Miệt mài với văn hóa Tày

TQĐT - Bước sang tuổi 90, ông Lương Long Vân, dân tộc Tày, thôn Yên Phú, xã An Tường (TP Tuyên Quang) vẫn canh cánh với văn hóa Tày. Ông vừa sưu tầm, biên dịch những cung then cổ vừa nặng lòng với việc truyền dạy, bảo tồn chữ Nôm - Tày. 

Ông Lương Long Vân

Sinh ra ở xã Trùng Khánh (Na Hang), ông lớn lên trong lời Then Cọi của bà, của mẹ. Ngày bé ông đã được theo chân người anh trai cả đi làm lễ khắp các bản làng người Tày. Nhờ ham học hỏi, năm 14, 15 tuổi ông Vân đã thành thạo chữ Nôm Tày. Ông chia sẻ, ngày đó ông thuộc lòng, hát suốt đêm nhiều cung then, bài Pụt trước sự ngỡ ngàng của nhiều bậc cao niên.

Sau thời gian dài hoạt động công tác xã hội, ông đã tập trung nghiên cứu sâu hơn về văn hóa Tày. Từ các cuốn sách Tày cổ gia truyền ông viết lại và biên soạn thành nhiều cuốn tư liệu quý giá như: “Văn quan làng Tuyên Quang”, “Một số cung then cổ chữ Nôm - Tày”… Trong đó cuốn sách “Văn quan làng Tuyên Quang” dày 410 trang do ông phối hợp cùng các tác giả Tống Đại Hồng và Ma Văn Đức, hội viên Hội Văn học - Nghệ thuật tỉnh thực hiện. Đây là lần đầu tiên tỉnh ta có một tư liệu chuyên biệt về hát quan làng.

Ông Vân chia sẻ, ông có một niềm say mê với văn quan làng. Văn quan làng nhà trai có 130 cung, văn quan làng nhà gái có 32 cung. Những nghi lễ này mang tính giáo lý sâu sắc, người Tày rất trọng lễ nghĩa, có trước có sau và họ mong muốn con cái họ thực sự yêu thương nhau, biết tôn kính dòng họ, bố mẹ và đó còn là thước đo cho một đôi lứa hạnh phúc.

Bên cạnh việc biên soạn, sưu tầm thì ông Vân vẫn luôn canh cánh với việc truyền dạy chữ Nôm Tày cho thế hệ con cháu. Ông đã tổ chức truyền dạy chữ Nôm Tày cho nhiều người, trong đó có một số người đã thành thạo đọc viết và cũng say mê sưu tầm văn hóa Tày. Từ đó, góp phần gìn giữ và phát huy truyền thống văn hóa của dân tộc.

Với những đóng góp của mình vào việc gìn giữ văn hóa dân tộc, vừa qua, ông vinh dự được Trung ương Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam trao bằng công nhận danh hiệu Nghệ nhân dân gian.

Bài, ảnh: Giang Lam

Tin cùng chuyên mục