Gieo niềm tin

TQĐT - Năm 2000, người con trai đầu mới sinh trong niềm hân hoan của gia đình, dòng họ nhưng bỗng chốc mắc bệnh hiểm nghèo. Kinh tế kiệt quệ theo bệnh tật của con nhưng anh chị chẳng vì thế mà buông xuôi. Từ tình thương yêu con, anh đã vươn lên thay đổi hoàn cảnh, làm giàu để có điều kiện chạy chữa cho con. Đó là điểm sáng từ gia đình anh Trần Trọng Thức, thôn 3, xã Đội Cấn (TP Tuyên Quang).

Gian truân có đôi lần

Anh đớn đau nhớ lại thời điểm hai vợ chồng nhận được kết quả chẩn đoán bệnh của con. Anh bàng hoàng khi biết con mình bị bệnh dị dạng mạch máu não. Đây thực sự là một cú sốc, anh thấy đớn đau trong lồng ngực, thương con biết bao nhiêu. Anh chị cuống cuồng tìm cách chữa trị bệnh cho con nhưng đều vô vọng. Nén lại nỗi đau, anh bắt tay vào làm việc vực lại kinh tế gia đình bằng nghề trồng mía, ép mật. Anh bảo, nghề này vất vả, nhọc nhằn hôm sớm và lắt nhắt như con mọn.

Những tháng cuối năm với từng cơn rét ngọt, mùa thu hoạch mía bắt đầu sau một năm ròng chăm bẵm công phu cũng là lúc nghề ép mật vào mùa. Lúc đó cả gia đình tất bật chạy đua với thời gian để cho ra lò những mẻ mật tốt, phải kịp thu hoạch mía đúng thời điểm chất lượng mật mới tốt. Vất vậy mà thu về chẳng là bao. Rồi anh nghiệm ra cây mía càng nhỏ chi phí càng lớn, từ giống cây trồng cho đến vật tư, công chăm sóc, sau khi trừ tất thảy số tiền cầm về tay lại đổ sạch vào chạy chữa cho con khiến nợ vẫn hoàn nợ. Anh ngẫm thấy rằng, sự tư duy tùy tiện trồng cây không theo nguyên tắc nào khiến lợi nhuận trên cùng diện tích canh tác của gia đình anh không cao nên anh đã đăng ký học cách “làm nông”.

Những hội nghị đầu bờ về trồng cây bưởi ở Phú Thọ anh thường đăng ký tham gia. Nhiều lớp học ở tỉnh xa phải nán lại, anh vẫn hăng hái đăng ký tham gia nhưng sáng bắt xe sớm đi rồi tối lọ mọ về giúp vợ chăm con. Vất vả là vậy nhưng cái anh nhận được ở những lớp tập huấn là những kỹ thuật trồng và chăm sóc cây bưởi từ khi chọn giống, chuẩn bị đất trồng, cách trồng, cách chăm sóc và bón phân, tìm hiểu về một số sâu bệnh hại chính và biện pháp phòng trừ.


Cây chè mang lại thu nhập khá cho gia đình anh Trần Trọng Thức, thôn 3, xã Đội Cấn (TP Tuyên Quang).

Anh còn được cho là học viên tích cực vì luôn mạnh dạn hỏi và thắc mắc trong việc chăm sóc và phòng trừ bệnh cho cây để đạt được năng suất tốt nhất. Tiếp tục hành trình đó, anh thuê cán bộ kỹ thuật về tư vấn quy hoạch phát triển trang trại bài bản. 

Cơ ngơi của anh Thức bắt đầu hiện ra với trang trại tổng hợp vườn đồi, ao cá, khu chuồng trại để chăn nuôi gia cầm. Dẫn chúng tôi men theo con đường bê tông uốn lượn qua những vườn bưởi, chuối tiêu hồng, nương chè, càng thấy lạ với cách anh bố trí vườn cây của gia đình. Anh Thức chia sẻ: “Khi quy hoạch làm đất vườn, mình cũng nghĩ ngay tới chuyện nếu không quy hoạch hợp lý sẽ làm cho cây trồng không cho thu hoạch như kết quả mong đợi, hơn nữa mỗi cây sẽ có một cách chăm sóc cho phù hợp nên quy hoạch đúng sẽ chăm sóc được cho cây tốt hơn”.

Cây bưởi hợp với đất vườn đồi thấp, bởi khi cây ra hoa và quả người chăm sóc sẽ thuận lợi trong việc làm phấn cho đến siết hãm, tỉa cành ở từng thời kỳ khác nhau. Anh không chọn khoảng đồi quá cao cho bưởi vì cây đón quá nhiều khắc nghiệt của thời tiết thì khi làm phấn rất khó để cây đậu quả như ý nên hầu hết tất cả các lối đi lên vườn anh đều trồng bưởi và được trồng xen kẽ trên cả những nương chè. Đồi chuối tiêu hồng lại được trồng ở vùng đất cao hơn, khó leo lên chút cũng được bởi chăm sóc rất dễ, anh Thức chia sẻ. 

Bài ca vỡ đất

Vườn bưởi cho quả sai trĩu, trái tròn đồng đều, anh Thức cho biết, đây là giống bưởi ngọt Soi Hà 16  năm tuổi. Vừa qua, thương lái đã đến tận vườn để mua với giá 400 triệu đồng. Anh bảo: “Nhiều năm cũng mất trắng một phần do thời tiết, nhưng phần đa do kỹ thuật mình chưa thông thạo. Khi nắm được kỹ thuật thì số lượng quả đậu mình còn ước lượng được cơ”. Khi chăm sóc anh bổ sung phân hữu cơ hoai mục, khi cây ra hoa đậu quả nếu trùng với thời điểm mưa phùn kéo dài làm cho độ ẩm không khí luôn ở tình trạng bão hòa, nấm bệnh phát sinh phát triển mạnh, làm hỏng thối hạt phấn hoặc suy giảm chức năng hạt phấn từ đó làm giảm khả năng thụ phấn, làm giảm tỷ lệ đậu quả.


