Tự hào đất Then

TQĐT - Hiện nay, tỉnh ta có 22 dân tộc anh em cùng sinh sống và là tỉnh có số dân tộc thiểu số đông hơn người Kinh. Trong số các dân tộc thiểu số, người Tày vẫn chiếm số đông nhất và được coi là chủ nhân của vùng đất này.

Nghi lễ Then của người Tày, Nùng trong tỉnh vẫn được truyền từ đời nọ sang đời kia và không thể thiếu trong đời sống tinh thần của họ. Then với người Tày, Nùng chính là những bài cúng vía do các ông Then, bà Then làm lễ. Có rất nhiều loại hình then khác nhau, nhưng các gia chủ đều cầu cho các thành viên trong gia đình sức khỏe, mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu. Ở lễ hội Lồng tông của dân tộc Tày, Nùng là hình thức cúng vía tập thể, thể hiện tinh thần đoàn kết và ước muốn chung. Ngày nay, then còn được phóng tác ra các bài hát mới, thu hút sự chú ý của cả cộng đồng. Ở tỉnh ta có rất nhiều câu lạc bộ hát then, chơi đàn tính được thành lập và còn được đưa vào các trường học.
 


Một tiết mục hát Then của Câu lạc bộ hát Then,
đàn Tính Thành Tuyên (TP Tuyên Quang).

Tuyên Quang thật vinh dự và tự hào khi được các tỉnh có then chọn làm tỉnh đầu mối trong việc lập hồ sơ khoa học. Tuyên Quang là tỉnh nằm trong “vùng lõi” của then và cũng là tỉnh đầu tiên chủ động gợi ý với các cơ quan chức năng của Nhà nước nhằm tập hợp các tỉnh lập hồ sơ di sản then. Năm 2015, tỉnh ta đăng cai Liên hoan hát Then, đàn Tính toàn quốc. Nếu hồ sơ then được UNESCO vinh danh thì ngày hội đó thêm nhiều ý nghĩa, niềm vui chung của các tỉnh có then.

Ngày 28-2 vừa qua, tại tỉnh ta, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với UBND tỉnh tổ chức Hội nghị triển khai kế hoạch lập hồ sơ quốc gia “Then Tày-Nùng-Thái Việt Nam” đệ trình UNESCO ghi danh vào danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Theo như Viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam, có 12 tỉnh nằm trong diện lập hồ sơ gồm: Tuyên Quang, Hà Giang, Cao Bằng, Bắc Kạn, Lạng Sơn, Thái Nguyên, Lai Châu, Lào Cai, Yên Bái, Quảng Ninh, Bắc Giang, Đắk Lắk. Tuyên Quang là tỉnh được nguyên Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân và trưởng đoàn các tỉnh nhất trí bầu làm tỉnh đầu mối trung gian để làm hồ sơ quốc gia. Viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam sẽ có phân cảnh khoa học điền dã riêng cho từng tỉnh, tỉnh nào có thế mạnh về then gì thì tập trung làm hồ sơ khoa học về thể loại Then đó. Các tỉnh đều phân công một phó chủ tịch tỉnh phụ trách văn hóa -  xã hội nằm trong Ban chỉ đạo lập hồ sơ quốc gia “Then Tày-Nùng-Thái Việt Nam” do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì. Hiện nay, mọi công việc lập hồ sơ đang diễn ra rất khẩn trương, các tỉnh phấn đấu đến đầu năm 2015, hồ sơ chung sẽ được thông qua Hội đồng Di sản quốc gia, trình Thủ tướng Chính phủ ký và gửi hồ sơ đệ trình lên tổ chức UNESCO xét duyệt. 

Lãnh đạo tỉnh ta rất quan tâm và tạo điều kiện, chỉ đạo cho các cơ quan chức năng, đặc biệt là Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với các cơ quan Trung ương có liên quan, các tỉnh có then thống nhất đẩy nhanh tiến độ làm hồ sơ khoa học chung đảm bảo chất lượng, kịp thời gian. Chắc chắn với sự quan tâm của các tỉnh, then sẽ được nâng tầm lên một giá trị mới và có sức lan tỏa mạnh mẽ hơn nữa.            

Bài, ảnh: Quang Hòa

Tin cùng chuyên mục