Kiến nghị rà soát toàn diện danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện

Tăng cường quản lý hoạt động kinh doanh khí N₂O

Các đại biểu Quốc hội thảo luận tại hội trường chiều 5-8. Ảnh: Quochoi.vn

Thảo luận tại hội trường, đại biểu Quốc hội Phan Thị Mỹ Dung (Đoàn Tây Ninh) cho rằng, việc sửa đổi lần này không chỉ đơn thuần điều chỉnh một phụ lục của Luật Đầu tư mà còn là cơ hội để tiến hành rà soát tổng thể danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, qua đó tháo gỡ các rào cản gia nhập thị trường, tạo động lực mới cho tăng trưởng kinh tế, cải cách thể chế, cải cách thủ tục hành chính và phát huy tối đa nguồn lực xã hội.

Đại biểu Quốc hội Phan Thị Mỹ Dung (Đoàn Tây Ninh) phát biểu thảo luận. Ảnh: Quochoi.vn

Theo đại biểu, việc giữ lại hay đưa một ngành, nghề ra khỏi danh mục cần dựa trên bộ tiêu chí thống nhất, khách quan và áp dụng chung cho tất cả các lĩnh vực, thay vì chủ yếu căn cứ vào đề xuất của từng bộ, ngành quản lý chuyên ngành. Các tiêu chí cần xem xét gồm mức độ ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội, sức khỏe cộng đồng, môi trường; mức độ cần thiết của điều kiện kinh doanh; khả năng chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm; cũng như chi phí tuân thủ đối với doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh.

Trong khi đó, đại biểu Quốc hội Lê Hoàng Anh (Đoàn Gia Lai) cho rằng, việc cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh phải đi đôi với hoàn thiện cơ chế quản lý thay thế, bảo đảm không tạo khoảng trống pháp lý hoặc phát sinh các rào cản mới đối với doanh nghiệp.

Đại biểu Lê Hoàng Anh nhấn mạnh, điều quan trọng không chỉ là cắt giảm bao nhiêu ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện mà là thực hiện bằng phương thức phù hợp để không tạo ra những hệ quả khó khắc phục. Theo đại biểu, việc chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm phải được thực hiện trên cơ sở các nguyên tắc rõ ràng, không thể tiến hành một cách cơ học chỉ nhằm đạt mục tiêu cắt giảm về số lượng.

Đại biểu Quốc hội Lê Hoàng Anh (Đoàn Gia Lai) phát biểu thảo luận. Ảnh: Quochoi.vn

Đại biểu Lê Hoàng Anh đề nghị bổ sung vào dự thảo luật nguyên tắc chuyển đổi từ tiền kiểm sang hậu kiểm làm căn cứ chung cho các bộ, ngành khi xây dựng phương án quản lý đối với từng lĩnh vực; quy định rõ đối với những ngành, nghề chưa có văn bản pháp luật thay thế thì phải áp dụng cơ chế quản lý rủi ro tạm thời, không để xảy ra khoảng trống pháp lý.

Đối với quy định cấm kinh doanh khí N₂O, đại biểu bày tỏ đồng tình với chủ trương tăng cường quản lý nhằm ngăn chặn tình trạng lạm dụng "khí cười". Tuy nhiên, đại biểu cho rằng, cần bảo đảm sự thống nhất giữa Luật Đầu tư và dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi), đặc biệt trong việc xác định hành vi vi phạm và trách nhiệm của người bán.

“

“Chỉ nên xử lý khi người bán biết hoặc có căn cứ để biết người mua sử dụng khí N₂O vào mục đích trái pháp luật, tránh suy diễn trách nhiệm đối với các trường hợp không thể biết trước mục đích sử dụng”, đại biểu Quốc hội Lê Hoàng Anh kiến nghị.

Đại biểu Quốc hội Thạch Phước Bình (Đoàn Vĩnh Long) phát biểu. Ảnh: Quochoi.vn

Đại biểu Quốc hội Thạch Phước Bình (Đoàn Vĩnh Long) cũng thống nhất với chủ trương tăng cường quản lý hoạt động kinh doanh khí N₂O nhưng đề nghị dự thảo luật quy định rõ phạm vi điều chỉnh. Theo đại biểu, ngoài lĩnh vực y tế, thực phẩm, nghiên cứu khoa học, khí N₂O còn được sử dụng rộng rãi trong nhiều ngành công nghiệp như điện tử, chế tạo linh kiện bán dẫn, cơ khí chính xác và các quy trình công nghệ chuyên ngành.

Vì vậy, đại biểu cho rằng, nên làm rõ việc kinh doanh, sử dụng khí N₂O phục vụ sản xuất công nghiệp hợp pháp không thuộc phạm vi điều chỉnh của quy định về điều kiện kinh doanh. Đồng thời xây dựng cơ chế quản lý theo mục đích sử dụng, đối tượng sử dụng và khả năng truy xuất nguồn gốc thay vì áp dụng điều kiện kinh doanh đối với toàn bộ chuỗi cung ứng.

Đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Việt Nga (Đoàn Hải Phòng) phát biểu thảo luận. Ảnh: Quochoi.vn

Liên quan đến quy định cấm kinh doanh khí N₂O, đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Việt Nga (Đoàn Hải Phòng) đồng tình với yêu cầu xử lý khẩn trương tình trạng lạm dụng loại khí này. Tuy nhiên, đại biểu cho rằng, nên ban hành đầy đủ văn bản hướng dẫn để xác định rõ phạm vi cấm, các trường hợp được phép sử dụng, trách nhiệm của người bán, người mua cũng như cơ chế phối hợp giữa các cơ quan chức năng, tránh lúng túng trong quá trình thực hiện.