Anh Trần Trọng Thức, chị Vũ Thị Vân, thôn 3, xã Đội Cấn (TP Tuyên Quang) bên vườn bưởi của gia đình.

Thời kỳ thụ phấn ở bưởi chỉ kéo dài khoảng 2 tuần nên thụ phấn thời điểm này sẽ đạt hiệu quả cao. Nếu mưa phùn kéo dài trùng thời điểm ra hoa đợt 1 thì hầu hết không đậu quả. Có những năm mưa phùn kéo dài tới 15 - 20 ngày liên tiếp hầu hết vườn bưởi đều thất thu. Chính vì vậy, anh Thức luôn chú ý nếu hoa đợt 1 hỏng anh sẽ thúc hoa đợt 2 ra càng sớm càng tốt, còn hoa đợt 3 -4 nếu có cho dù có sai cũng không nên để. 

Anh bảo nếu hoa ra quá sai, sức chịu đựng của cây có hạn, đặc biệt trong điều kiện bất lợi nhiệt độ thấp, thừa ẩm sẽ làm cho bộ rễ thường xuyên phải chịu một áp lực nuôi quả, thân, cành, lá đấy là chưa kể đến tình trạng bộ rễ, nếu bị nghẹt rễ, thừa ẩm, thiếu oxy thì khả năng rụng hoa, quả non còn khó kiểm soát hơn rất nhiều vì khi mưa nhiều, ẩm bão hòa, đất liên tục thừa ẩm khả năng thiếu oxy trong đất càng cao. Khi đất thiếu oxy bộ rễ bắt buộc phải hô hấp yếm khí, khả năng hút dinh dưỡng qua rễ rất kém. Nói cách khác dinh dưỡng đầu vào từ bộ rễ để nuôi các bộ phận trên mặt đất luôn ở trong tình trạng mất cân đối, dinh dưỡng không đủ nuôi hoa và quả non.

Khi đó, anh bón phân cân đối đầy đủ, cải thiện hàm lượng hữu cơ trong đất, giúp đất tơi xốp thoáng khí, giàu mùn, ưu tiên các nhóm phân hữu cơ hoai mục ủ với nấm đối kháng kết hợp phân bón qua lá phù hợp với từng giai đoạn sinh trưởng, phát triển của cây. Hiện trang trại của anh Thức có hơn 5 ha bưởi Da xanh, Xuân Vân và Đường Cát Quế cho thu hoạch phân kỳ vào các giai đoạn tháng 9, tháng 10 và tháng 12 âm lịch. Dưới tán cây, anh nuôi gà thả vườn, dành ra hơn 3.500 m2 đất trồng chuối tiêu hồng, tận dụng diện tích ao để thả cá với sản lượng hàng tấn cá thịt/năm… kinh tế của gia đình anh cứ thế mà khấm khá.

Nhận thấy tiềm năng phát triển cây ăn quả ở khu vực rất lớn, vợ chồng anh Thức vừa làm vừa rút kinh nghiệm. Đồng thời số tiền lãi có được từ trồng bưởi và chăn nuôi, gia đình anh mua thêm đất của bà con xung quanh lên đến 5 ha. Năm 2017, được sự hỗ trợ từ nguồn vốn xây dựng nông thôn mới trên 29 triệu đồng để mua cây giống, anh Thức mạnh dạn đưa toàn bộ 3 ha còn lại vào trồng bưởi, chủ yếu là giống bưởi ngọt Cát Quế. Đây là giống bưởi có vị ngọt đậm, cho thu vào giáp Tết nên dự kiến hiệu quả sẽ khá cao. Ở diện tích này 2 năm trước, anh chị đã trồng toàn bộ chè Trung du, nên trong quá trình chờ bưởi lớn, anh chị vẫn có nguồn thu từ chè rất ổn định với sản lượng khoảng 4 tấn chè búp tươi/lứa.

Để đẩy mạnh phát triển cây ăn quả với quy mô lớn, giữa năm nay, anh Thức đã thành lập trang trại cây ăn quả, trở thành điểm tham quan, học tập kinh nghiệm của rất nhiều hộ nông dân của xã Đội Cấn. Theo anh nhận định, diện tích đất ở thôn 3, xã Đội Cấn còn rất nhiều, tiềm năng này có thể trở thành thế mạnh để địa phương phát triển cây ăn quả theo hướng hàng hóa trên quy mô lớn. Trong khi đó, hiện tại bà con vẫn đang canh tác nhiều loại hoa màu ngắn ngày, hiệu quả không cao. Do đó, anh mong muốn từ mô hình của mình sẽ giúp bà con thay đổi tư duy để học cách làm giàu ngay trên mảnh đất quê hương. 

Hơn 500 triệu đồng có trong tay mỗi năm là điều mà trước đây trong mơ vợ chồng anh Trần Trọng Thức, chị Vũ Thị Vân cũng dám nghĩ đến. Với bàn tay, khối óc và sự quyết tâm vượt qua cái nghèo chăm lo chạy chữa cho con khiến anh có thêm nghị lực để đạt được cơ ngơi này. Đó còn là niềm tin mà anh cũng như bao nông dân cần mẫn khác gieo vào đất những mầm xanh cho tương lai.

Phóng sự: Thùy Linh

Tin cùng chuyên mục