịch đặc trưng, hướng tới tổ chức thường niên nhằm bảo tồn, phát huy giá trị Danh lam thắng cảnh quốc gia Ruộng bậc thang và tạo sinh kế bền vững cho người dân”.

Giải chạy khép lại khi nắng trưa dát vàng lên những tầng ruộng uốn cong giữa lưng núi, nhưng dư âm của nó vẫn tiếp tục lan xa giữa đại ngàn. Từng dấu chân in trên ruộng bậc thang hôm nay dẫu có nhòa đi theo mùa mưa nắng, nhưng sức sống mà giải chạy mang lại cho miền danh thắng ấy có lẽ sẽ còn ở lại rất lâu trong hành trình đưa di sản hòa vào nhịp sống đương đại.

Thu Phương