Đối với đề xuất cấm kinh doanh khí N₂O, đại biểu Quốc hội Phạm Văn Hòa (Đoàn Đồng Tháp) đề nghị, cân nhắc kỹ. Theo đại biểu, khí N₂O hiện được sử dụng hợp pháp trong nhiều lĩnh vực như y tế, nghiên cứu khoa học, dược phẩm, mỹ phẩm và chế biến thực phẩm. Việc một bộ phận người dân, nhất là thanh thiếu niên, lạm dụng khí này để hít nhằm tạo cảm giác kích thích là hành vi cần phải ngăn chặn, nhưng không nên vì vậy mà cấm toàn bộ hoạt động kinh doanh.

Đại biểu Quốc hội Phạm Văn Hòa (Đoàn Đồng Tháp) phát biểu thảo luận. Ảnh: Quochoi.vn

Đại biểu đề nghị thay vì đưa khí N₂O vào danh mục cấm kinh doanh, cần quy định đây là ngành, nghề kinh doanh có điều kiện để Nhà nước tăng cường quản lý, kiểm soát chặt chẽ việc sản xuất, kinh doanh và sử dụng đúng mục đích. Đồng thời, cơ quan soạn thảo cần làm rõ cơ sở pháp lý và cơ sở thực tiễn của việc đề xuất cấm kinh doanh, nhất là trong bối cảnh khí N₂O không thuộc danh mục chất ma túy hoặc tiền chất ma túy.

Theo đại biểu, cần tập trung xử lý nghiêm hành vi sử dụng khí N₂O sai mục đích, gây ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng, thay vì cấm đối với cả những trường hợp sử dụng hợp pháp trong hoạt động sản xuất, kinh doanh và nghiên cứu.

Cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh phải thực chất

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên điều hành phiên thảo luận chiều 5-8. Ảnh: Quochoi.vn

Phát biểu giải trình, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, đa số ý kiến đại biểu thống nhất với sự cần thiết ban hành luật, đồng thời đánh giá cao công tác chuẩn bị của cơ quan soạn thảo. Nhiều ý kiến tâm huyết, trách nhiệm đã góp ý để tiếp tục hoàn thiện dự thảo luật trước khi Quốc hội xem xét thông qua.

Về vấn đề cắt giảm danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, Bộ trưởng khẳng định đây là chủ trương lớn nhằm cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh theo chỉ đạo của Trung ương và Chính phủ. Theo Bộ trưởng, việc cắt giảm không thực hiện theo cách cơ học mà dựa trên các nguyên tắc, tiêu chí cụ thể.

Thời gian qua Chính phủ đã rà soát, cắt giảm 56 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, tương đương khoảng 22%, đồng thời cắt giảm hơn 420 điều kiện kinh doanh. Kết quả này đã được Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế, pháp luật ghi nhận, đánh giá cao. Trên cơ sở đó, Bộ Tài chính tiếp tục đề xuất cắt giảm, đơn giản hóa các điều kiện kinh doanh còn bất cập.

Theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, việc rà soát, cắt giảm được thực hiện trên ba nguyên tắc. Thứ nhất, loại bỏ những ngành, nghề không còn thực sự cần thiết phải áp dụng điều kiện đầu tư kinh doanh theo quy định của Luật Đầu tư. Thứ hai, chuyển mạnh phương thức quản lý từ tiền kiểm sang hậu kiểm, từ quản lý bằng giấy phép sang quản lý bằng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và dữ liệu. Thứ ba, tiếp tục rà soát để loại bỏ những ngành, nghề có điều kiện không rõ ràng, có tính chất tương đồng, đã được điều chỉnh bằng các cơ chế quản lý khác hoặc trên thực tế chưa phát sinh.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn phát biểu tiếp thu, giải trình. Ảnh: Quochoi.vn

Tiếp thu ý kiến của các đại biểu Quốc hội, Bộ trưởng cho biết cơ quan soạn thảo sẽ tiếp tục rà soát toàn diện, đồng thời chuẩn bị đầy đủ cơ sở pháp lý, tổ chức bộ máy và nguồn lực để việc chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm được triển khai hiệu quả, tránh phát sinh khoảng trống trong quản lý nhà nước.

Liên quan đến quy định cấm kinh doanh khí N₂O để sử dụng cho con người qua đường hô hấp ngoài mục đích y tế, công nghệ thực phẩm và nghiên cứu, Bộ trưởng Bộ Tài chính cho biết, quy định này xuất phát từ yêu cầu cấp thiết của thực tiễn khi tình trạng lạm dụng khí N₂O thời gian qua diễn biến phức tạp, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng, an ninh, trật tự xã hội.

Theo Bộ trưởng, trong quá trình hoàn thiện dự thảo luật và các nghị định hướng dẫn, Bộ Tài chính sẽ phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành liên quan để quy định rõ cơ chế quản lý, kiểm soát việc sản xuất, vận chuyển, kinh doanh và sử dụng khí N₂O, vừa ngăn chặn hành vi lạm dụng, vừa bảo đảm nhu cầu sử dụng hợp pháp trong các lĩnh vực y tế, công nghiệp thực phẩm và nghiên cứu khoa học.