Sức sống ở bản Mông Ngòi Khù

Cách trung tâm xã Trung Sơn hơn 15km, thôn Ngòi Khù hôm nay đang khoác lên mình diện mạo mới. Những căn nhà kiên cố dần thay cho mái tạm, những mô hình phát triển kinh tế được hình thành từ sự hỗ trợ thiết thực của Nhà nước đã cho thấy cuộc sống của đồng bào Mông nơi đây đổi thay.

Đồng bào Mông, thôn Ngòi Khù, xã Trung Sơn mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng trong phát triển kinh tế.

Từ bản nghèo đến mùa no ấm

Ngòi Khù là thôn có 100% đồng bào Mông sinh sống với 36 hộ, 118 nhân khẩu. Trước kia, cuộc sống của bà con còn nhiều khó khăn, nhà ở tạm bợ, bà con chỉ biết sống dựa vào việc trồng ngô lấy lương thực. Những năm thời tiết bất thường, cây không phát triển được, người dân trong thôn phải đối mặt với cảnh thiếu ăn. Cuộc sống thiếu thốn khiến nhiều hộ dân quanh năm chỉ lo "ăn bữa nay, lo bữa mai". Những căn nhà mái lợp tạm bợ không thể che chắn trước những đợt mưa rét. Đặc biệt, vào mùa mưa, con đường đất dẫn vào thôn lầy lội, việc đi lại của bà con khó khăn, có thời điểm gần như bị chia cắt.

Bà Giàng Thị Chía, Bí thư Chi bộ thôn Ngòi Khù cho biết: “4 năm trước, 100% hộ dân trong thôn đều thuộc hộ nghèo, đời sống rất khó khăn. Thiếu vốn, thiếu kiến thức nên việc chăn nuôi, trồng trọt chủ yếu mang tính tự cung, tự cấp. Nhiều gia đình không có điều kiện cho con em đến lớp, đời sống văn hóa, tinh thần còn nhiều hạn chế. Không ít hộ đến kỳ giáp hạt phải vay mượn lương thực hoặc vào rừng kiếm thêm rau, măng để ăn qua ngày. Cái nghèo cứ quẩn quanh hết năm này qua năm khác khiến Ngòi Khù từng là một trong những thôn khó khăn nhất của xã”.

Ở thôn Ngòi Khù ai cũng nể sự kiên trì của bà Giàng Thị Chía, Bí thư Chi bộ thôn. Bà luôn nói đi đôi với làm, từ việc trồng lúa nước để người dân làm theo đến việc chăn nuôi, trồng rừng cũng tiên phong đi đầu. Thấy mô hình nào hiệu quả, bà lại tuyên truyền, vận động bà con áp dụng. Bà còn trực tiếp hướng dẫn bà con cách làm đất, chăm sóc lúa, nuôi gia cầm; kết nối nhiều hộ trong thôn liên doanh với Công ty Lâm nghiệp Yên Sơn để trồng rừng. Bà con thôn Ngòi Khù đã từng bước thay đổi tư duy sản xuất, mạnh dạn học hỏi cách làm mới để phát triển kinh tế. Từ chỗ chỉ quen trồng ngô, nuôi gà nhỏ lẻ, nhiều hộ sau khi được tuyên truyền và tham gia lớp tập huấn đã thay đổi tư duy, biết tận dụng diện tích đất đồi để trồng tre lấy măng, phát triển chăn nuôi trâu, bò, lợn theo hướng hàng hóa.

Với tổng diện tích trên 106 ha rừng sản xuất, việc phát triển mô hình trồng tre lấy măng được bà con trong thôn triển khai tích cực. Là 1 trong các hộ được hỗ trợ từ dự án trồng tre lấy măng, sau thời gian trồng và mang lại hiệu quả, chị Sùng Thị Dung đã mạnh dạn mở rộng diện tích sản xuất, phát triển thêm trồng cam và chăn nuôi. Chị Dung chia sẻ: “Trước đây gia đình chỉ trồng ngô, thu nhập không được bao nhiêu. Từ ngày được hỗ trợ giống tre lấy măng và được hướng dẫn phương pháp chăm sóc tôi thấy rất phù hợp với đất ở đây. Tre dễ chăm sóc, có măng bán sẽ có thêm tiền cho gia đình. Gia đình còn đầu tư trồng gần 100 gốc cam, bưởi và chăn nuôi gia cầm. Thu nhập giờ khá hơn, không còn lo đói nghèo như trước”.

Người dân thôn Ngòi Khù được sử dụng nước sạch, đảm bảo an toàn.

Sự hỗ trợ thiết thực

Để bà con yên tâm lao động, sản xuất, chính quyền địa phương đã quan tâm hỗ trợ giống cây trồng, vật nuôi, hỗ trợ bà con làm nhà ở với phương châm “không để ai bị bỏ lại phía sau”. Chỉ riêng năm 2025, thôn có 12 hộ được hỗ trợ xây mới và sửa chữa nhà ở với tổng số tiền trên 540 triệu đồng. Từ năm 2020 đến nay, thôn được nhà nước đầu tư xây dựng cây cầu dân sinh và một số đoạn đường trục chính được bê tông hóa. Năm 2021, thôn được đầu tư trạm biến áp và đường dây điện hạ thế, cung cấp điện lưới quốc gia cho 100% hộ dân. Năm 2024, điểm trường Mầm non Ngòi Rịa, Ngòi Khù được đầu tư xây dựng với 2 phòng học khang trang, đảm bảo 100% trẻ em trong độ tuổi được đi học.

Đồng chí Nguyễn Văn Trường, Phó Chủ tịch UBND xã Trung Sơn cho biết: “Từ sự quan tâm đầu tư của Đảng, Nhà nước cùng sự vào cuộc của chính quyền địa phương, đời sống của người dân thôn Ngòi Khù đã có nhiều đổi thay. Bà con đã mạnh dạn thay đổi cách nghĩ, cách làm chứ không chỉ trông chờ, ỷ lại vào sự hỗ trợ của Nhà nước. Trước kia, 100% số hộ trong thôn đều là hộ nghèo thì bây giờ chỉ còn 11 hộ nghèo. Thu nhập bình quân đạt trên 2 triệu đồng/người/tháng; 100% hộ dân đều có tivi, xe máy, sử dụng điện lưới quốc gia, nước sạch, trẻ em đến tuổi được đến trường. Thôn có đội văn nghệ, thể thao duy trì thường xuyên, góp phần nâng cao đời sống tinh thần người dân".

Từ những chính sách thiết thực, từ tinh thần vượt khó của người dân, bản Mông Ngòi Khù đang bừng lên sức sống mới. Những kết quả đạt được cho thấy bà con người Mông nơi đây đã thay đổi không chỉ ở nếp nghĩ mà cả cách làm.

Bài, ảnh: Thúy Nga